uwłaszczyć

Hasło ma wiele znaczeń,
wybierz to, które Cię interesuje

2. chłopów

  • Definicja

    2.

    dawniej: przekazać chłopom prawo własności do użytkowanej przez nich ziemi
  • Kwalifikacja tematyczna

    CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

    Tradycja

    świat dawnych epok i wydarzenia historyczne


    CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

    Finanse

    własność

  • Połączenia
    • uwłaszczenie chłopów, włościan
  • Cytaty

    Zdusiwszy rewoltę pańską i rabację chłopską władze austriackie 22 kwietnia 1848 r. zniosły pańszczyznę i uwłaszczyły chłopów.

    źródło: NKJP: Jak chamy rżnęły panów, Dziennik Polski, 2003-02-21

    Uwłaszczenie wsi nastąpiło w 1880 roku na skutek rozparcelowania folwarku.

    źródło: NKJP: Internet

    W warunkach ówczesnych uwłaszczenie włościan możliwe było jedynie poprzez decyzje państwowe, gdyż wymagało jednoczesnego rozwiązania szeregu zagadnień prawnych, ekonomicznych i finansowych w całym państwie rosyjskim.

    źródło: NKJP: Feliks Jabłkowski: Dom Towarowy Bracia Jabłkowscy: romans ekonomiczny, 2005

    Opór chłopów był stosunkowo słaby. Na Pomorzu, na Śląsku, w Poznańskiem znamy liczne wypadki, gdy chłopi uwłaszczeni skarżyli się na uciążliwe warunki regulacji, gdy bezrolni protestowali przeciw rugom, a gospodarze przeciw przenoszeniu ich na gorsze grunty.

    źródło: NKJP: Stefan Kieniewicz: Historia Polski 1795-1918, 1968
  • Odmiana

    część mowy: czasownik

    aspekt: dokonany

    Tryb oznajmujący

    Czas przyszły

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    1 os. uwłaszczę
    		 uwłaszczymy
    2 os. uwłaszczysz
    		 uwłaszczycie
    3 os. uwłaszczy
    		 uwłaszczą

    Czas przeszły

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    m ż n mo -mo
    1 os. uwłaszczyłem
    +(e)m uwłaszczył
    		 uwłaszczyłam
    +(e)m uwłaszczyła
    		 uwłaszczyłom
    +(e)m uwłaszczyło
    		 uwłaszczyliśmy
    +(e)śmy uwłaszczyli
    		 uwłaszczyłyśmy
    +(e)śmy uwłaszczyły
    2 os. uwłaszczyłeś
    +(e)ś uwłaszczył
    		 uwłaszczyłaś
    +(e)ś uwłaszczyła
    		 uwłaszczyłoś
    +(e)ś uwłaszczyło
    		 uwłaszczyliście
    +(e)ście uwłaszczyli
    		 uwłaszczyłyście
    +(e)ście uwłaszczyły
    3 os. uwłaszczył
    		 uwłaszczyła
    		 uwłaszczyło
    		 uwłaszczyli
    		 uwłaszczyły

    bezosobnik: uwłaszczono

    Tryb rozkazujący

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    1 os. uwłaszczmy
    2 os. uwłaszcz
    		 uwłaszczcie

    Tryb warunkowy

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    m ż n mo -mo
    1 os. uwłaszczyłbym
    bym uwłaszczył
    		 uwłaszczyłabym
    bym uwłaszczyła
    		 uwłaszczyłobym
    bym uwłaszczyło
    		 uwłaszczylibyśmy
    byśmy uwłaszczyli
    		 uwłaszczyłybyśmy
    byśmy uwłaszczyły
    2 os. uwłaszczyłbyś
    byś uwłaszczył
    		 uwłaszczyłabyś
    byś uwłaszczyła
    		 uwłaszczyłobyś
    byś uwłaszczyło
    		 uwłaszczylibyście
    byście uwłaszczyli
    		 uwłaszczyłybyście
    byście uwłaszczyły
    3 os. uwłaszczyłby
    by uwłaszczył
    		 uwłaszczyłaby
    by uwłaszczyła
    		 uwłaszczyłoby
    by uwłaszczyło
    		 uwłaszczyliby
    by uwłaszczyli
    		 uwłaszczyłyby
    by uwłaszczyły

    bezosobnik: uwłaszczono by

    bezokolicznik: uwłaszczyć

    imiesłów przysłówkowy uprzedni: uwłaszczywszy

    gerundium: uwłaszczenie

    imiesłów przymiotnikowy bierny: uwłaszczony

    odpowiednik aspektowy: uwłaszczać

  • Składnia
    bez ograniczeń + uwłaszczyć +
    KOGO/CO
  • Pochodzenie

    W związku etymologicznym z pol. włość, czes. vlast < psł. *volstь 'panowanie, władza, własność, posiadłość. Czasownik ma postać zapożyczenia czeskiego, ale nie ma podstawy czeskiej, jest to pseudobohemizm. Pol. dawne właszczyć, które wygląda na podstawę, jest późniejsze od czasownika przedrostkowego (Bor.).