użalać się - Wielki słownik języka polskiego PAN

1.

mówić dużo lub przesadnie o swoich kłopotach lub doznanych przykrościach, licząc na współczucie lub pomoc

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

Stany psychiczne człowieka

zachowania emocjonalne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

Relacje międzyludzkie

określenia relacji międzyludzkich

hiperonimy:

narzekać

	Każdy się użala, że mu teraz ciężko, a nikomu się nie chce pozbierać butelek. Przecież to pieniądz. źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995
	Artysta nie może chorować, nie może umierać, nie może użalać się na swój los, jak normalny człowiek. źródło: NKJP: Karolina Stańczyk: Uwierzcie, ja lubię to, co robię, Sztafeta, 2008-08-28
	- Jak można tak postępować ze starszymi ludźmi? Jest to poniżanie człowieka [...] - użalali się ludzie [...]. źródło: NKJP: Wiesław Biernacki: Komu (w) szczękę?, Gazeta Krakowska, 2004-03-04
	W jednej z gazet przeczytałam [...], że ja „użalam się przed zagranicznym dziennikarzem”, iż jestem dyskryminowana [...]. źródło: NKJP: Wyznania lumpenfeministki, Polityka, 2006-09-02
	Pod skargą podpisało się siedem osób, które użalają się na uciążliwych klientów lokalu. Przeszkadza im głośna muzyka z samochodów, przekleństwa, piski i krzyki do białego rana. źródło: NKJP: Wiktor Kalita: Chcą spokoju, Gazeta Wrocławska, 2003-10-06

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	użalałem się +(e)m się użalał	użalałam się +(e)m się użalała	użalałom się +(e)m się użalało	użalaliśmy się +(e)śmy się użalali	użalałyśmy się +(e)śmy się użalały
2 os.	użalałeś się +(e)ś się użalał	użalałaś się +(e)ś się użalała	użalałoś się +(e)ś się użalało	użalaliście się +(e)ście się użalali	użalałyście się +(e)ście się użalały
3 os.	użalał się	użalała się	użalało się	użalali się	użalały się

bezosobnik: użalano się

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę się użalał będę się użalać	będę się użalała będę się użalać	będę się użalało będę się użalać	będziemy się użalali będziemy się użalać	będziemy się użalały będziemy się użalać
2 os.	będziesz się użalał będziesz się użalać	będziesz się użalała będziesz się użalać	będziesz się użalało będziesz się użalać	będziecie się użalali będziecie się użalać	będziecie się użalały będziecie się użalać
3 os.	będzie się użalał będzie się użalać	będzie się użalała będzie się użalać	będzie się użalało będzie się użalać	będą się użalali będą się użalać	będą się użalały będą się użalać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		użalajmy się
2 os.	użalaj się	użalajcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	użalałbym się bym się użalał	użalałabym się bym się użalała	użalałobym się bym się użalało	użalalibyśmy się byśmy się użalali	użalałybyśmy się byśmy się użalały
2 os.	użalałbyś się byś się użalał	użalałabyś się byś się użalała	użalałobyś się byś się użalało	użalalibyście się byście się użalali	użalałybyście się byście się użalały
3 os.	użalałby się by się użalał	użalałaby się by się użalała	użalałoby się by się użalało	użalaliby się by się użalali	użalałyby się by się użalały

bezosobnik: użalano by się

bezokolicznik: użalać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: użalając się

gerundium: użalanie się

imiesłów przymiotnikowy czynny: użalający się

odpowiednik aspektowy: użalić się

Zob. żalić się, por. żal