cierpieć - Wielki słownik języka polskiego PAN

3.

ubolewać nad czymś

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

Stany psychiczne człowieka

emocje i uczucia

cierpieć nad sytuacją
cierpieć z powodu niedogodności

Cierpiąc z powodu odcięcia od wielkich miast i wielkiej sztuki zachodu, prawie wcale nie komponuje, pisze za to powieść „Efebos”, która nie zachowała się, spłonęła w czasie bombardowania Warszawy.

źródło: NKJP: (KUSZKYSZT): Karol Szymanowski nie tylko Wyspiańskiego, Tytuł, 2007-01-01

Cierpiał nad tym, że tyle materiału dokumentalnego przepadnie na darmo, nie stanie się nigdy dobytkiem ludzkości.

źródło: NKJP: Bruno Jasieński: Palę Paryż, 1974

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	cierpię	cierpimy
2 os.	cierpisz	cierpicie
3 os.	cierpi	cierpią

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	cierpiałem +(e)m cierpiał	cierpiałam +(e)m cierpiała	cierpiałom +(e)m cierpiało	cierpieliśmy +(e)śmy cierpieli	cierpiałyśmy +(e)śmy cierpiały
2 os.	cierpiałeś +(e)ś cierpiał	cierpiałaś +(e)ś cierpiała	cierpiałoś +(e)ś cierpiało	cierpieliście +(e)ście cierpieli	cierpiałyście +(e)ście cierpiały
3 os.	cierpiał	cierpiała	cierpiało	cierpieli	cierpiały

bezosobnik: cierpiano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę cierpiał będę cierpieć	będę cierpiała będę cierpieć	będę cierpiało będę cierpieć	będziemy cierpieli będziemy cierpieć	będziemy cierpiały będziemy cierpieć
2 os.	będziesz cierpiał będziesz cierpieć	będziesz cierpiała będziesz cierpieć	będziesz cierpiało będziesz cierpieć	będziecie cierpieli będziecie cierpieć	będziecie cierpiały będziecie cierpieć
3 os.	będzie cierpiał będzie cierpieć	będzie cierpiała będzie cierpieć	będzie cierpiało będzie cierpieć	będą cierpieli będą cierpieć	będą cierpiały będą cierpieć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		cierpmy
2 os.	cierp	cierpcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	cierpiałbym bym cierpiał	cierpiałabym bym cierpiała	cierpiałobym bym cierpiało	cierpielibyśmy byśmy cierpieli	cierpiałybyśmy byśmy cierpiały
2 os.	cierpiałbyś byś cierpiał	cierpiałabyś byś cierpiała	cierpiałobyś byś cierpiało	cierpielibyście byście cierpieli	cierpiałybyście byście cierpiały
3 os.	cierpiałby by cierpiał	cierpiałaby by cierpiała	cierpiałoby by cierpiało	cierpieliby by cierpieli	cierpiałyby by cierpiały

bezosobnik: cierpiano by

bezokolicznik: cierpieć

imiesłów przysłówkowy współczesny: cierpiąc

gerundium: cierpienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	cierpienie	cierpienia
D.	cierpienia	cierpień
C.	cierpieniu	cierpieniom
B.	cierpienie	cierpienia
N.	cierpieniem	cierpieniami
Ms.	cierpieniu	cierpieniach
W.	cierpienie	cierpienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: cierpiący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	cierpiący	cierpiący	cierpiący	cierpiące	cierpiąca
D.	cierpiącego	cierpiącego	cierpiącego	cierpiącego	cierpiącej
C.	cierpiącemu	cierpiącemu	cierpiącemu	cierpiącemu	cierpiącej
B.	cierpiącego	cierpiącego	cierpiący	cierpiące	cierpiącą
N.	cierpiącym	cierpiącym	cierpiącym	cierpiącym	cierpiącą
Ms.	cierpiącym	cierpiącym	cierpiącym	cierpiącym	cierpiącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	cierpiący	cierpiący	cierpiące	cierpiące
D.	cierpiących	cierpiących	cierpiących	cierpiących
C.	cierpiącym	cierpiącym	cierpiącym	cierpiącym
B.	cierpiących	cierpiących	cierpiących	cierpiące
N.	cierpiącymi	cierpiącymi	cierpiącymi	cierpiącymi
Ms.	cierpiących	cierpiących	cierpiących	cierpiących

Składnia

Rz osobowy

+

cierpieć

+

nad CZYM

Pochodzenie

psł. *tŕ̥pěti 'być twardym, zdrętwiałym; odczuwać, znosić ból'