-
2.
radzić sobie bez kogoś lub czegoś uważanego za potrzebne lub niezbędne -
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA
Ocena i wartościowanie
wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia -
synonimy: obywać się
-
- (nie) móc, musieć obchodzić się bez czegoś
-
Krosno nadal musi się obchodzić bez sekretarza miasta, który jest jedną z najważniejszych w Urzędzie Miasta osób, i od którego sprawności uzależniona jest jakość funkcjonowania tego urzędu.
źródło: NKJP: Krosno bez sekretarza, Dziennik Polski, 2003-09-01
Określenie „monarchia parlamentarna” jest trafne z perspektywy XVI w., nie oddaje natomiast realiów XVII i XVIII w., gdy sejmy coraz częściej kończyły się bez podjęcia uchwał lub były zrywane, a mimo to państwo funkcjonowało, obchodząc się bez parlamentu.
źródło: NKJP: Urszula Augustyniak: Historia Polski 1572-1795, 2008
W południe wypijam sok, w porze obiadowej zjadam kawałek mięsa z jarzynami. Obchodzę się bez kolacji.
źródło: NKJP: xx: Jesteśmy zadowolone!, Wieczór Wybrzeża, 2000-04-27
Istnieją [...] pająki, które obchodzą się bez sieci, łapiąc swe ofiary z zasadzki.
źródło: NKJP: Hanna Jurczak-Gucwińska: Zwierzęta w moim domu, 1975
-
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
liczba pojedyncza liczba mnoga 1 os. obchodzę się
obchodzimy się
2 os. obchodzisz się
obchodzicie się
3 os. obchodzi się
obchodzą się
Czas przeszły
liczba pojedyncza liczba mnoga m ż n mo -mo 1 os. obchodziłem się
+(e)m się obchodził
obchodziłam się
+(e)m się obchodziła
obchodziłom się
+(e)m się obchodziło
obchodziliśmy się
+(e)śmy się obchodzili
obchodziłyśmy się
+(e)śmy się obchodziły
2 os. obchodziłeś się
+(e)ś się obchodził
obchodziłaś się
+(e)ś się obchodziła
obchodziłoś się
+(e)ś się obchodziło
obchodziliście się
+(e)ście się obchodzili
obchodziłyście się
+(e)ście się obchodziły
3 os. obchodził się
obchodziła się
obchodziło się
obchodzili się
obchodziły się
bezosobnik: obchodzono się
Czas przyszły
liczba pojedyncza liczba mnoga m ż n mo -mo 1 os. będę się obchodził
będę się obchodzić
będę się obchodziła
będę się obchodzić
będę się obchodziło
będę się obchodzić
będziemy się obchodzili
będziemy się obchodzić
będziemy się obchodziły
będziemy się obchodzić
2 os. będziesz się obchodził
będziesz się obchodzić
będziesz się obchodziła
będziesz się obchodzić
będziesz się obchodziło
będziesz się obchodzić
będziecie się obchodzili
będziecie się obchodzić
będziecie się obchodziły
będziecie się obchodzić
3 os. będzie się obchodził
będzie się obchodzić
będzie się obchodziła
będzie się obchodzić
będzie się obchodziło
będzie się obchodzić
będą się obchodzili
będą się obchodzić
będą się obchodziły
będą się obchodzić
Tryb rozkazujący
liczba pojedyncza liczba mnoga 1 os. obchodźmy się
2 os. obchodź się
obchodźcie się
Tryb warunkowy
liczba pojedyncza liczba mnoga m ż n mo -mo 1 os. obchodziłbym się
bym się obchodził
obchodziłabym się
bym się obchodziła
obchodziłobym się
bym się obchodziło
obchodzilibyśmy się
byśmy się obchodzili
obchodziłybyśmy się
byśmy się obchodziły
2 os. obchodziłbyś się
byś się obchodził
obchodziłabyś się
byś się obchodziła
obchodziłobyś się
byś się obchodziło
obchodzilibyście się
byście się obchodzili
obchodziłybyście się
byście się obchodziły
3 os. obchodziłby się
by się obchodził
obchodziłaby się
by się obchodziła
obchodziłoby się
by się obchodziło
obchodziliby się
by się obchodzili
obchodziłyby się
by się obchodziły
bezosobnik: obchodzono by się
bezokolicznik: obchodzić się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
obchodząc się
gerundium: obchodzenie się
liczba pojedyncza liczba mnoga M. obchodzenie się
obchodzenia się
D. obchodzenia się
obchodzeń się
C. obchodzeniu się
obchodzeniom się
B. obchodzenie się
obchodzenia się
N. obchodzeniem się
obchodzeniami się
Ms. obchodzeniu się
obchodzeniach się
W. obchodzenie się
obchodzenia się
imiesłów przymiotnikowy czynny: obchodzący się
liczba pojedyncza m1 m2 m3 n1, n2 ż M. obchodzący się
obchodzący się
obchodzący się
obchodzące się
obchodząca się
D. obchodzącego się
obchodzącego się
obchodzącego się
obchodzącego się
obchodzącej się
C. obchodzącemu się
obchodzącemu się
obchodzącemu się
obchodzącemu się
obchodzącej się
B. obchodzącego się
obchodzącego się
obchodzący się
obchodzące się
obchodzącą się
N. obchodzącym się
obchodzącym się
obchodzącym się
obchodzącym się
obchodzącą się
Ms. obchodzącym się
obchodzącym się
obchodzącym się
obchodzącym się
obchodzącej się
liczba mnoga p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe M. obchodzący się
obchodzący się
obchodzące się
obchodzące się
D. obchodzących się
obchodzących się
obchodzących się
obchodzących się
C. obchodzącym się
obchodzącym się
obchodzącym się
obchodzącym się
B. obchodzących się
obchodzących się
obchodzących się
obchodzące się
N. obchodzącymi się
obchodzącymi się
obchodzącymi się
obchodzącymi się
Ms. obchodzących się
obchodzących się
obchodzących się
obchodzących się
odpowiednik aspektowy: obejść się
-
+ obchodzić się + bez KOGO/CZEGO -
Zob. chodzić