kichać - Wielki słownik języka polskiego PAN

1.

na skutek podrażnienia błony śluzowej nosa mimowolnie nabierać powietrza do ust i gwałtownie wydychać je przez nos z charakterystycznym dźwiękiem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA

Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego

czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA

Choroby i ich leczenie

przyczyny, objawy i skutki chorób

Połączenia

kichać głośno
zacząć kichać
kichać i kaszleć, kichać i prychać, kichać i smarkać się, kichać i ziewać
napady kichania

Cytaty

	Ostatni raz był na rybach cztery lata temu, kiedy został już ojcem, okropnie się zaziębił. I kichał później, jak mógł najciszej, żeby nie obudzić małego. źródło: NKJP: Piotr Siemion: Niskie Łąki, 2000
	Jesteś Panią Chachusią, kichasz głośno, ćcha, ćcha! źródło: NKJP: Tamara Bołdak-Janowska: Rytmy polskie i niepolskie: opowiadań naiwnych ciąg dalszy, 1998
	Wysypka, napady kichania, załzawione oczy, kaszel, a nawet ataki duszności - alergia to prawdziwe utrapienie dla dziecka i jego rodziców. źródło: NKJP: Kichaj na alergię!, Dziennik Polski, 2008-05-21
	Powinniśmy unikać miejsc, gdzie jest dużo osób kaszlących i kichających, ponieważ infekcje wirusowe przenoszą się głównie drogą kropelkową. źródło: NKJP: (izis): Jesienią wzmocnij odporność, Nowiny Raciborskie, 2006-10-24

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	kicham	kichamy
2 os.	kichasz	kichacie
3 os.	kicha	kichają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kichałem +(e)m kichał	kichałam +(e)m kichała	kichałom +(e)m kichało	kichaliśmy +(e)śmy kichali	kichałyśmy +(e)śmy kichały
2 os.	kichałeś +(e)ś kichał	kichałaś +(e)ś kichała	kichałoś +(e)ś kichało	kichaliście +(e)ście kichali	kichałyście +(e)ście kichały
3 os.	kichał	kichała	kichało	kichali	kichały

bezosobnik: kichano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę kichał będę kichać	będę kichała będę kichać	będę kichało będę kichać	będziemy kichali będziemy kichać	będziemy kichały będziemy kichać
2 os.	będziesz kichał będziesz kichać	będziesz kichała będziesz kichać	będziesz kichało będziesz kichać	będziecie kichali będziecie kichać	będziecie kichały będziecie kichać
3 os.	będzie kichał będzie kichać	będzie kichała będzie kichać	będzie kichało będzie kichać	będą kichali będą kichać	będą kichały będą kichać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		kichajmy
2 os.	kichaj	kichajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kichałbym bym kichał	kichałabym bym kichała	kichałobym bym kichało	kichalibyśmy byśmy kichali	kichałybyśmy byśmy kichały
2 os.	kichałbyś byś kichał	kichałabyś byś kichała	kichałobyś byś kichało	kichalibyście byście kichali	kichałybyście byście kichały
3 os.	kichałby by kichał	kichałaby by kichała	kichałoby by kichało	kichaliby by kichali	kichałyby by kichały

bezosobnik: kichano by

bezokolicznik: kichać

imiesłów przysłówkowy współczesny: kichając

gerundium: kichanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	kichanie	kichania
D.	kichania	kichań
C.	kichaniu	kichaniom
B.	kichanie	kichania
N.	kichaniem	kichaniami
Ms.	kichaniu	kichaniach
W.	kichanie	kichania

imiesłów przymiotnikowy czynny: kichający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kichający	kichający	kichający	kichające	kichająca
D.	kichającego	kichającego	kichającego	kichającego	kichającej
C.	kichającemu	kichającemu	kichającemu	kichającemu	kichającej
B.	kichającego	kichającego	kichający	kichające	kichającą
N.	kichającym	kichającym	kichającym	kichającym	kichającą
Ms.	kichającym	kichającym	kichającym	kichającym	kichającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kichający	kichający	kichające	kichające
D.	kichających	kichających	kichających	kichających
C.	kichającym	kichającym	kichającym	kichającym
B.	kichających	kichających	kichających	kichające
N.	kichającymi	kichającymi	kichającymi	kichającymi
Ms.	kichających	kichających	kichających	kichających

odpowiednik aspektowy: kichnąć

Pochodzenie

psł. dial. *kychati 'kichać'

Pierwotnie czasownik wielokrotny od psł. jednokrotnego *kъchnъǫti 'kichnąć', w tym znaczeniu st.pol. kchnąć. Postać wyparta w językach słowiańskich przez nowszą *kychnǫti z regularnym wzdłużeniem samogłoski rdzennej *ъ > *y, w pol. od XV w. kichnąć