wejrzeć

Hasło ma wiele znaczeń,
wybierz to, które Cię interesuje

1. do środka

  • Definicja

    1.

    książk.  skierować wzrok do środka, do wnętrza czegoś
  • Warianty
  • Kwalifikacja tematyczna

    CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA

    Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego

    zmysły

  • Relacje znaczeniowe
    synonimy:  zaglądnąć
    zajrzeć
  • Cytaty

    Odwrócił się ku studni. Odsunął pokrywę i wejrzał. Studnia głęboka i sucha. Woda na samym dole, na dnie pobłyskiwała i oświecała ciemność ziemi.

    źródło: NKJP: Marian Pilot: Na odchodnym, 2002

    Okna baraku były otwarte. Ze środka dolatywał rozproszony w smugach słońca, które przecinały zaległy mrok, ćwierkliwy, jakby ptasi brzęk dzwonków. Wejrzawszy ponad parapetem, zobaczyłem głowy klęczących, a w głębi pochylonego, w białej komży, odmawiającego modlitwę kapelana.

    źródło: NKJP: Witold Zalewski: Pożegnanie twierdzy, 2000
  • Odmiana

    część mowy: czasownik

    aspekt: dokonany

    Tryb oznajmujący

    Czas przyszły

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    1 os. wejrzę
    		 wejrzymy
    2 os. wejrzysz
    		 wejrzycie
    3 os. wejrzy
    		 wejrzą

    Czas przeszły

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    m ż n mo -mo
    1 os. wejrzałem
    +(e)m wejrzał
    		 wejrzałam
    +(e)m wejrzała
    		 wejrzałom
    +(e)m wejrzało
    		 wejrzeliśmy
    +(e)śmy wejrzeli
    		 wejrzałyśmy
    +(e)śmy wejrzały
    2 os. wejrzałeś
    +(e)ś wejrzał
    		 wejrzałaś
    +(e)ś wejrzała
    		 wejrzałoś
    +(e)ś wejrzało
    		 wejrzeliście
    +(e)ście wejrzeli
    		 wejrzałyście
    +(e)ście wejrzały
    3 os. wejrzał
    		 wejrzała
    		 wejrzało
    		 wejrzeli
    		 wejrzały

    bezosobnik: wejrzano

    Tryb rozkazujący

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    1 os. wejrzyjmy
    2 os. wejrzyj
    		 wejrzyjcie

    Tryb warunkowy

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    m ż n mo -mo
    1 os. wejrzałbym
    bym wejrzał
    		 wejrzałabym
    bym wejrzała
    		 wejrzałobym
    bym wejrzało
    		 wejrzelibyśmy
    byśmy wejrzeli
    		 wejrzałybyśmy
    byśmy wejrzały
    2 os. wejrzałbyś
    byś wejrzał
    		 wejrzałabyś
    byś wejrzała
    		 wejrzałobyś
    byś wejrzało
    		 wejrzelibyście
    byście wejrzeli
    		 wejrzałybyście
    byście wejrzały
    3 os. wejrzałby
    by wejrzał
    		 wejrzałaby
    by wejrzała
    		 wejrzałoby
    by wejrzało
    		 wejrzeliby
    by wejrzeli
    		 wejrzałyby
    by wejrzały

    bezosobnik: wejrzano by

    bezokolicznik: wejrzeć

    imiesłów przysłówkowy uprzedni: wejrzawszy

    gerundium: wejrzenie

    odpowiednik aspektowy: wglądać

  • Składnia
    bez ograniczeń + wejrzeć +
    (DOKĄD) + (KTÓRĘDY)
  • Pochodzenie

    psł. *vъzzьrěti ' spojrzeć, popatrzyć do góry, w górę'

    Czasownik z przedrostkiem w(e)- < psł. *vvъ- od podstawowego *zьrěti, *zьr'ǫ 'patrzeć, widzieć'