wartować - Wielki słownik języka polskiego PAN

Definicja

pot. pełnić wartę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

Wojsko i wojna

czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

Prawo i łamanie prawa

policja i inne służby mundurowe

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

pilnować
strzec

Połączenia

harcerze, strażnicy, żołnierze wartują

Cytaty

Pod dzwonnicą [...] stoi od niedzielnego wieczoru rzeźba papieża wykonana w bielskiej pracowni, wyrzeźbiona w piaskowcu szydłowieckim. Wartują przy niej harcerze [...]

źródło: NKJP: Pamiętamy..., Dziennik Zachodni, 2005-04-05

Po drugiej stronie korytarza rezydowali nadal enkawudziści, a na schodach we dnie i w nocy wartował Kirgiz z karabinem [...]

źródło: Internet: nowezycie.archidiecezja.wroc.pl

[...] dwóch strażników będzie stało zawsze przy wejściu [...]. Może nawet będą wartowali z halabardami [...]

źródło: Katarzyna Bednarczykówna: Otwarcie Konsulatu Praettigau na Pradze, 2015-09-25 (warszawa.wyborcza.pl)

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wartuję	wartujemy
2 os.	wartujesz	wartujecie
3 os.	wartuje	wartują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wartowałem +(e)m wartował	wartowałam +(e)m wartowała	wartowałom +(e)m wartowało	wartowaliśmy +(e)śmy wartowali	wartowałyśmy +(e)śmy wartowały
2 os.	wartowałeś +(e)ś wartował	wartowałaś +(e)ś wartowała	wartowałoś +(e)ś wartowało	wartowaliście +(e)ście wartowali	wartowałyście +(e)ście wartowały
3 os.	wartował	wartowała	wartowało	wartowali	wartowały

bezosobnik: wartowano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę wartował będę wartować	będę wartowała będę wartować	będę wartowało będę wartować	będziemy wartowali będziemy wartować	będziemy wartowały będziemy wartować
2 os.	będziesz wartował będziesz wartować	będziesz wartowała będziesz wartować	będziesz wartowało będziesz wartować	będziecie wartowali będziecie wartować	będziecie wartowały będziecie wartować
3 os.	będzie wartował będzie wartować	będzie wartowała będzie wartować	będzie wartowało będzie wartować	będą wartowali będą wartować	będą wartowały będą wartować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wartujmy
2 os.	wartuj	wartujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wartowałbym bym wartował	wartowałabym bym wartowała	wartowałobym bym wartowało	wartowalibyśmy byśmy wartowali	wartowałybyśmy byśmy wartowały
2 os.	wartowałbyś byś wartował	wartowałabyś byś wartowała	wartowałobyś byś wartowało	wartowalibyście byście wartowali	wartowałybyście byście wartowały
3 os.	wartowałby by wartował	wartowałaby by wartowała	wartowałoby by wartowało	wartowaliby by wartowali	wartowałyby by wartowały

bezosobnik: wartowano by

bezokolicznik: wartować

imiesłów przysłówkowy współczesny:

wartując

gerundium: wartowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wartowanie	wartowania
D.	wartowania	wartowań
C.	wartowaniu	wartowaniom
B.	wartowanie	wartowania
N.	wartowaniem	wartowaniami
Ms.	wartowaniu	wartowaniach
W.	wartowanie	wartowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wartujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wartujący	wartujący	wartujący	wartujące	wartująca
D.	wartującego	wartującego	wartującego	wartującego	wartującej
C.	wartującemu	wartującemu	wartującemu	wartującemu	wartującej
B.	wartującego	wartującego	wartujący	wartujące	wartującą
N.	wartującym	wartującym	wartującym	wartującym	wartującą
Ms.	wartującym	wartującym	wartującym	wartującym	wartującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wartujący	wartujący	wartujące	wartujące
D.	wartujących	wartujących	wartujących	wartujących
C.	wartującym	wartującym	wartującym	wartującym
B.	wartujących	wartujących	wartujących	wartujące
N.	wartującymi	wartującymi	wartującymi	wartującymi
Ms.	wartujących	wartujących	wartujących	wartujących

Składnia

+

wartować

+

(GDZIE)

Pochodzenie

Od: warta