umaczać (palec) - Wielki słownik języka polskiego PAN

1.

włożyć coś na chwilę do jakiegoś płynu lub jakiejś sypkiej substancji, tak aby pokryło się to tym płynem lub tą substancją

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE

Cechy i właściwości materii

stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:

umoczyć

Połączenia

umaczać palec, ręce

Cytaty

Umaczał koniec strzały w atramencie i wycelował do Batury stojącego pod drzwiami. Nagle drzwi otwarły się i do klasy wszedł stróż Kropa z dziennikiem. Batura usunął się i opływająca atramentem strzała trafiła Kropę prosto w biały, nakrochmalony kołnierzyk od koszuli.

źródło: NKJP: Edmund Niziurski: Księga urwisów, 1954

Zrobił się ruch, na podwórzu darły się zarzynane kury. Ich krwią ludzie najpierw spryskiwali siebie, a potem mazali nią karoserię samochodu. [...] Tam, gdzie jest krew, cisną się, aby umaczać w niej rękę. Nie umieli [...] wytłumaczyć, do czego jest to potrzebne.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Szachinszach, 2005

[...] zawisa im roztopioną kroplą u nosa, rozgwieżdża im się na rzęsach, umacza im wąsy w niesłodkich lodach śniegowych i, zdziwionym, kiedy znajdą się w domu, ukazuje na rękawie topniejącą gwiazdę kalejdoskopową [...].

źródło: NKJP: Zygmunt Haupt: Baskijski diabel. Opowiadania i reportaże, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany lub niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	umaczam	umaczamy
2 os.	umaczasz	umaczacie
3 os.	umacza	umaczają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	umaczałem +(e)m umaczał	umaczałam +(e)m umaczała	umaczałom +(e)m umaczało	umaczaliśmy +(e)śmy umaczali	umaczałyśmy +(e)śmy umaczały
2 os.	umaczałeś +(e)ś umaczał	umaczałaś +(e)ś umaczała	umaczałoś +(e)ś umaczało	umaczaliście +(e)ście umaczali	umaczałyście +(e)ście umaczały
3 os.	umaczał	umaczała	umaczało	umaczali	umaczały

bezosobnik: umaczano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę umaczał będę umaczać	będę umaczała będę umaczać	będę umaczało będę umaczać	będziemy umaczali będziemy umaczać	będziemy umaczały będziemy umaczać
2 os.	będziesz umaczał będziesz umaczać	będziesz umaczała będziesz umaczać	będziesz umaczało będziesz umaczać	będziecie umaczali będziecie umaczać	będziecie umaczały będziecie umaczać
3 os.	będzie umaczał będzie umaczać	będzie umaczała będzie umaczać	będzie umaczało będzie umaczać	będą umaczali będą umaczać	będą umaczały będą umaczać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		umaczajmy
2 os.	umaczaj	umaczajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	umaczałbym bym umaczał	umaczałabym bym umaczała	umaczałobym bym umaczało	umaczalibyśmy byśmy umaczali	umaczałybyśmy byśmy umaczały
2 os.	umaczałbyś byś umaczał	umaczałabyś byś umaczała	umaczałobyś byś umaczało	umaczalibyście byście umaczali	umaczałybyście byście umaczały
3 os.	umaczałby by umaczał	umaczałaby by umaczała	umaczałoby by umaczało	umaczaliby by umaczali	umaczałyby by umaczały

bezosobnik: umaczano by

bezokolicznik: umaczać

imiesłów przysłówkowy współczesny: umaczając

imiesłów przysłówkowy uprzedni: umaczawszy

gerundium: umaczanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	umaczanie	umaczania
D.	umaczania	umaczań
C.	umaczaniu	umaczaniom
B.	umaczanie	umaczania
N.	umaczaniem	umaczaniami
Ms.	umaczaniu	umaczaniach
W.	umaczanie	umaczania

imiesłów przymiotnikowy czynny: umaczający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	umaczający	umaczający	umaczający	umaczające	umaczająca
D.	umaczającego	umaczającego	umaczającego	umaczającego	umaczającej
C.	umaczającemu	umaczającemu	umaczającemu	umaczającemu	umaczającej
B.	umaczającego	umaczającego	umaczający	umaczające	umaczającą
N.	umaczającym	umaczającym	umaczającym	umaczającym	umaczającą
Ms.	umaczającym	umaczającym	umaczającym	umaczającym	umaczającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	umaczający	umaczający	umaczające	umaczające
D.	umaczających	umaczających	umaczających	umaczających
C.	umaczającym	umaczającym	umaczającym	umaczającym
B.	umaczających	umaczających	umaczających	umaczające
N.	umaczającymi	umaczającymi	umaczającymi	umaczającymi
Ms.	umaczających	umaczających	umaczających	umaczających

imiesłów przymiotnikowy bierny: umaczany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	umaczany	umaczany	umaczany	umaczane	umaczana
D.	umaczanego	umaczanego	umaczanego	umaczanego	umaczanej
C.	umaczanemu	umaczanemu	umaczanemu	umaczanemu	umaczanej
B.	umaczanego	umaczanego	umaczany	umaczane	umaczaną
N.	umaczanym	umaczanym	umaczanym	umaczanym	umaczaną
Ms.	umaczanym	umaczanym	umaczanym	umaczanym	umaczanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	umaczani	umaczani	umaczane	umaczane
D.	umaczanych	umaczanych	umaczanych	umaczanych
C.	umaczanym	umaczanym	umaczanym	umaczanym
B.	umaczanych	umaczanych	umaczanych	umaczane
N.	umaczanymi	umaczanymi	umaczanymi	umaczanymi
Ms.	umaczanych	umaczanych	umaczanych	umaczanych

Składnia

+

umaczać

+

CO + (w CZYM)

Pochodzenie

Zob. moczyć