UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przezrocze

przeźrocze

Chronologizacja

1810, Gazeta Warszawska, nr 74, polona.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przezrocze
przezrocza
D. przezrocza
przezroczy
C. przezroczu
przezroczom
B. przezrocze
przezrocza
N. przezroczem
przezroczami
Ms. przezroczu
przezroczach
W. przezrocze
przezrocza

Pochodzenie

Zob. przezroczysty

1. fotografia

Definicja

obraz fotograficzny wykonany na przezroczystym podłożu, który można oglądać w prześwicie lub wyświetlać za pomocą rzutnika

Warianty

  • przeźrocze

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka fotografia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  diapozytyw, slajd

Połączenia

  • barwne, kolorowe przezrocza
  • filmy i przezrocza
  • pokaz, prezentacja, projekcja przezroczy
  • rzutnik do przezroczy
  • prelekcja z przezroczami
  • pokazać/pokazywać, przedstawiać, wyświetlić/wyświetlać, zaprezentować; obejrzeć, oglądać; skanować przezrocza
  • ilustrowany przezroczami

Cytaty

Do wyświetlania przezroczy są konieczne rzutniki (diaskopy) i ekrany.

źródło: NKJP: Sławomir Piskorz (red.): Zarys dydaktyki geografii, 1992

Prelekcja ilustrowana była przezroczami i symulacjami komputerowymi.

źródło: NKJP: (DOM): Podglądanie wszechświata, Gazeta Krakowska, 2005-01-18

Jeden z prelegentów pokazał nam na przezroczu egipski fresk, przedstawiający jakiegoś faraona z boginią Izydą.

źródło: NKJP: Mikołaj Szymański: Czy kozioł bywa rogaczem, Gazeta Wyborcza, 1995-10-06

Fotografując pejzaż z mgłami na filmie do przeźroczy, trzeba precyzyjnie ustalić ekspozycję, aby mgły nie prześwietlić, bo przy lekkim nawet prześwietleniu stać się może jednolicie białą plamą.

źródło: NKJP: Andrzej Mroczek: Książka o fotografowaniu, 2009

2. przestrzeń

Definicja

książk. 
coś, co jest przejrzyste

Warianty

  • przeźrocze

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

Cytaty

[...] zapuszczał wzrok w przezrocze niebieskiej wody basenów u podnóża rezydencji, do której wiodą marmurowe schody, a na podestach stoją służący w bieli i w pomarańczowych turbanach.

źródło: NKJP: Witold Zalewski: Zakładnicy, 2001

Leciutko chybotliwy ruch niesie ich łódź nad przeźroczami wód jeziora.

źródło: Twórczość, 1979 (books.google.pl)

Składnia

bez ograniczeń + przezrocze +
(CZEGO)

3. przejrzystość

Definicja

przest. 
przejrzystość - cecha czegoś, przez co można zobaczyć, co jest za tą rzeczą

Warianty

  • przeźrocze

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przejrzystość, przezroczystość

Cytaty

W referowanej pracy dokonywano [...] zapisów dotyczących jakości papieru, posługując się metodą oglądową, specjalna uwaga była zwrócona [...] na przezrocze papieru (dobre przezrocze świadczy o czystym surowcu i prawidłowym roztworzeniu włókien) [...].

źródło: Stanisław Grzeszczuk, Alodia Kawecka-Gryczowa (red.): Dawna książka i kultura, 1975 (books.google.pl)

Dobra, czysta, nieżelazista woda była ważnym czynnikiem przygotowania właściwej masy papierniczej i miała dodatni wpływ na kolor i przeźrocze papieru.

źródło: Studia z Dziejów Rzemiosła i Przemysłu, 1965 (books.google.pl)

Składnia

bez ograniczeń + przezrocze +
(CZEGO)

4. otwór

Definicja

archit. 
charakterystyczny dla architektury romańskiej i gotyckiej nieoszklony, wpuszczający światło dekoracyjny otwór w ścianie budowli, zwykle wypełniony ażurem lub osłonięty prześwitującym materiałem

Warianty

  • przeźrocze

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  otwór

Cytaty

Do wnętrza prowadzi portal, ponad którym znajduje się owalne przezrocze [...].

źródło: Tadeusz Chrzanowski: Działalność artystyczna, 1984 (books.google.pl)

Przezrocza wypełniane są czasem dekoracyjnym ażurem. W architekturze romańskiej dzielone były arkadkami na biforium i triforium, w gotyku wypełniano je maswerkami.

źródło: NKJP: Internet

Posesję od ulicy oddzielał mur z arkadowymi przeźroczami, wypełnionymi stalowym parkanem.

źródło: Jarosław Zielińsk: Atlas dawnej architektury, 1995 (books.google.pl)

[...] wieżę zdobią tylko półkoliście, dwustronnie rozglifione okienka strzelnicze i znajdujące się na najwyższej kondygnacji bliźniacze przeźrocza o kostkowych kapitelach romańskich .

źródło: NKJP: Romanizm w Wysocicach, Dziennik Polski, 1999-05-14

Data ostatniej modyfikacji: 27.01.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json