UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ogolić

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. golić

1. brodę

Definicja

ostrym narzędziem usunąć zarost lub włosy tuż przy skórze

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

Połączenia

  • ogolić brodę, głowę, łeb, nogi, wąsy, włosy, zarost
  • ogolić brzytwą, golarką, maszynką, żyletką
  • ogolić włosy do skóry
  • ogolić kogoś na łyso, na zero
  • ogolić gładko, starannie
  • ogolona głowa, twarz; ogolone policzki

Cytaty

Umył ręce, obmył pędzel we wrzątku z mydłem, namydlił twarz i z kobiecą delikatnością ogolił Wojtaszka bez jednego zacięcia.

źródło: KWSJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006

Ogoliłem brodę, ostrzygłem się - nie poznali mnie koledzy, z którymi kilka lat mieszkałem.

źródło: Internet

Przez ten czas dwa razy ogolili mi głowę do skóry i tak musiałam iść na mróz. Nic nie wolno było włożyć na głowę, zaraz bili.

źródło: KWSJP: Zofia Nałkowska: Medaliony, 1946

Gdy napotykał oczy panny Heleny, coś w rodzaju uśmiechu pojawiało się na jego niezbyt starannie ogolonej twarzy.

źródło: KWSJP: Tadeusz Konwicki: Bohiń, 1987

Chłopakom ze wsi, którzy zdecydowali się na ogolenie całych głów [...] płacono 50 złotych. Nie znalazł się wśród nich jednak żaden odważny, który zgodziłby się, aby w jednej ze scen filmu ogolono go nożem i przystawiono pijawki.

źródło: KWSJP: Grażyna Mróz: Jak to Bohun z Horpyną do Zubrzycy zjechali, Tygodnik Podhalański nr 44, 1997

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ogolę
ogolimy
2 os. ogolisz
ogolicie
3 os. ogoli
ogolą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ogoliłem
+(e)m ogolił
ogoliłam
+(e)m ogoliła
ogoliłom
+(e)m ogoliło
ogoliliśmy
+(e)śmy ogolili
ogoliłyśmy
+(e)śmy ogoliły
2 os. ogoliłeś
+(e)ś ogolił
ogoliłaś
+(e)ś ogoliła
ogoliłoś
+(e)ś ogoliło
ogoliliście
+(e)ście ogolili
ogoliłyście
+(e)ście ogoliły
3 os. ogolił
ogoliła
ogoliło
ogolili
ogoliły

bezosobnik: ogolono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ogolmy
ogólmy
2 os. ogol
ogól
ogolcie
ogólcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ogoliłbym
bym ogolił
ogoliłabym
bym ogoliła
ogoliłobym
bym ogoliło
ogolilibyśmy
byśmy ogolili
ogoliłybyśmy
byśmy ogoliły
2 os. ogoliłbyś
byś ogolił
ogoliłabyś
byś ogoliła
ogoliłobyś
byś ogoliło
ogolilibyście
byście ogolili
ogoliłybyście
byście ogoliły
3 os. ogoliłby
by ogolił
ogoliłaby
by ogoliła
ogoliłoby
by ogoliło
ogoliliby
by ogolili
ogoliłyby
by ogoliły

bezosobnik: ogolono by

bezokolicznik: ogolić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ogoliwszy

gerundium: ogolenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ogolenie
ogolenia
D. ogolenia
ogoleń
C. ogoleniu
ogoleniom
B. ogolenie
ogolenia
N. ogoleniem
ogoleniami
Ms. ogoleniu
ogoleniach
W. ogolenie
ogolenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: ogolony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ogolony
ogolony
ogolony
ogolone
ogolona
D. ogolonego
ogolonego
ogolonego
ogolonego
ogolonej
C. ogolonemu
ogolonemu
ogolonemu
ogolonemu
ogolonej
B. ogolonego
ogolonego
ogolony
ogolone
ogoloną
N. ogolonym
ogolonym
ogolonym
ogolonym
ogoloną
Ms. ogolonym
ogolonym
ogolonym
ogolonym
ogolonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ogoleni
ogoleni
ogolone
ogolone
D. ogolonych
ogolonych
ogolonych
ogolonych
C. ogolonym
ogolonym
ogolonym
ogolonym
B. ogolonych
ogolonych
ogolonych
ogolone
N. ogolonymi
ogolonymi
ogolonymi
ogolonymi
Ms. ogolonych
ogolonych
ogolonych
ogolonych

odpowiednik aspektowy: golić

Składnia

Rzosobowy + ogolić +
KOGO + (CZYM)
bez ograniczeń + ogolić +
(KOMU) + CO + (CZYM)

2. z pieniędzy

Definicja

pot. 
okraść

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa

Relacje znaczeniowe

synonimy:  obrabować, ograbić, okraść

Połączenia

  • ogolić z kasy, z pieniędzy
  • nie dać się ogolić

Cytaty

Inwestorzy coraz mniej lubią, gdy traktuje się ich jak frajerów, których można tylko ogolić z pieniędzy.

źródło: NKJP: Robert Jakubowski: Luty na giełdzie, Gazeta Wyborcza, 1995-03-06

Studenci uważajcie na nieuczciwe agencje pracy, oni tylko patrzą, jak was ogolić z pieniędzy.

źródło: Internet

Nie daj się ogolić w komisie czy lombardzie z komórkami. Sam ściągnij simlocka w domu.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ogolę
ogolimy
2 os. ogolisz
ogolicie
3 os. ogoli
ogolą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ogoliłem
+(e)m ogolił
ogoliłam
+(e)m ogoliła
ogoliłom
+(e)m ogoliło
ogoliliśmy
+(e)śmy ogolili
ogoliłyśmy
+(e)śmy ogoliły
2 os. ogoliłeś
+(e)ś ogolił
ogoliłaś
+(e)ś ogoliła
ogoliłoś
+(e)ś ogoliło
ogoliliście
+(e)ście ogolili
ogoliłyście
+(e)ście ogoliły
3 os. ogolił
ogoliła
ogoliło
ogolili
ogoliły

bezosobnik: ogolono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ogolmy
ogólmy
2 os. ogol
ogól
ogolcie
ogólcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ogoliłbym
bym ogolił
ogoliłabym
bym ogoliła
ogoliłobym
bym ogoliło
ogolilibyśmy
byśmy ogolili
ogoliłybyśmy
byśmy ogoliły
2 os. ogoliłbyś
byś ogolił
ogoliłabyś
byś ogoliła
ogoliłobyś
byś ogoliło
ogolilibyście
byście ogolili
ogoliłybyście
byście ogoliły
3 os. ogoliłby
by ogolił
ogoliłaby
by ogoliła
ogoliłoby
by ogoliło
ogoliliby
by ogolili
ogoliłyby
by ogoliły

bezosobnik: ogolono by

bezokolicznik: ogolić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ogoliwszy

gerundium: ogolenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ogolenie
ogolenia
D. ogolenia
ogoleń
C. ogoleniu
ogoleniom
B. ogolenie
ogolenia
N. ogoleniem
ogoleniami
Ms. ogoleniu
ogoleniach
W. ogolenie
ogolenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: ogolony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ogolony
ogolony
ogolony
ogolone
ogolona
D. ogolonego
ogolonego
ogolonego
ogolonego
ogolonej
C. ogolonemu
ogolonemu
ogolonemu
ogolonemu
ogolonej
B. ogolonego
ogolonego
ogolony
ogolone
ogoloną
N. ogolonym
ogolonym
ogolonym
ogolonym
ogoloną
Ms. ogolonym
ogolonym
ogolonym
ogolonym
ogolonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ogoleni
ogoleni
ogolone
ogolone
D. ogolonych
ogolonych
ogolonych
ogolonych
C. ogolonym
ogolonym
ogolonym
ogolonym
B. ogolonych
ogolonych
ogolonych
ogolone
N. ogolonymi
ogolonymi
ogolonymi
ogolonymi
Ms. ogolonych
ogolonych
ogolonych
ogolonych

odpowiednik aspektowy: golić

Składnia

Rzosobowy + ogolić +
KOGO + (z CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 19.09.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj