Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zduszam |
zduszamy |
|||
| 2 os. |
zduszasz |
zduszacie |
|||
| 3 os. |
zdusza |
zduszają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zduszałem +(e)m zduszał |
zduszałam +(e)m zduszała |
zduszałom +(e)m zduszało |
zduszaliśmy +(e)śmy zduszali |
zduszałyśmy +(e)śmy zduszały |
| 2 os. |
zduszałeś +(e)ś zduszał |
zduszałaś +(e)ś zduszała |
zduszałoś +(e)ś zduszało |
zduszaliście +(e)ście zduszali |
zduszałyście +(e)ście zduszały |
| 3 os. |
zduszał |
zduszała |
zduszało |
zduszali |
zduszały |
bezosobnik: zduszano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę zduszał będę zduszać |
będę zduszała będę zduszać |
będę zduszało będę zduszać |
będziemy zduszali będziemy zduszać |
będziemy zduszały będziemy zduszać |
| 2 os. |
będziesz zduszał będziesz zduszać |
będziesz zduszała będziesz zduszać |
będziesz zduszało będziesz zduszać |
będziecie zduszali będziecie zduszać |
będziecie zduszały będziecie zduszać |
| 3 os. |
będzie zduszał będzie zduszać |
będzie zduszała będzie zduszać |
będzie zduszało będzie zduszać |
będą zduszali będą zduszać |
będą zduszały będą zduszać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zduszajmy |
|
| 2 os. |
zduszaj |
zduszajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zduszałbym bym zduszał |
zduszałabym bym zduszała |
zduszałobym bym zduszało |
zduszalibyśmy byśmy zduszali |
zduszałybyśmy byśmy zduszały |
| 2 os. |
zduszałbyś byś zduszał |
zduszałabyś byś zduszała |
zduszałobyś byś zduszało |
zduszalibyście byście zduszali |
zduszałybyście byście zduszały |
| 3 os. |
zduszałby by zduszał |
zduszałaby by zduszała |
zduszałoby by zduszało |
zduszaliby by zduszali |
zduszałyby by zduszały |
bezosobnik: zduszano by
bezokolicznik: zduszać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
zduszając
gerundium: zduszanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zduszanie |
zduszania |
| D. | zduszania |
zduszań |
| C. | zduszaniu |
zduszaniom |
| B. | zduszanie |
zduszania |
| N. | zduszaniem |
zduszaniami |
| Ms. | zduszaniu |
zduszaniach |
| W. | zduszanie |
zduszania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: zduszający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zduszający |
zduszający |
zduszający |
zduszające |
zduszająca |
| D. | zduszającego |
zduszającego |
zduszającego |
zduszającego |
zduszającej |
| C. | zduszającemu |
zduszającemu |
zduszającemu |
zduszającemu |
zduszającej |
| B. | zduszającego |
zduszającego |
zduszający |
zduszające |
zduszającą |
| N. | zduszającym |
zduszającym |
zduszającym |
zduszającym |
zduszającą |
| Ms. | zduszającym |
zduszającym |
zduszającym |
zduszającym |
zduszającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zduszający |
zduszający |
zduszające |
zduszające |
| D. | zduszających |
zduszających |
zduszających |
zduszających |
| C. | zduszającym |
zduszającym |
zduszającym |
zduszającym |
| B. | zduszających |
zduszających |
zduszających |
zduszające |
| N. | zduszającymi |
zduszającymi |
zduszającymi |
zduszającymi |
| Ms. | zduszających |
zduszających |
zduszających |
zduszających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: zduszany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zduszany |
zduszany |
zduszany |
zduszane |
zduszana |
| D. | zduszanego |
zduszanego |
zduszanego |
zduszanego |
zduszanej |
| C. | zduszanemu |
zduszanemu |
zduszanemu |
zduszanemu |
zduszanej |
| B. | zduszanego |
zduszanego |
zduszany |
zduszane |
zduszaną |
| N. | zduszanym |
zduszanym |
zduszanym |
zduszanym |
zduszaną |
| Ms. | zduszanym |
zduszanym |
zduszanym |
zduszanym |
zduszanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zduszani |
zduszani |
zduszane |
zduszane |
| D. | zduszanych |
zduszanych |
zduszanych |
zduszanych |
| C. | zduszanym |
zduszanym |
zduszanym |
zduszanym |
| B. | zduszanych |
zduszanych |
zduszanych |
zduszane |
| N. | zduszanymi |
zduszanymi |
zduszanymi |
zduszanymi |
| Ms. | zduszanych |
zduszanych |
zduszanych |
zduszanych |
odpowiednik aspektowy: zdusić
Pochodzenie
1. gniew
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne
Połączenia
- zduszać śmiech
- zduszać w sobie
Cytaty
|
Kiedy zaczyna mówić Kamil, zduszam w sobie chęć parsknięcia śmiechem. źródło: Internet: elorencepisze.wordpress.com |
|
|
Z kolei kobiety, które zduszały swoje złe wspomnienia, miały większe skłonności do pamiętania przede wszystkim złych rzeczy. źródło: Internet: biomedical.pl |
|
|
Nie zduszaj w sobie radości! Przejawiaj radość! źródło: NKJP: Katarzyna Ostrowska: Jak osiągnąć sukces w świecie ducha i materii, 2001 |
Składnia
|
+ | zduszać | + |
CO
|
2. bunt
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne
Połączenia
- zduszać w zarodku
Cytaty
|
Pokusa okazała się jednak zbyt silna, zduszając wszelkie głosy rozsądku. źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Naznaczeni błękitem, 2005 |
|
|
Ale głównym problemem były władza i pieniądze, które skutecznie zduszały w zarodku wszelkie formy sprzeciwu... źródło: Internet: lubimyczytac.pl |
|
|
Oczywiście po przekroczeniu progu ładowania włączały się regulatory i zduszały obroty. źródło: Internet: wiatraki.memu.pl |
Składnia
|
+ | zduszać | + |
CO
|
3. ogień
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień
Połączenia
- zduszać ogień
Cytaty
|
Jeśli jesteśmy zmuszeni zgasić świece, nigdy na nią nie dmuchamy, tylko zduszamy ogień specjalnym kapturkiem lub po prostu odwróconą szklanką/kieliszkiem. źródło: Internet: cedrowewzgorza.pl |
|
|
W ręku dzierżył długie gasidło, którym - jeden po drugim - zduszał płomyki kolejnych świec. źródło: NKJP: Andrzej Sarwa: Strzyga, 2006 |
|
|
Najlepszym rozwiązaniem z punktu widzenia dostępności jest gaszenie ognia, zasypując go piaskiem lub innym, podobnie sypkim materiałem, jak np. żwir. W ten sposób odcinamy dopływ tlenu i zduszamy ogień. źródło: Pożar w Siemianowicach Śląskich, 2014-11-13 (dziennikzachodni.pl) |
Składnia
|
+ | zduszać | + |
CO +
(CZYM)
|
4. papierosa
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki
Cytaty
|
Lichaj to wzrok miał utkwiony w wyszczerbionym wazoniku, to ponad głową kierowcy spoglądał w stronę bufetu, jakby kogoś obserwował, to zapalał carmena, pociągał kilka łyków dymu i zduszał papierosa. źródło: Alfred Siatecki: Szajbus, 2012 (zbz.uz.zgora.pl) |
|
|
[...] wyrzucił papierosa, zduszając go nogą. źródło: Internet: isjustalittlepatience.blogspot.com |
|
|
Leon zdusza niedopałek w popielniczce. źródło: Izabela Degórska: Mąż zmarł, ale już mu lepiej, 2016 (docplayer.pl) |
Składnia
|
+ | zduszać | + |
CO
|
5. człowieka
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa
Cytaty
|
Olbrzymi wąż coraz bardziej zduszał nieszczęśnika [...]. źródło: Wojciech Lanik: Niko. Chłopiec, który marzył, 2020 (books.google.pl) |
|
|
Nagle szybkim ruchem chwycił ją za szyję i zaczął zduszać. źródło: Internet: benjamin-alexandra-vampires-twilight.blogspot.com |
Składnia
|
+ | zduszać | + |
KOGO
|
6. hamulec
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Cytaty
|
[...] czosnek lekko zduszam trzonkiem noża i obieram z łupki [...]. źródło: Internet: uwagababciagotuje.blogspot.com |
|
|
Zaciskał zęby i ćwiczył. Zginał ręce, palce, zduszał piankową piłeczkę. źródło: Internet: niepelnosprawni.pl |
|
|
[...] czyjeś palce zduszały jego nadgarstek. źródło: Internet: shivente.prv.pl |
Składnia
|
+ | zduszać | + |
CO +
(CZYM)
|