UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

miękczyć

Chronologizacja

1420, SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. miękczę
miękczymy
2 os. miękczysz
miękczycie
3 os. miękczy
miękczą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. miękczyłem
+(e)m miękczył
miękczyłam
+(e)m miękczyła
miękczyłom
+(e)m miękczyło
miękczyliśmy
+(e)śmy miękczyli
miękczyłyśmy
+(e)śmy miękczyły
2 os. miękczyłeś
+(e)ś miękczył
miękczyłaś
+(e)ś miękczyła
miękczyłoś
+(e)ś miękczyło
miękczyliście
+(e)ście miękczyli
miękczyłyście
+(e)ście miękczyły
3 os. miękczył
miękczyła
miękczyło
miękczyli
miękczyły

bezosobnik: miękczono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę miękczył
będę miękczyć
będę miękczyła
będę miękczyć
będę miękczyło
będę miękczyć
będziemy miękczyli
będziemy miękczyć
będziemy miękczyły
będziemy miękczyć
2 os. będziesz miękczył
będziesz miękczyć
będziesz miękczyła
będziesz miękczyć
będziesz miękczyło
będziesz miękczyć
będziecie miękczyli
będziecie miękczyć
będziecie miękczyły
będziecie miękczyć
3 os. będzie miękczył
będzie miękczyć
będzie miękczyła
będzie miękczyć
będzie miękczyło
będzie miękczyć
będą miękczyli
będą miękczyć
będą miękczyły
będą miękczyć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. miękczmy
2 os. miękcz
miękczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. miękczyłbym
bym miękczył
miękczyłabym
bym miękczyła
miękczyłobym
bym miękczyło
miękczylibyśmy
byśmy miękczyli
miękczyłybyśmy
byśmy miękczyły
2 os. miękczyłbyś
byś miękczył
miękczyłabyś
byś miękczyła
miękczyłobyś
byś miękczyło
miękczylibyście
byście miękczyli
miękczyłybyście
byście miękczyły
3 os. miękczyłby
by miękczył
miękczyłaby
by miękczyła
miękczyłoby
by miękczyło
miękczyliby
by miękczyli
miękczyłyby
by miękczyły

bezosobnik: miękczono by

bezokolicznik: miękczyć

imiesłów przysłówkowy współczesny: miękcząc

gerundium: miękczenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. miękczenie
miękczenia
D. miękczenia
miękczeń
C. miękczeniu
miękczeniom
B. miękczenie
miękczenia
N. miękczeniem
miękczeniami
Ms. miękczeniu
miękczeniach
W. miękczenie
miękczenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: miękczący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. miękczący
miękczący
miękczący
miękczące
miękcząca
D. miękczącego
miękczącego
miękczącego
miękczącego
miękczącej
C. miękczącemu
miękczącemu
miękczącemu
miękczącemu
miękczącej
B. miękczącego
miękczącego
miękczący
miękczące
miękczącą
N. miękczącym
miękczącym
miękczącym
miękczącym
miękczącą
Ms. miękczącym
miękczącym
miękczącym
miękczącym
miękczącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. miękczący
miękczący
miękczące
miękczące
D. miękczących
miękczących
miękczących
miękczących
C. miękczącym
miękczącym
miękczącym
miękczącym
B. miękczących
miękczących
miękczących
miękczące
N. miękczącymi
miękczącymi
miękczącymi
miękczącymi
Ms. miękczących
miękczących
miękczących
miękczących

imiesłów przymiotnikowy bierny: miękczony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. miękczony
miękczony
miękczony
miękczone
miękczona
D. miękczonego
miękczonego
miękczonego
miękczonego
miękczonej
C. miękczonemu
miękczonemu
miękczonemu
miękczonemu
miękczonej
B. miękczonego
miękczonego
miękczony
miękczone
miękczoną
N. miękczonym
miękczonym
miękczonym
miękczonym
miękczoną
Ms. miękczonym
miękczonym
miękczonym
miękczonym
miękczonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. miękczeni
miękczeni
miękczone
miękczone
D. miękczonych
miękczonych
miękczonych
miękczonych
C. miękczonym
miękczonym
miękczonym
miękczonym
B. miękczonych
miękczonych
miękczonych
miękczone
N. miękczonymi
miękczonymi
miękczonymi
miękczonymi
Ms. miękczonych
miękczonych
miękczonych
miękczonych

odpowiednik aspektowy: zmiękczyć

Pochodzenie

Zob. miękki 1

1. naskórek

Definicja

powodować, że coś przestaje być twarde lub sztywne

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii cechy dotykowe

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zmiękczać

Cytaty

[...] krople deszczu wypełniają najdrobniejsze zagłębienia granitu, wciskają się w niewidoczne szczeliny i zamarzając, miękczą i kruszą skalę.

źródło: Wojciech Hrynkiewicz: Tej rzeki nie przejdę, 1992 (books.google.pl)

Wazelina pomoże [...] poskromić niesforne brwi, odstające w różne strony, oraz miękczy skórę przed ich regulacją.

źródło: Internet: jestpozytywnie.pl

Składnia

bez ograniczeń + miękczyć +
CO

2. spojrzenie

Definicja

powodować, że coś staje się mniej nieprzyjemne niż było

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zmiękczać

Cytaty

[...] zachowana jest [...] surowość stylu, którego bynajmniej nie miękczy to, że poeta zastosował personifikacje [...].

źródło: Leszek Szaruga: Przestrzenie słowa, 2002 (books.google.pl)

Składnia

bez ograniczeń + miękczyć +
CO

3. przeciwnika

Definicja

osłabiać czyjś opór i skłaniać do ustępstw

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zmiękczać

Cytaty

Zasobem przykładów i wzorów przerażał, kruszył i miękczył zatwardziałych grzeszników, a wiernych utwierdzał i budował.

źródło: Internet: faramogilno.pl

Składnia

bez ograniczeń + miękczyć +
KOGO

4. serce

Definicja

powodować, że ktoś zaczyna się wzruszać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zmiękczać

Cytaty

Kochanowski często wspomina w swojej twórczości o lutni Orfeowej, której dźwięk skłaniał do tańca lasy, a nawet skały i miękczył serca bogom Hadesu.

źródło: NKJP: Kwiryna Zięba: Kochanowski - dla nas, Polityka, 1980

Miękczą serca potencjalnych dziewczyn nie tylko podczas samochodowych randek – przesyłane na Telegramie służą jako wyznanie uczuć, a słuchane w parku na jednych słuchawkach ze smartfona pieczętują związek.

źródło: Aleksandra Chrobak: Fashionistki zrzucają czadory, 2018 (books.google.pl)

Składnia

bez ograniczeń + miękczyć +
CO

5. spółgłoskę

Definicja

jęz. 
powodować taką zmianę sposobu wymawiania spółgłoski twardej, że przybiera ona właściwości spółgłoski miękkiej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  palatalizować, zmiękczać
antonimy:  depalatalizować, dyspalatalizować

Cytaty

Przednie i [...] wysokie samogłoski miękczą dotychczas twarde spółgłoski, które od tej chwili mają już palatalność jako składowy element swej artykulacji [...].

źródło: Leszek Ossowski: Studia slawistyczne, 1992 (books.google.pl)

Końcówka -em [...] występuje w odmianie rzeczowników twardotematowych i nie miękczy poprzedzającej spółgłoski, np. zębem, duchem.

źródło: Bronisław Wieczorkiewicz, ‎Roxana Sinielnikoff: Elementy gramatyki historycznej języka polskiego, 1965 (books.google.pl)

Składnia

bez ograniczeń + miękczyć +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 07.03.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json