UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

branka

Chronologizacja

1589, SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	branka	branki
D.	branki	branek

C.	brance	brankom
B.	brankę	branki
N.	branką	brankami
Ms.	brance	brankach
W.	branko	branki

Pochodzenie

Zob. brać I

1. kobieta

Definicja

dawniej: kobieta, która została wzięta do niewoli

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Cytaty

[...] opisał dzieje życia Gertrudy Jutrzenka-Trzebiatowskiej, porwanej jako branka wojsk sowieckich, która dopiero po 53 latach powróciła do ojczyzny.

źródło: NKJP: Tadeusz Skutnik: Nagroda Artusa, Dziennik Bałtycki, 2011

Obraz przedstawia ponoć porwanie dziewczyny, jednak branka sprawia wrażenie, jakby o niczym innym nie marzyła, niż dać się uprowadzić.

źródło: NKJP: Marek Kęskrawiec: Czwarty pożar Teheranu, 2010

Przywiązały zatem brankę do sosny, ułożyły stos chrustu wokół i podpaliły.

źródło: NKJP: Zbigniew Teplicki: Wielcy Indianie Ameryki Północnej, 1994

2. do wojska

Definicja

dawniej: zmuszanie kogoś przy użyciu siły, przemocy, przymusu prawnego, aby wstąpił do wojska

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa policja i inne służby mundurowe

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

branka do wojska

Cytaty

Pierwsze poważniejsze zamieszki w Nowym Jorku wybuchły w roku 1863 przeciwko brance do Wojsk Północy podczas wojny domowej.

źródło: NKJP: Jacek Kalabiński, Joanna Szczęsna: Podatnik czyta, Gazeta Wyborcza, 1992-08-18

Od lat przekrój społeczny poborowych jako żywo przypomina wojsko schyłku epoki saskiej, zaś sam pobór - carską brankę.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 28.08.2002

Na wieść o planowanej przez Rosjan brance, wielu zagrożonych poborem chroniło się w lasach i wnet już nic nie zdołało powstrzymać decyzji otwartej walki z zaborcą.

źródło: NKJP: (bek): W rocznicę zrywu, Gazeta Krakowska, 2003-02-12

Składnia

branka

(do CZEGO)

3. na roboty

Definicja

w czasie okupacji hitlerowskiej: zmuszanie kogoś, aby wyjechał na roboty

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Cytaty

Wiosną 1940 przymusowa branka na roboty do Niemiec przybrała charakter masowy.

źródło: Internet: wedapedia.pl

Po pierwsze, już część uciekających na wieść o działaniach wojennych i jeńców została deportowana do roboty przymusowe w głąb Rzeszy, najwięcej w rejon Królewca. [...] Tę brankę okupanci będą kontynuować niemal do 1945 r.

źródło: NKJP: K. Jakubowski: Aby rany nie zarosły błoną podłości, Tygodnik Ciechanowski, 2005-05-12

Data ostatniej modyfikacji: 30.03.2022