UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

podmiotowy

Chronologizacja

1600, SPXVI
Inne znaczenie: 'podrzucony, będący podrzutkiem'

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. podmiotowy
podmiotowy
podmiotowy
podmiotowe
podmiotowa
D. podmiotowego
podmiotowego
podmiotowego
podmiotowego
podmiotowej
C. podmiotowemu
podmiotowemu
podmiotowemu
podmiotowemu
podmiotowej
B. podmiotowego
podmiotowego
podmiotowy
podmiotowe
podmiotową
N. podmiotowym
podmiotowym
podmiotowym
podmiotowym
podmiotową
Ms. podmiotowym
podmiotowym
podmiotowym
podmiotowym
podmiotowej
W. podmiotowy
podmiotowy
podmiotowy
podmiotowe
podmiotowa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. podmiotowi
podmiotowi
podmiotowe
podmiotowe
D. podmiotowych
podmiotowych
podmiotowych
podmiotowych
C. podmiotowym
podmiotowym
podmiotowym
podmiotowym
B. podmiotowych
podmiotowych
podmiotowych
podmiotowe
N. podmiotowymi
podmiotowymi
podmiotowymi
podmiotowymi
Ms. podmiotowych
podmiotowych
podmiotowych
podmiotowych
W. podmiotowi
podmiotowi
podmiotowe
podmiotowe

Pochodzenie

Od: podmiot

1. ogląd

Definicja

książk. 
właściwy człowiekowi jako osobie myślącej, świadomie coś poznającej lub działającej z własnej woli

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

Połączenia

  • podmiotowa świadomość; podmiotowe działanie, myślenie,

Cytaty

Istotą jej jest podmiotowe działanie osób, które kierując się niezależnymi pobudkami i własnym wyborem, zdecydowały się przeznaczyć swój czas na realizację idei uznanych za ważne - pro publico bono.

źródło: Polityka Społeczna, 1989 (books.google.pl)

Podmiotowe myślenie i działanie wymaga zainteresowania, udziału i aktywności we wszystkich dziedzinach.

źródło: Witold Morawski: Modernizacja Polski, 2010 (books.google.pl)

2. stosunek do kogoś

Definicja

książk. 
świadczący o tym, że o kimś myśli się jak o osobie i w związku z tym postępuje się w sposób, który się uważa za odpowiedni do tego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego

Połączenia

  • podmiotowy stosunek do kogoś; podmiotowe traktowanie kogoś

Cytaty

O potrzebie podmiotowego traktowania każdego ucznia mówi się od lat.

źródło: NKJP: Barbara Tarnowska: Etyka zawodu nauczyciela, Wychowawca, 2002

Człowiek, który posługuje się przekupstwem, narusza postulat podmiotowego stosunku do każdej osoby, traktując przedmiotowo zarówno tego, który jest przekupywany, jak i tych, nad którymi zdobył przewagę, odnosząc korzyść ich kosztem.

źródło: NKJP: Internet

3. podatek

Definicja

urzęd. 
związany z podmiotem - osobą lub firmą prowadzącą jakąś działalność

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes funkcjonowanie firm i przedsiębiorstw

Połączenia

  • podatek, zakres podmiotowy; struktura podmiotowa; dotacje, ograniczenia, prawa, wyłączenia, zwolnienia podmiotowe

Cytaty

Restrukturyzacja podmiotowa obejmuje zmiany w zakresie własności i organizacji.

źródło: NKJP: Ewa Małecka: Ograniczenia decyzji przedsiębiorstwa w procesie transformacji systemowej, 1998

W strukturze podmiotowej zadłużenia bankowego gospodarstw domowych dominują kredyty dla osób prywatnych.

źródło: NKJP: Marta Penczar, Błażej Lepczyński, Eugeniusz Gostomski: Zadłużenie konsumentów w bankach i instytucjach finansowych cz. 1, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2005-04-26

Dotacje podmiotowe przyznawane są jednostkom produkcyjnym, które znajdują się w trudnym położeniu finansowym.

źródło: NKJP: Jan Fereniec: Zarys ekonomiki i organizacji rolnictwa, 1985

Przy tej emisji nie było żadnych ograniczeń podmiotowych; dla osób krajowych i dla osób fizycznych nie było też żadnych ograniczeń co do obrotu obligacjami.

źródło: NKJP: Stanisław Owsiak: Finanse publiczne, 1998

4. zdanie

Definicja

jęz. 
związany z podmiotem - składnikiem zdania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język

Połączenia

  • formacja podmiotowa; zdanie podmiotowe

Cytaty

[...] drugą grupą o wyrazistych cechach morfologiczno-składniowych są predykatywy formalnie (najczęściej) trzecioosobowe, konotujące podrzędnik w postaci zdania, które interpretuje się jako zdanie podmiotowe (nie są to jednak zwykłe podmioty zdania prostego) [...].

źródło: NKJP: Alicja Nagórko: Zarys gramatyki języka polskiego, 1996

Zdania podrzędne podmiotowe wyszczególniające pozwalają zidentyfikować niewyrażony lub ogólnie wskazany podmiot wypowiedzenia nadrzędnego, przez uwydatnienie, że jest on jednym ze składników wypowiedzenia podrzędnego.

źródło: Dorota Kopcińska: Strukturalny opis składniowy zdań z podmiotem-mianownikiem we współczesnej polszczyźnie, 1997 (books.google.pl)

Kategoria słowotwórcza (np. podmiotowa) jest pojęciem nadrzędnym, w którego ramach dokonać możemy podziałów na klasy (np. predykatywną determinatywną).

źródło: Irmina Judycka: Syntaktyczna interpretacja struktur słowotwórczych, 1971 (books.google.pl)

Formacje podmiotowe czynne zostały utworzone jedynie od czasownika nauczać: naucz-yciel 'ten, kto naucza', a od tego rzeczownika powstała formacja żeńska nauczyciel-ka.

źródło: Piotr Bąk: Gramatyka języka polskiego. Zarys popularny, 2004 (books.google.pl)

Data ostatniej modyfikacji: 26.03.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json