UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

poranić

Chronologizacja

1406, SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	poranię	poranimy
2 os.	poranisz	poranicie
3 os.	porani	poranią

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	poraniłem +(e)m poranił	poraniłam +(e)m poraniła	poraniłom +(e)m poraniło	poraniliśmy +(e)śmy poranili	poraniłyśmy +(e)śmy poraniły
2 os.	poraniłeś +(e)ś poranił	poraniłaś +(e)ś poraniła	poraniłoś +(e)ś poraniło	poraniliście +(e)ście poranili	poraniłyście +(e)ście poraniły
3 os.	poranił	poraniła	poraniło	poranili	poraniły

bezosobnik: poraniono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		porańmy
2 os.	porań	porańcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	poraniłbym bym poranił	poraniłabym bym poraniła	poraniłobym bym poraniło	poranilibyśmy byśmy poranili	poraniłybyśmy byśmy poraniły
2 os.	poraniłbyś byś poranił	poraniłabyś byś poraniła	poraniłobyś byś poraniło	poranilibyście byście poranili	poraniłybyście byście poraniły
3 os.	poraniłby by poranił	poraniłaby by poraniła	poraniłoby by poraniło	poraniliby by poranili	poraniłyby by poraniły

bezosobnik: poraniono by

bezokolicznik: poranić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: poraniwszy

gerundium: poranienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	poranienie	poranienia
D.	poranienia	poranień
C.	poranieniu	poranieniom
B.	poranienie	poranienia
N.	poranieniem	poranieniami
Ms.	poranieniu	poranieniach
W.	poranienie	poranienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: poraniony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	poraniony	poraniony	poraniony	poranione	poraniona
D.	poranionego	poranionego	poranionego	poranionego	poranionej
C.	poranionemu	poranionemu	poranionemu	poranionemu	poranionej
B.	poranionego	poranionego	poraniony	poranione	poranioną
N.	poranionym	poranionym	poranionym	poranionym	poranioną
Ms.	poranionym	poranionym	poranionym	poranionym	poranionej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	poranieni	poranieni	poranione	poranione
D.	poranionych	poranionych	poranionych	poranionych
C.	poranionym	poranionym	poranionym	poranionym
B.	poranionych	poranionych	poranionych	poranione
N.	poranionymi	poranionymi	poranionymi	poranionymi
Ms.	poranionych	poranionych	poranionych	poranionych

Pochodzenie

Zob. rana

1. zadać rany

Definicja

zadać komuś wiele ran

Noty o użyciu

Imb używany często w znaczeniu 'człowiek poraniony'.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Choroby i ich leczenie ➔ przyczyny, objawy i skutki chorób

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Prawo i łamanie prawa ➔ przestępstwa

Połączenia

poranić nożem
poranić ciężko, dotkliwie, poważnie, śmiertelnie
poraniony i pobity

Cytaty

	12 listopada grupa napadła, okradła i poraniła 31-letniego mężczyznę. źródło: NKJP: Beata Wolska: Z żebraka bandyta, Gazeta Poznańska, 2005-11-19
	Młodszą siostrę Władek [...] poranił ostatnio nożem po pijaku. źródło: NKJP: Maria Kruczkowska: Hieny i wojownicy, Gazeta Wyborcza, 1996-10-31
	Gimnazjalistka z Krakowa, która w środę zaatakowała i dotkliwie poraniła nożem w twarz i szyję swoją koleżankę z klasy, nie po raz pierwszy ma kłopoty z panowaniem nad własną agresją. źródło: Internet: se.pl
	Dwóch mężczyzn i kobieta brutalnie pobili mężczyznę, który pił alkohol przy jednej z ulic w centrum miasta. Bili go pięściami, potem zaczęli kopać. W końcu poranili go dotkliwie potłuczoną butelką. źródło: NKJP: Sebastian Reńca: Posiedzą do sprawy, Dziennik Zachodni, 2008-09-15

Składnia

poranić

KOGO + (CZYM) + (w CO)

2. pokaleczyć

Definicja

spowodować wiele skaleczeń i ran

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Choroby i ich leczenie ➔ przyczyny, objawy i skutki chorób

Połączenia

poraniony odłamkami czegoś
poraniony i obolały; biedny i poraniony, słaby i poraniony
poraniona głowa, skóra, twarz; poranione ciało; poranione dłonie, nogi, ręce, stopy; plecy, uda

Cytaty

Odłamki poraniły w głowę kapitana okrętu oraz [...] pięć osób z oddziału obrony przeciwlotniczej.

źródło: NKJP: Marcin Jamkowski: Duchy z głębin Bałtyku, 2010

Mój pies poranił sobie łapy odłamkami szkła [...].

źródło: NKJP: (kgk): Gutenberg pokonany, Dziennik Bałtycki, 2005-08-02

Z wyciągniętymi do przodu ramionami trafił w środek szyby. Szkło poraniło mu głowę i ramiona [...].

źródło: NKJP: Alfons Filar: Śladami tatrzańskich kurierów, 1995

Składnia

	+	poranić	+	KOGO/CO + (CZYM) + (w CO)
	+	poranić	+	CO + (KOMU)

3. uczucia

Definicja

sprawić wiele razy przykrość

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Relacje międzyludzkie ➔ określenia relacji międzyludzkich

Cytaty

Bezpowrotnie stracił piękne synowskie uczucie i mocno poranił wrażliwą duszę młodego człowieka. Skazał go na wiele niepotrzebnych cierpień.

źródło: NKJP: Wiesława Maria Korczyńska: Wróć..., 2001

Ucieczka syna 10 sierpnia 1567 roku do „mieszczańskiego” zakonu boleśnie musiała poranić różne ambicje świeżego członka senatu, obudzić różne jego kompleksy - i publiczne, i rodzinne.

źródło: NKJP: Zbigniew Mikołejko: Żywoty świętych poprawione, 2000

[...] jeżeli nie ma ustawicznej pracy nad budowaniem jedności, nad wzajemną komunikacją, umacnianiem zaufania, to te więzy słabną, ludzie stają się sobie obcy, często wrodzy. A im byli bliżej siebie w przeszłości, tym bardziej są niekiedy poranieni.

źródło: NKJP: Maciej Zięba: Niezwykły pontyfikat, 1997

Składnia

poranić

KOGO/CO

Data ostatniej modyfikacji: 27.04.2017