UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

fizjonomia

daw. fizjognomia

Chronologizacja

1621, Kart XVII-XVIII
W postaci: fizjognomia

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. fizjonomia
fizjonomie
D. fizjonomii
fizjonomii
neut
fizjonomij
char
C. fizjonomii
fizjonomiom
B. fizjonomię
fizjonomie
N. fizjonomią
fizjonomiami
Ms. fizjonomii
fizjonomiach
W. fizjonomio
fizjonomie

Pochodzenie

fr. physionomie

z gr. physiognōmonía

1. twarz

Definicja

książk. 
twarz

Warianty

  • daw. fizjognomia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

Relacje znaczeniowe

synonimy:  twarz

Połączenia

  • ludzka; anielska, artystyczna, charakterystyczna, odpychająca, sympatyczna; moja, własna, swoja fizjonomia
  • fizjonomia alkoholika

Cytaty

Światło padło na fizjonomię starca - niezwykle chudą, pomarszczoną, o zapadniętych ustach i nieprzyjemnej, szarej cerze.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Piołun i miód Kroniki Drugiego Kręgu Księga III, 2003

Uwielbiam obserwować twarze. Bywają fizjonomie tak piękne, że trudno jest odejść, nie zrobiwszy zdjęcia.

źródło: NKJP: Arnold Lebeuf; tłum. z francuskiego Beata Leska, Podróże Gazeta Wyborcza, 1994-11-25

Przyznałem mu w duchu nie tylko słuszność rozstrzygnięcia, ale i wyższość w rozpoznawaniu fizjonomii. To on rozpoznał mnie pierwszy i to uratowało mnie od spotkania z Gestapo.

źródło: NKJP: Kazimierz Osmecki Iranek: Powołanie i przeznaczenie: wspomnienia oficera Komendy Głównej AK, 2004

Ostre rysy, wystające policzki, wysokie, pobrużdżone czoło i długa, spadająca na piersi broda nadają fizjonomii niepospolity wyraz.

źródło: NKJP: Kto nam dał skrzydła?, Dziennik Polski 2002-11-02

Był to wtedy bardzo sympatyczny i bardzo przystojny młody człowiek o dystyngowanej fizjonomii, dużych, ciemnych, rozmarzonych i głębokich oczach, o wesołym i nieco sarkastycznym usposobieniu.

źródło: NKJP: (jj): Noblista bez dyplomu, Dziennik Zachodni 2006-11-14

Wystarczy przeczytać wspomnienie Moniki Żeromskiej o tym, jak zawiódł jej oczekiwania, kiedy zestawiała swoje wyobrażenie o „poecie” z pucołowatą fizjognomią aroganckiego okularnika.

źródło: NKJP: Ryszard Matuszewski: Alfabet: wybór z pamięci 90-latka, 2004

2. wygląd

Definicja

książk. 
wygląd czegoś

Warianty

  • daw. fizjognomia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie

Połączenia

  • fizjonomia miasta, osiedla

Cytaty

W świetle tej legendy nie powinna dziwić późnośredniowieczna fizjonomia bazyliszka: koguta z wężowym/jaszczurzym ogonem.

źródło: NKJP: Jarosław Kolasiński: Ryba od ości nadpsuta? Pinezka.pl 2006-10

Na fizjonomię opisywanego obszaru rzutuje jego struktura morfologiczna, charakteryzująca się rozległą i głęboką doliną rzeki Wiar oraz średnimi wzniesieniami (ponad 600 m npm.), układającymi się regularnie pasmowo. z płn.-zach. na płd.-wsch.

źródło: NKJP: Turnicki Park Narodowy, Zielone Brygady. Pismo Ekologów 1992-04-01

Liczą się również fizjonomia i walory krajobrazu oraz wymogi ochrony dóbr kultury.

źródło: NKJP: Wojciech Sobociński: Plany pod ocenę, Las Polski 2009-03-01

Mijające lata zmieniają fizjognomię tej ziemi, zacierają wyrazistość chopinowskich śladów.

źródło: NKJP: Paweł Dzianisz: Wakacje Chopina, Dziennik Bałtycki 1999-10-15

Składnia

bez ograniczeń + fizjonomia +
CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 26.09.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json