UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

łach

Chronologizacja

1743, Kart XVII-XVIII

Pochodzenie

psł. *lachъ 'zniszczone ubranie, łachman, szmata'

1. brudny

Definicja

pot. 
stare, zniszczone ubranie

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie cechy ubrań

Relacje znaczeniowe

synonimy:  lump, łachman, szmata
hiperonimy:  ubranie

Połączenia

  • brudny, stary łach

Cytaty

Spotkałam ją w kuchni u Łakotnych i nie poznałam. Była w jakichś porozciąganych starych łachach, szara, wychudnięta i wymęczona [...].

źródło: NNKJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998

Zupełnie niepewna swoich dalszych ruchów, wyminęła leżącą szmatę i zderzyła się biodrem z krawędzią wanny. Zdało jej się, że ma za plecami niewielką postać, szeleszczącą starymi łachami.

źródło: NKJP: Piotr Zaremba: Plama na suficie, 2004

Niebawem zjawił się sołtys Mamari Diara i przyniósł dla mnie turban oraz bubu, krajowy strój z płótna. Podczas polowania miałem je na siebie przywdziać, ażeby przemyślne pawiany nie poznały we mnie zbyt wcześnie Europejczyka. Nawet mauzer postanowiliśmy zasłonić starym łachem i odkryć dopiero w ostatniej chwili.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Nowa przygoda: Gwinea, 1962

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. łach
łachy
D. łacha
łachów
C. łachowi
łachom
B. łach
łachy
N. łachem
łachami
Ms. łachu
łachach
W. łachu
łachy

2. cywilny

Definicja

pot. 
jakaś rzecz do ubrania

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ciuch, ciuszek

Cytaty

- Ostatni łach z szafy na gorzałę rąbnął, a jabłkami ludziom oczy mydli... - wychrypiał i odwrócił się do mnie tyłem.

źródło: NKJP: Zdzisław Szczepaniak: Dziewczyna z Trogiru i inne opowiadania, 2005

W komórce jest placek, włóż do wiadra, a przykryj łachem, żeby się ciekawscy nie pomiarkowali.

źródło: Stanisława Felcman: Nie złożono broni, 1988 (books.google.pl)

Powinienem zwalić z siebie te mokre łachy – wyskakując na pokład oczywiście nie myślałem o sztormance.

źródło: NKJP: Andrzej Urbańczyk: Dziękuję ci, Pacyfiku, 1985

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. łach
łachy
D. łacha
łachów
C. łachowi
łachom
B. łach
łachy
N. łachem
łachami
Ms. łachu
łachach
W. łachu
łachy

3. człowiek nędznie ubrany

Definicja

pot.  pejorat. 
osoba nędznie ubrana

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  gałganiarz, łachmaniarz, łachudra, szmaciarz

Cytaty

Po chwili z czarnych drzwiczek wychodzi jakiś łach ludzki, wyglądający na matołka, o dużej głowie i obłąkanej twarzy, cały w szmatach i dygoczący z zimna.

źródło: NKJP: Beata Obertyńska: W domu niewoli, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. łach
łachowie
ndepr
łachy
depr
D. łacha
łachów
C. łachowi
łachom
B. łacha
łachów
N. łachem
łachami
Ms. łachu
łachach
W. łachu
łachowie
ndepr
łachy
depr

4. człowiek źle prowadzący się

Definicja

pot. 
osoba źle prowadząca się

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  łachudra

Cytaty

Dzień Matki to od lat dzień największych sukcesów policyjnych. Tego dnia nawet ostatnie łachy i okrutne bandziory poszukiwane listami gończymi odwiedzają swoje mamy i przynoszą im czekoladki i kwiatki.

źródło: NKJP: (emka): Studenckie dzieci, Dlaczego?, 2009-08-19

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. łach
łachowie
ndepr
łachy
depr
D. łacha
łachów
C. łachowi
łachom
B. łacha
łachów
N. łachem
łachami
Ms. łachu
łachach
W. łachu
łachowie
ndepr
łachy
depr

Frazeologizmy

ktoś drze łacha z kogoś/czegoś
Data ostatniej modyfikacji: 22.02.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json