UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

spaczyć się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spaczę się
spaczymy się
2 os. spaczysz się
spaczycie się
3 os. spaczy się
spaczą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spaczyłem się
+(e)m się spaczył
spaczyłam się
+(e)m się spaczyła
spaczyłom się
+(e)m się spaczyło
spaczyliśmy się
+(e)śmy się spaczyli
spaczyłyśmy się
+(e)śmy się spaczyły
2 os. spaczyłeś się
+(e)ś się spaczył
spaczyłaś się
+(e)ś się spaczyła
spaczyłoś się
+(e)ś się spaczyło
spaczyliście się
+(e)ście się spaczyli
spaczyłyście się
+(e)ście się spaczyły
3 os. spaczył się
spaczyła się
spaczyło się
spaczyli się
spaczyły się

bezosobnik: spaczono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spaczmy się
2 os. spacz się
spaczcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spaczyłbym się
bym się spaczył
spaczyłabym się
bym się spaczyła
spaczyłobym się
bym się spaczyło
spaczylibyśmy się
byśmy się spaczyli
spaczyłybyśmy się
byśmy się spaczyły
2 os. spaczyłbyś się
byś się spaczył
spaczyłabyś się
byś się spaczyła
spaczyłobyś się
byś się spaczyło
spaczylibyście się
byście się spaczyli
spaczyłybyście się
byście się spaczyły
3 os. spaczyłby się
by się spaczył
spaczyłaby się
by się spaczyła
spaczyłoby się
by się spaczyło
spaczyliby się
by się spaczyli
spaczyłyby się
by się spaczyły

bezosobnik: spaczono by się

bezokolicznik: spaczyć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: spaczywszy się

gerundium: spaczenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spaczenie się
spaczenia się
D. spaczenia się
spaczeń się
C. spaczeniu się
spaczeniom się
B. spaczenie się
spaczenia się
N. spaczeniem się
spaczeniami się
Ms. spaczeniu się
spaczeniach się
W. spaczenie się
spaczenia się

odpowiedniki aspektowe: paczyć się , spaczać się

Pochodzenie

Zob. paczyć

1. o drewnie

Definicja

stracić właściwy kształt i przestać mieć proste kąty, krawędzie lub równą powierzchnię

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wypaczyć się
hiperonimy:  zniekształcić się

Połączenia

  • stół spaczył się; drewno spaczyło się; deski spaczyły się

Cytaty

Drewno napuchło od wilgoci, spaczyło się.

źródło: Andrzej Pilipiuk: Litr ciekłego ołowiu, 2016 (books.google.pl)

Drewno w miejscach niezabezpieczonych farbą uległo odbarwieniu, popękało, spaczyło się i nosiło ślady zawilgocenia.

źródło: Internet: mostwiedzy.pl

Dwie belki, wysychając, spaczyły się, tworząc szparę szeroką może na ćwierć cala.

źródło: Andrzej Pilipiuk: Dziedziczki, 2014 (books.google.pl)

Dawne, sosnowe drzwi spaczyły się, popękały, z trudem się już zamykały.

źródło: Wiesław Myśliwski: Ostatnie rozdanie, 2013 (books.google.pl)

2. o sensie

Definicja

ulec zniekształceniu, stając się nieprawidłowym lub fałszywym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  skrzywić się, wykrzywić się, wypaczyć się, zdeformować się, zniekształcić się

Cytaty

[...] moja intuicja tak się spaczyła po przyjeździe do Teksasu, że zaczęłam ufać ludziom, którzy mogą mi zagrozić [...].

źródło: Grażyna A. Adamska: Sharp, 2022 (books.google.pl)

Brawa dla autorki za świetne przykłady podane dziewczynkom, którym w niebezpieczny sposób spaczył się obraz piękna ludzkiego ciała.

źródło: Internet: mama-trojki.pl

Komunizm wywodził się od szczytnych celów socjalistów europejskich i prorobotniczych komunistów z pierwszej międzynarodówki, co nie znaczy, że przy dochodzeniu do władzy komunizm nie spaczył się [...].

źródło: Internet: historycy.org

[...] świetna przyszłość go czeka lub też, mimo wszystkich błyskotliwych [...] pozorów, talent ten spaczyć się może bezpowrotnie.

źródło: Roman Jasiński: Zmierzch starego świata: wspomnienia 1900-1945, 2006 (books.google.pl)

3. o charakterze

Definicja

zacząć negatywnie odbiegać od normy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  skrzywić się, wypaczyć się

Cytaty

[...] Belce od spotkania z Jeny spaczył się charakter [...].

źródło: Internet: https:dogomania.com

Data ostatniej modyfikacji: 18.05.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json