UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

parafraza

Chronologizacja

1809, Jean Baptiste Antoine Hedouin, Zasady wymowy świętey, tłum. Józef Jakubowski, polona.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. parafraza
parafrazy
D. parafrazy
parafraz
C. parafrazie
parafrazom
B. parafrazę
parafrazy
N. parafrazą
parafrazami
Ms. parafrazie
parafrazach
W. parafrazo
parafrazy

Pochodzenie

fr. paraphrase

1. wiersza

Definicja

książk. 
przeróbka dzieła literackiego, teatralnego, filmowego lub czyjejś wypowiedzi, swobodnie rozwijająca lub uzupełniająca treść oryginału

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  przeróbka

Połączenia

  • parafrazy biblijne
  • parafraza cytatu, filmu, opowiadania, psalmów, słów, tekstu, utworu, wiersza, wypowiedzi
  • parafrazy i aluzje, parafrazy i nawiązania, przekłady i parafrazy

Cytaty

Lepiej być silnym i bogatym, niż słabym i biednym. Ta parafraza powiedzonka amerykańskiego multimilionera wydaje się być dobrym komentarzem dobiegającej ku końcowi dyskusji nad liczbą nowych województw.

źródło: NKJP: Dariusz Sobczak: Gra w województwa, Dziennik Bałtycki, 1998-06-22

[...] niektóre parafrazy utworów literackich dają często efekty wprost komiczne.

źródło: NKJP: Pamiętniki żalu, Gazeta Wyborcza, 1992-10-30

W XVI w. był obyczaj publikowania przekładów czy parafraz poszczególnych psalmów z Psałterza Dawidowego.

źródło: NKJP: Jerzy Ziomek: Renesans, 1973

Reklamowe parafrazy charakteryzuje przejrzystość syntaktyczna. Wyraźna jest obecność świadomości narratorskiej dokonywanej parafrazy czy posługiwania się cytatem lub aluzją. Parafrazowanie w reklamie oznacza bowiem odwoływanie się do tych znaków kultury, które są dla każdego czytelne, które uległy daleko idącej konwencjonalizacji.

źródło: NKJP: Ewa Szczęsna: Poetyka reklamy, 2001

2. pieśni

Definicja

muz. 
utwór instrumentalny, nawiązujący do tematu innego utworu w sposób swobodny i wirtuozowski

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka

Połączenia

  • parafraza hymnu, utworu

Cytaty

Muzycy zagrali między innymi Pieśń z III aktu opery Wagnera. Była to parafraza na skrzypce i fortepian [...].

źródło: NKJP: Koncertowo w Parku, Gazeta Krakowska, 2007-07-17

Najsławniejszym numerem Sztuki stała się kompozycja Szpilmana, Walc z „Casanovy”. Trwająca piętnaście minut parafraza utworu Ludomira Różyckiego.

źródło: NKJP: Ryszard Marek Groński: Fortepiany Władysława Szpilmana, Polityka, 2000-07-29

Hejnał jest parafrazą poloneza, a rytm jest marszowy [...].

źródło: NKJP: Elżbieta Guzowska: Ma swój hejnał Kraków, mogłaby mieć i Oława, Gazeta Wrocławska, 1999

3. słowotwórcza

Definicja

jęz. 
konstrukcja wyrażająca takie samo znaczenie za pomocą innych środków językowych

Noty o użyciu

Używane jako składnik terminów z zakresu językoznawstwa, których znaczenia są definiowane w opracowaniach z specjalistycznych z tej dziedziny.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język

Połączenia

  • parafraza składniowa, słowotwórcza
  • parafraza zdania

Cytaty

Quasi-derywaty nie mają znaczenia strukturalnego, nie można dla nich sformułować sensownej parafrazy słowotwórczej.

źródło: NKJP: Maria Witkowska-Gutkowska: Staropolskie prefiksalne dublety czasownikowe i ich współczesne odpowiedniki, 1999

Przyjazd Jana nie jest parafrazą zdania Jan przyjechał czy też Jan przyjeżdża.

źródło: Rozprawy Uniwersytetu Warszawskiego, 1962 (books.google.pl)

Data ostatniej modyfikacji: 14.05.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json