UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zaszarpać

Chronologizacja

1814, SL

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zaszarpię
 zaszarpiemy
2 os. zaszarpiesz
 zaszarpiecie
3 os. zaszarpie
 zaszarpią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zaszarpałem
+(e)m zaszarpał
 zaszarpałam
+(e)m zaszarpała
 zaszarpałom
+(e)m zaszarpało
 zaszarpaliśmy
+(e)śmy zaszarpali
 zaszarpałyśmy
+(e)śmy zaszarpały
2 os. zaszarpałeś
+(e)ś zaszarpał
 zaszarpałaś
+(e)ś zaszarpała
 zaszarpałoś
+(e)ś zaszarpało
 zaszarpaliście
+(e)ście zaszarpali
 zaszarpałyście
+(e)ście zaszarpały
3 os. zaszarpał
 zaszarpała
 zaszarpało
 zaszarpali
 zaszarpały

bezosobnik: zaszarpano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zaszarpmy
2 os. zaszarp
 zaszarpcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zaszarpałbym
bym zaszarpał
 zaszarpałabym
bym zaszarpała
 zaszarpałobym
bym zaszarpało
 zaszarpalibyśmy
byśmy zaszarpali
 zaszarpałybyśmy
byśmy zaszarpały
2 os. zaszarpałbyś
byś zaszarpał
 zaszarpałabyś
byś zaszarpała
 zaszarpałobyś
byś zaszarpało
 zaszarpalibyście
byście zaszarpali
 zaszarpałybyście
byście zaszarpały
3 os. zaszarpałby
by zaszarpał
 zaszarpałaby
by zaszarpała
 zaszarpałoby
by zaszarpało
 zaszarpaliby
by zaszarpali
 zaszarpałyby
by zaszarpały

bezosobnik: zaszarpano by

bezokolicznik: zaszarpać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zaszarpawszy

gerundium: zaszarpanie

imiesłów przymiotnikowy bierny: zaszarpany

Pochodzenie

Zob. szarpać

1. za rękaw

Definicja

daw. 
pociągnąć krótkim, gwałtownym ruchem

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  szarpnąć, zatargać

Cytaty

Zmarzł widać, w gaciach był tylko i w koszuli, boso, tak jak z łóżka wstał, żeby mi otworzyć, a noc była chłodna i ciągnęło od polepy, bo zaszarpał znowu pierzynę na matce.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Kamień na kamieniu, 2008

Składnia

bez ograniczeń + zaszarpać +
KOGO/CO

2. ciałem

Definicja

daw. 
spowodować gwałtowny krótki ruch czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  szarpnąć, zatargać

Cytaty

Wóz jednak szarpnął nagle i ruszył z miejsca, a wiedźmin i poeta zwalili się na ziemię. Dziewczyna zaszarpała głową i zaczęła się histerycznie śmiać.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 1996

Składnia

bez ograniczeń + zaszarpać +
CZYM

3. sercem

Definicja

książk. 
dać się odczuć jako silne doznanie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  szarpnąć, targnąć, zatargać

Cytaty

Zaszarpał mną strach. „Co my tu robimy ? Wchodzimy do zamkniętej klatki, z której już nie ma ucieczki” , pomyślałam z rozpaczą.

źródło: Orna Jagur (Irena Grodzińska): Bunkier „Krysia”, 1997 (books.google.pl)

Po prostu emocje, ból, żal. Zaszarpało sercem, poruszyło zmysły - ale nie na ten „kiczowaty” sposób. Miało zaboleć i zabolało.

źródło: Internet: mlwz.pl

Składnia

bez ograniczeń + zaszarpać +
KIM/CZYM

4. do klubu

Definicja

pot. 
spowodować, że dana osoba poszła gdzieś pod wpływem czyjejś perswazji lub siły

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zaciągnąć, zatargać

Cytaty

Do drugiego pokoju zaszarpał mnie za włosy.

źródło: Internet: interwencja.polsatnews.pl

[...] on tylko zaszarpał mnie do kolejnego mini wieżowca, gdzie czekali inni [...].

źródło: Internet: i-sen.pl

Składnia

bez ograniczeń + zaszarpać +
KOGO + DOKĄD
Data ostatniej modyfikacji: 24.02.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN