UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

władztwo

Chronologizacja

1773, César Félicité Pyrrhys de Varille, Przedłozenie praw Grekow nieunitow y dissydentow przeciwko manifestowi Rzeczypospolitey..., polona.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. władztwo
władztwa
D. władztwa
władztw
C. władztwu
władztwom
B. władztwo
władztwa
N. władztwem
władztwami
Ms. władztwie
władztwach
W. władztwo
władztwa

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Zob. władza

1. mocarstwa

Definicja

książk. 
to, że ktoś sprawuje władzę - może kierować funkcjonowaniem czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  władza

Połączenia

  • władztwo krzyżackie, papieskie, piastowskie
  • władztwo arystokracji, biskupów, cesarza, króla
  • pozbawić władztwa
  • rozszerzyć, stracić władztwo

Cytaty

Wszyscy ci myśliciele sądzili, że główny problem wieku XX stanowić będzie imperialne władztwo wielkich mocarstw.

źródło: NKJP: Nathan Gardels: Dwie koncepcje nacjonalizmu, Gazeta Wyborcza, 1992-03-14

[...] każdy nowy ban składał pokłon stróżującym w Kręgu Mchu gwardzistom i słał ofiary do Miasta Os. Gdyby tego nie zrobił, straciłby władztwo w ciągu dwóch miesięcy.

źródło: NKJP: Tomasz Kołodziejczak: Krew i kamień, 2003

Księżna się zamyśliła. Nie mogła liczyć na brata swego zamordowanego ojca – księcia pomorskiego Racibora, pana na Szczecinie. Jego władztwo nie sięgało aż tak daleko.

źródło: NKJP: Michał Krzywicki: Plagi tej ziemi, Esensja, 2008-11

Trzeba jednak pamiętać, że każdy z szefów partii polskiej na czym innym budował swe władztwo nad Polską. Bierut na przykład czerpał siłę z bezwzględnego i prawdziwie wiernopoddańczego podporządkowania się Stalinowi.

źródło: NKJP: Janusz Rolicki: Edward Gierek: życie i narodziny legendy, 2002

Składnia

bez ograniczeń + władztwo +
(KOGO) + (nad KIM/CZYM)
bez ograniczeń + władztwo +
CZYJE

2. pieniądza

Definicja

książk. 
władza – silny wpływ wywierany przez coś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  władza

Cytaty

Potężny rozwój przemysłu, władztwo anonimowego pieniądza, mnożące się wynalazki, huk maszyn drukarskich, nowe potęgi, nowe zaklęcia: prasa, giełda, dywidenda.

źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Legendy nowoczesności: eseje okupacyjne, 1996

Tylko że chodzi tu nie tyle o rządzenie [...], co o proces znacznie głębszy i poważniejszy - o władztwo dusz i umysłów. O to, kto nazywa świat, jaki nas otacza, i to, czego doświadczamy. Czyli kto kontroluje kulturę - nasze ideały, lęki, marzenia, wartości i język, którym je wyrażamy.

źródło: NKJP: Jacek Żakowski: Mission possible?, Polityka, 2008-03-29

Składnia

bez ograniczeń + władztwo +
CZEGO + (nad KIM/CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 20.11.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json