UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wyrzezać

Chronologizacja

XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. rzezać

1. figurkę

Definicja

książk.

wyciąć - z papieru

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł rzemiosło

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka sztuki plastyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:

wyciąć

Połączenia

wyrzezać figurę, napis, posąg; okno, otwór
wyrzezać nożem
wyrzezać na kamieniu
wyrzezać w drewnie
wyrzezać z drewna

Cytaty

	Kiedyś, jeszcze w dzieciństwie, z brzozowego klocka wyrzezał konika. źródło: NKJP: Zbigniew Eckert: Cuda z lipowego drewna, Dziennik Bałtycki, 2004-07-23
	Nie patrząc w jej stronę, zaczął wydrapywać jaskrawozielony mech z serc wyrzezanych przez kochanków na oparciu ławki. źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Kronika wypadków miłosnych, 1974
	Odniosłem wrażenie, że to drewniany pajacyk z jakiejś upiornej baśni, wyrzezany kozikiem w kawałku kory. źródło: NKJP: Marek Sarełło: Nabazgrane dzieci, Mazowieckie To i Owo, 2009-02-19
	[...] okna wyrzezał łokieć na łokieć. źródło: Tadeusz Piotrowski: Opowieści z lechickich pól, 1975 (books.google.pl)
	[...] nie chodzi tylko o to, aby ktoś jak najtaniej w szpitalu wyrzezał kawałek skóry. źródło: Internet: f.kafeteria.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wyrzezam	wyrzezamy
2 os.	wyrzezasz	wyrzezacie
3 os.	wyrzeza	wyrzezają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wyrzezałem +(e)m wyrzezał	wyrzezałam +(e)m wyrzezała	wyrzezałom +(e)m wyrzezało	wyrzezaliśmy +(e)śmy wyrzezali	wyrzezałyśmy +(e)śmy wyrzezały
2 os.	wyrzezałeś +(e)ś wyrzezał	wyrzezałaś +(e)ś wyrzezała	wyrzezałoś +(e)ś wyrzezało	wyrzezaliście +(e)ście wyrzezali	wyrzezałyście +(e)ście wyrzezały
3 os.	wyrzezał	wyrzezała	wyrzezało	wyrzezali	wyrzezały

bezosobnik: wyrzezano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wyrzezajmy
2 os.	wyrzezaj	wyrzezajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wyrzezałbym bym wyrzezał	wyrzezałabym bym wyrzezała	wyrzezałobym bym wyrzezało	wyrzezalibyśmy byśmy wyrzezali	wyrzezałybyśmy byśmy wyrzezały
2 os.	wyrzezałbyś byś wyrzezał	wyrzezałabyś byś wyrzezała	wyrzezałobyś byś wyrzezało	wyrzezalibyście byście wyrzezali	wyrzezałybyście byście wyrzezały
3 os.	wyrzezałby by wyrzezał	wyrzezałaby by wyrzezała	wyrzezałoby by wyrzezało	wyrzezaliby by wyrzezali	wyrzezałyby by wyrzezały

bezosobnik: wyrzezano by

bezokolicznik: wyrzezać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wyrzezawszy

gerundium: wyrzezanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wyrzezanie	wyrzezania
D.	wyrzezania	wyrzezań
C.	wyrzezaniu	wyrzezaniom
B.	wyrzezanie	wyrzezania
N.	wyrzezaniem	wyrzezaniami
Ms.	wyrzezaniu	wyrzezaniach
W.	wyrzezanie	wyrzezania

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyrzezany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wyrzezany	wyrzezany	wyrzezany	wyrzezane	wyrzezana
D.	wyrzezanego	wyrzezanego	wyrzezanego	wyrzezanego	wyrzezanej
C.	wyrzezanemu	wyrzezanemu	wyrzezanemu	wyrzezanemu	wyrzezanej
B.	wyrzezanego	wyrzezanego	wyrzezany	wyrzezane	wyrzezaną
N.	wyrzezanym	wyrzezanym	wyrzezanym	wyrzezanym	wyrzezaną
Ms.	wyrzezanym	wyrzezanym	wyrzezanym	wyrzezanym	wyrzezanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wyrzezani	wyrzezani	wyrzezane	wyrzezane
D.	wyrzezanych	wyrzezanych	wyrzezanych	wyrzezanych
C.	wyrzezanym	wyrzezanym	wyrzezanym	wyrzezanym
B.	wyrzezanych	wyrzezanych	wyrzezanych	wyrzezane
N.	wyrzezanymi	wyrzezanymi	wyrzezanymi	wyrzezanymi
Ms.	wyrzezanych	wyrzezanych	wyrzezanych	wyrzezanych

Składnia

wyrzezać

CO + (na CZYM | w CZYM | z CZEGO) + (CZYM)

2. ludzi

Definicja

daw.

zabić ostrym narzędziem wielu ludzi lub wiele zwierząt

Noty o użyciu

Użycie w stosunku do ludzi ma charakter potoczny i ekspresywny i nie zawsze oznacza zabijanie ostrym narzędziem.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Cytaty

[...] w Nikoryczy wyrzezali z pięć tysięcy narodu.

źródło: Ruch Literacki, 1991 (books.google.pl)

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wyrzezam	wyrzezamy
2 os.	wyrzezasz	wyrzezacie
3 os.	wyrzeza	wyrzezają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wyrzezałem +(e)m wyrzezał	wyrzezałam +(e)m wyrzezała	wyrzezałom +(e)m wyrzezało	wyrzezaliśmy +(e)śmy wyrzezali	wyrzezałyśmy +(e)śmy wyrzezały
2 os.	wyrzezałeś +(e)ś wyrzezał	wyrzezałaś +(e)ś wyrzezała	wyrzezałoś +(e)ś wyrzezało	wyrzezaliście +(e)ście wyrzezali	wyrzezałyście +(e)ście wyrzezały
3 os.	wyrzezał	wyrzezała	wyrzezało	wyrzezali	wyrzezały

bezosobnik: wyrzezano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wyrzezajmy
2 os.	wyrzezaj	wyrzezajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wyrzezałbym bym wyrzezał	wyrzezałabym bym wyrzezała	wyrzezałobym bym wyrzezało	wyrzezalibyśmy byśmy wyrzezali	wyrzezałybyśmy byśmy wyrzezały
2 os.	wyrzezałbyś byś wyrzezał	wyrzezałabyś byś wyrzezała	wyrzezałobyś byś wyrzezało	wyrzezalibyście byście wyrzezali	wyrzezałybyście byście wyrzezały
3 os.	wyrzezałby by wyrzezał	wyrzezałaby by wyrzezała	wyrzezałoby by wyrzezało	wyrzezaliby by wyrzezali	wyrzezałyby by wyrzezały

bezosobnik: wyrzezano by

bezokolicznik: wyrzezać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wyrzezawszy

gerundium: wyrzezanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wyrzezanie	wyrzezania
D.	wyrzezania	wyrzezań
C.	wyrzezaniu	wyrzezaniom
B.	wyrzezanie	wyrzezania
N.	wyrzezaniem	wyrzezaniami
Ms.	wyrzezaniu	wyrzezaniach
W.	wyrzezanie	wyrzezania

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyrzezany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wyrzezany	wyrzezany	wyrzezany	wyrzezane	wyrzezana
D.	wyrzezanego	wyrzezanego	wyrzezanego	wyrzezanego	wyrzezanej
C.	wyrzezanemu	wyrzezanemu	wyrzezanemu	wyrzezanemu	wyrzezanej
B.	wyrzezanego	wyrzezanego	wyrzezany	wyrzezane	wyrzezaną
N.	wyrzezanym	wyrzezanym	wyrzezanym	wyrzezanym	wyrzezaną
Ms.	wyrzezanym	wyrzezanym	wyrzezanym	wyrzezanym	wyrzezanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wyrzezani	wyrzezani	wyrzezane	wyrzezane
D.	wyrzezanych	wyrzezanych	wyrzezanych	wyrzezanych
C.	wyrzezanym	wyrzezanym	wyrzezanym	wyrzezanym
B.	wyrzezanych	wyrzezanych	wyrzezanych	wyrzezane
N.	wyrzezanymi	wyrzezanymi	wyrzezanymi	wyrzezanymi
Ms.	wyrzezanych	wyrzezanych	wyrzezanych	wyrzezanych

Składnia

wyrzezać

KOGO/CO

Data ostatniej modyfikacji: 25.11.2024