UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wydzielina

Chronologizacja

SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. dzielić

1. naturalna

Definicja

substancja wydzielana przez komórki lub gruczoły, pełniąca określoną funkcję w organizmie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

substancja

Połączenia

krowia, ludzka, pszczela; lepka, łojowa, śluzowa; przezroczysta; naturalna, ustrojowa białkowa, surowicza; potowa, mleczna, ślinowa wydzielina; wydzielina pochwowa, sutkowa
wydzielina owadów, samic, zwierząt; jakiegoś gruczołu, trzustki
wydzielina z pochwy
wytwarzać; badać wydzielinę

Cytaty

	Wirus przenoszony jest drogą powietrzno-kropelkową, a także przez bezpośredni kontakt z krwią, wydzielinami, wydalinami i płynami ustrojowymi zakażonego. źródło: NKJP: (DD): Co na nas czyha w tropikach?, Dziennik Polski, 2005-07-21
	Do początkowego odcinka jelita uchodzi wspólny przewód odprowadzający żółć z woreczka żółciowego oraz wydzieliny trzustki, leżącej tuż przy wątrobie. źródło: NKJP: Włodzimierz Juszczak: Traszki, 1967
	Niektóre naturalne wydzieliny ssaków, jak piżmo (produkt piżmowca indyjskiego), cybet (wytwarzany przez afrykańską cywetę), wydzielana przez kaszalota ambra czy pochodzące od bobra kastoreum od wieków uważane były za afrodyzjaki. źródło: NKJP: Leszek Konopski: Czuć chuć, Polityka, 2003-09-27
	Pisklęta tego gatunku w razie ataku ze strony drapieżnika (jak również wizyty domorosłego ornitologa), odwracają się do niego tyłem i wystrzeliwują tłustą, brunatną wydzielinę gruczołów kuprowych o niezwykle przykrym zapachu. źródło: NKJP: Dariusz Graszka-Petrykowski: Skrzynka dla dudków i kawek (typ D), Las Polski, 2009-08-01
	Choć natura nie wyposażyła płazów w kły i pazury, zwierzęta te nie są całkowicie bezbronne. Piekąca i gorzka wydzielina, ostrzegawcze barwy skóry oraz różne strategie ucieczki często ratują im życie. źródło: NKJP: Przemysław Sujak: Żabia szkoła przetrwania, Wiedza i Życie, 1996

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wydzielina	wydzieliny
D.	wydzieliny	wydzielin

C.	wydzielinie	wydzielinom
B.	wydzielinę	wydzieliny
N.	wydzieliną	wydzielinami
Ms.	wydzielinie	wydzielinach
W.	wydzielino	wydzieliny

2. chorobowa

Definicja

substancja wyciekająca z narządów wskutek zmian chorobowych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

synonimy:

wyciek

Połączenia

gęsta, wodnista; ropna; chorobowa, patologiczna; oskrzelowa wydzielina
wydzielina z nosa, z oskrzeli
wydzielina uniemożliwia coś (np. oddychanie)
odkrztuszać wydzielinę

Cytaty

	Objawami tego typu alergii jest przede wszystkim wodnista wydzielina z nosa, obrzęk, swędzenie, kichanie i utrudniający oddychanie zatkany nos. źródło: NKJP: Pogoda dla alergików, Polityka, 2000-07-22
	Gdy katar jest gęsty, wydzielina nie spływa, lecz zatyka nos, oczyszczanie ułatwia stosowanie roztworu wody morskiej w aerozolu (w aptekach) lub inhalacje. źródło: NKJP: (oprac. has): Kolce w gardle, woda w nosie... Męczące przeziębienie, Gazeta Pomorska, 2010-03-13
	Gdy kaszel jest długotrwały, pomocny może okazać się Tartephedreel N (krople doustne) - zawiera składnik działający wykrztuśnie, pomagający pozbyć się lepkiej wydzieliny. źródło: NKJP: Nowości, Dziennik Polski, 2005-03-03
	W przypadku pojawienia się w kącikach oczu ropnych wydzielin, nie należy na własną rękę stosować kropli to oczu, tylko zasięgnąć porady specjalisty. źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wydzielina	wydzieliny
D.	wydzieliny	wydzielin

C.	wydzielinie	wydzielinom
B.	wydzielinę	wydzieliny
N.	wydzieliną	wydzielinami
Ms.	wydzielinie	wydzielinach
W.	wydzielino	wydzieliny

3. roślinna

Definicja

wytwarzana przez rośliny substancja pojawiająca się w niektórych jej częściach lub wydzielana na zewnątrz

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

sok, substancja

Połączenia

korzeniowa, roślinna wydzielina

Cytaty

	O tej porze roku pełne nektaru kwiaty są cennym źródłem pożywienia. Co ciekawe - ale łatwe do wytłumaczenia - słodka wydzielina nie ma zabójczych właściwości, a w każdym bądź razie pszczołom nie szkodzi, bo inaczej kto zapylałby roślinę? źródło: NKJP: Grzegorz Tabasz: Krzew wilka, Dziennik Polski, 2008-04-07
	Stwierdzono doświadczalnie, że wydzieliny korzeniowe roślin krzyżowych (glukozynolany) wpływają ograniczająco na żywotność jaj i rozwój larw sprężykowatych (Elateridae) w glebie. źródło: NKJP: Tomasz Erlichowski: Szkodniki glebowe w uprawie ziemniaka - zagrożenie, występowanie oraz sposoby zwalczania: Ziemniak Polski, 2007
	Bibułę zwilżano pozyskanymi wcześniej wodnymi roztworami wydzielin korzeni siewek owsa lub eksudatami z ziarniaków zbóż i grochu. źródło: NKJP: Jerzy Książak: Wpływ wydzielin korzeni siewek owsa i eksudatów z ziarna na kiełkowanie nasion roślin strączkowych oraz wyciągów z nasion grochu na ziarniaki owsa i jęczmienia, Biuletyn IHAR, 2004-07-01
	La Condamine opisał m.in. po raz pierwszy kurarę, którą tubylcy stosowali, polując na zwierzynę. Opisał także i przywiózł do Europy kauczuk - wydzielinę kauczukowca brazylijskiego. źródło: NKJP: Andrzej Kajetan Wróblewski: Niespokojny duch, Wiedza i Życie, 1998
	Ostatnio, w wydzielinach kiełkującej rzeżuchy, gryki i słonecznika wykryto lepidimoid, związek silnie pobudzający wzrost innych roślin, np. hipokotyli szarłatu (Amaranthus). źródło: NKJP: Leszek S. Jankiewicz (red.): Regulatory wzrostu i rozwoju roślin : zastosowanie w ogrodnictwie, rolnictwie, leśnictwie i w kulturach tkanek : praca zbiorowa , 1997

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wydzielina	wydzieliny
D.	wydzieliny	wydzielin

C.	wydzielinie	wydzielinom
B.	wydzielinę	wydzieliny
N.	wydzieliną	wydzielinami
Ms.	wydzielinie	wydzielinach
W.	wydzielino	wydzieliny

Data ostatniej modyfikacji: 01.01.2014