UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kwiatek

Chronologizacja

XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. kwiat

1. bzu

Definicja

część rośliny o kolorowych płatkach, w której znajdują się elementy służące do rozmnażania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kwiat

Połączenia

  • wiśniowy kwiatek; drobne; miododajne; różowe; wrzosowe kwiatki
  • kwiatki bzu, jaśminu
  • płatki kwiatka

Cytaty

Że tak właśnie jest, powiedział mi ów ostatni zerwany płatek z wiśniowego kwiatka.

źródło: NKJP: Roman Radoszewski: Czesław Niemen: kiedy się dziwić przestanę...: monografia artystyczna, 2004

Siedzieli przy małym stoliku z widokiem na stary mur porośnięty pnączem obsypanym drobnymi różowymi kwiatkami.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Powrót do Lwowa, 2008

Jest jedną z pierwszych kwitnących roślin wiosennych. Ma niebieskie lub różowe kwiatki z licznymi żółtymi pręcikami.

źródło: NKJP: Magdalena Ratkowska: Big Brother w ptasim gnieździe, Dzień dobry nr 21/04, 2001

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kwiatek
kwiatki
D. kwiatka
kwiatków
C. kwiatkowi
kwiatkom
B. kwiatek
kwiatki
N. kwiatkiem
kwiatkami
Ms. kwiatku
kwiatkach
W. kwiatku
kwiatki

2. w wazonie

Definicja

ozdobna roślina o różnym kształcie, kolorze i zapachu, służąca jako element dekoracyjny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin rośliny ozdobne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kwiat
hiperonimy:  roślina

Połączenia

  • jesienny; ozdobny; pachnący; polny; żonkilowy kwiatek; leśne; pierwsze; wiosenne; świeże kwiatki
  • kwiatek nasturcji
  • kwiatek z doniczki
  • kwiatek w butonierce; kwiatek we włosach
  • łodyga kwiatka
  • wieniec z kwiatków
  • doniczki na kwiatki
  • wazonik z kwiatkiem
  • kupić; wręczyć; wyrywać, zerwać kwiatek; okopywać, podlewać, sadzić kwiatki; wplatać kwiatki we włosy

Cytaty

Okopuję moje kwiatki uzbrojona w motykę [...].

źródło: NKJP: Świętych jak na lekarstwo, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2006-05-31

Ojciec tymczasem dalej podlewał swe kwiatki w ogródku, w ogródku na długość splunięcia - dziesięć metrów na dziesięć.

źródło: NKJP: Igor Newerly: Pamiątka z Celulozy, 1952

Udział w zbiórce weźmie ok. 400 wolontariuszy. A w zamian za datek można tradycyjnie otrzymać żonkilowy kwiatek.

źródło: NKJP: (FREN): Płócienny żonkil, Gazeta Krakowska, 2006-03-20

Kiedyś moja koleżanka poszła do lasu z chłopakiem i kazała mu zerwać kwiatek, dać sobie do powąchania, potem wyrzucić, i on to wszystko robił bez słowa sprzeciwu.

źródło: NKJP: Jacek Natanson: Ostatnie cztery minuty, 1977

Pierwszym jej życzeniem, które musiałem sumiennie wypełniać, było codzienne dostarczanie jej świeżych kwiatków, które wplatała sobie we włosy.

źródło: NKJP: Ryszard Matuszewski: Alfabet: wybór z pamięci 90-latka, 2004

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kwiatek
kwiatki
D. kwiatka
kwiatków
C. kwiatkowi
kwiatkom
B. kwiatek
kwiatki
N. kwiatkiem
kwiatkami
Ms. kwiatku
kwiatkach
W. kwiatku
kwiatki

3. wzór

Definicja

wzór roślinny umieszczany na materiałach lub przedmiotach

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wzory

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kwiat

Połączenia

  • drobniutkie, malutkie kwiatki
  • bluzeczka, chustka, fartuszek, kaftanik, kalosze, koszula, majtki, podomka, spódnica, sukienka; cerata, doniczka, firanki, kafle, kołdra, kubek, pierzyna, poszewka, serwetka, tapeta, torebka w kwiatki
  • (zastawa stołowa) malowana w kwiatki; pikowany; wyhaftowany w kwiatki

Cytaty

To zaskakujące, że tendencje minimalistyczne zrodziły się w Anglii, kojarzonej z mieszczańskim domkiem z tapetą w kwiatki i małym, słodkim ogródkiem.

źródło: NKJP: Mniej znaczy więcej, Cosmopolitan nr 7, 1998

Spod narzuconych szlafroczków widać było nocne koszule w kwiatki różowe i niebieskie.

źródło: NKJP: Julian Stryjkowski: Austeria, 1966

Za chwilę miękko plaszczą o płyty ulicznego chodnika idące w przeciwnym kierunku bose, brudne stopy jakichś gołych, czerwonych nóg pod fałdzistą spódnicą w kwiatki.

źródło: NKJP: Witold Szołginia: Dom pod Żelaznym Lwem, 1989

I znowu twarz małego człowieczka: - Chcę kupić kostium... w kwiatki, w czerwone kwiatki, jakie miała na sukience twoja córka tamtego lata...

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Po tamtej stronie śmierć, 1977

Wczoraj, kiedy wróciła do domu, zastała pogaszone światła i Karola w łóżku, ale kubek w kwiatki ze śladami mleka świadczył, że nie przespał spokojnie jej eskapady.

źródło: NKJP: Anna Onichimowska: Trzecie oko, 2009

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kwiatek
kwiatki
D. kwiatka
kwiatków
C. kwiatkowi
kwiatkom
B. kwiatek
kwiatki
N. kwiatkiem
kwiatkami
Ms. kwiatku
kwiatkach
W. kwiatku
kwiatki

Inne uwagi

Zwykle lm

4. o czymś niestosownym

Definicja

pot. 
coś zwracającego uwagę swoją dziwnością lub niestosownością

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

  • kolejny, następny; taki kwiatek; następne kwiatki

Cytaty

Odkąd pamiętam ta zamieszkała kamienica zawsze robiła przygnębiające wrażenie. Tak jakby czas stanął tam w miejscu. Chwalimy się ładnym Rynkiem, a tuż obok niego taki kwiatek ...

źródło: NKJP: Maciej Jędrzyński: Kontrast, Dziennik Bałtycki, 2009-01-16

Minimum treści, maksimum akcji plus prymitywna, agresywna kreska - to typowy produkt brukowców zwanych komiksami, prawdziwa szkoła złego smaku. (...). To kolejny kwiatek do pełniejszego obrazu antypedagogiki, której ofiarą stała się dzisiejsza polska szkoła, a której podstawy dała m.in. twórczość Johna Deweya (...).

źródło: NKJP: Odnaleźć Boga w kulturze, Forum Stanisława Michalkiewicza, 2008-09-25

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kwiatek
kwiatki
D. kwiatka
kwiatków
C. kwiatkowi
kwiatkom
B. kwiatek
kwiatki
N. kwiatkiem
kwiatkami
Ms. kwiatku
kwiatkach
W. kwiatku
kwiatki

Frazeologizmy

ktoś skacze z kwiatka na kwiatek
ktoś przeskakuje z kwiatka na kwiatek
ktoś lata z kwiatka na kwiatek
ktoś wącha kwiatki od spodu
kwiatek do/u kożucha
ładne kwiatki
Data ostatniej modyfikacji: 10.06.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json