UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przetak

Chronologizacja

1407, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przetak
przetaki
D. przetaka
przetaku
przetaków
C. przetakowi
przetakom
B. przetak
przetaki
N. przetakiem
przetakami
Ms. przetaku
przetakach
W. przetaku
przetaki

Pochodzenie

Rzeczownik od przedrostkowego czasownika przetaczać (zob. toczyć)

1. sito

Definicja

sito używane dawniej do przesiewania ziaren w celu oddzielenia zanieczyszczeń

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia rolnictwo

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  sito

Połączenia

  • drewniany przetak
  • przesiać przez przetak

Cytaty

Czyszczenie zboża przy pomocy szufli lub przetaku trzeba było kilkakroć powtarzać, aby otrzymać należyte wyniki.

źródło: Bohdan Baranowski: Gospodarstwo chłopskie i folwarczne we wschodniej Wielkopolsce w XVIII wieku, 1958 (books.google.pl)

Wywiane ziarno zalecano czyścić jeszcze raz przy pomocy przetaków, by [...] usunąć nasiona chwastów.

źródło: Władysław Ochmański: Wiedza rolnicza w Polsce od XVI do połowy XVIII wieku, 1965 (books.google.pl)

Ramę przetaka, którego przeciętna średnica wynosiła 60-70 cm wykonywano najczęściej z pasa łyka brzozowego mającego ok. 20 cm szerokości.

źródło: Maria Żywirska: Puszcza Biała, jej dzieje i kultura, 1973 (books.google.pl)

2. selekcja

Definicja

książk. 
ocena osób lub rzeczy przeprowadzana na podstawie określonych wymogów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata pozaszkolne formy nauczania

Relacje znaczeniowe

synonimy:  sito

Cytaty

Początkowo miało nastąpić dziesiątkowanie, lecz wskutek prób wójta [...] zmieniono decyzję i tylko wysiano przez przetak „legitymowania”, zatrzymując 26 „podejrzanych ludzi”.

źródło: Krystyna Kersten: Wieś polska, 1939-1948, 1971 (books.google.pl)

[...] nie przeszło przez przetak krytyki wydawcy [...].

źródło: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego, 1963 (books.google.pl)

Składnia

bez ograniczeń + przetak +
CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 30.06.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json