UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozsznurować

Chronologizacja

2 połowa XVI w., SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozsznuruję
 rozsznurujemy
2 os. rozsznurujesz
 rozsznurujecie
3 os. rozsznuruje
 rozsznurują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozsznurowałem
+(e)m rozsznurował
 rozsznurowałam
+(e)m rozsznurowała
 rozsznurowałom
+(e)m rozsznurowało
 rozsznurowaliśmy
+(e)śmy rozsznurowali
 rozsznurowałyśmy
+(e)śmy rozsznurowały
2 os. rozsznurowałeś
+(e)ś rozsznurował
 rozsznurowałaś
+(e)ś rozsznurowała
 rozsznurowałoś
+(e)ś rozsznurowało
 rozsznurowaliście
+(e)ście rozsznurowali
 rozsznurowałyście
+(e)ście rozsznurowały
3 os. rozsznurował
 rozsznurowała
 rozsznurowało
 rozsznurowali
 rozsznurowały

bezosobnik: rozsznurowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozsznurujmy
2 os. rozsznuruj
 rozsznurujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozsznurowałbym
bym rozsznurował
 rozsznurowałabym
bym rozsznurowała
 rozsznurowałobym
bym rozsznurowało
 rozsznurowalibyśmy
byśmy rozsznurowali
 rozsznurowałybyśmy
byśmy rozsznurowały
2 os. rozsznurowałbyś
byś rozsznurował
 rozsznurowałabyś
byś rozsznurowała
 rozsznurowałobyś
byś rozsznurowało
 rozsznurowalibyście
byście rozsznurowali
 rozsznurowałybyście
byście rozsznurowały
3 os. rozsznurowałby
by rozsznurował
 rozsznurowałaby
by rozsznurowała
 rozsznurowałoby
by rozsznurowało
 rozsznurowaliby
by rozsznurowali
 rozsznurowałyby
by rozsznurowały

bezosobnik: rozsznurowano by

bezokolicznik: rozsznurować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozsznurowawszy

gerundium: rozsznurowanie

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozsznurowany

odpowiednik aspektowy: rozsznurowywać

Pochodzenie

Od: sznur

1. buty

Definicja

rozłączyć w czymś brzegi, które były połączone sznurkiem przewleczonym przez znajdujące się na tych brzegach dziurki

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odsznurować
antonimy:  zasznurować

Połączenia

  • rozsznurować buty, obuwie, trzewiki, pantofle, adidasy; gorset, suknię, koszulę, rękawy, kaptur; plandekę

Cytaty

Położyła się więc, tak jak stała, w przepoconej sukni, w butach, bo nie miała siły ich rozsznurować, zdejmując jedynie kapelusz i rzucając torebkę w kąt.

źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006

Dziewczyna zdjęła z niej suknię, rozsznurowała gorset, pościeliła łóżko, piernaty dla siebie kładąc na podłodze.

źródło: KWJP: Małgorzata Gutowska-Adamczyk: Fortuna i namiętności. Klątwa, 2015

Na szczęście i w nim krew zagrała: Jaremka klęczał teraz przed Anusią, nóżki jej obłapiając, twarz wtulił w jej łono, ona zaś staniczek rozsznurowawszy niby to zamykała, ale tak nie za bardzo, a mruczała przy tym jak kotka, aż wiercąc się z rozkoszy.

źródło: NKJP: Anna Kot: Kończ waść, Dziennik Bałtycki, 2011

Rozsznurowałam drzwi namiotu, myśląc, że może Sebastian pobiegnie zobaczyć, co go zaniepokoiło.

źródło: NKJP: Zbigniew Nienacki: Księga strachów, 1967

Podszedł do przyczepki i rozsznurowawszy plandekę zakomenderował: - Meine Herren, raus!

źródło: NKJP: Tadeusz Borowski: Pożegnanie z Marią, 1947

Składnia

bez ograniczeń + rozsznurować +
CO

2. paczkę

Definicja

zdjąć sznurek z czegoś, co było nim obwiązane

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odsznurować
antonimy:  zasznurować

Cytaty

Wszyscy pasażerowie musieli pootwierać walizki i rozsznurować pakunki.

źródło: Roczniki dziejów ruchu ludowego, 1964 (books.google.pl)

Składnia

bez ograniczeń + rozsznurować +
CO

3. tasiemki

Definicja

usunąć lub rozluźnić węzły, które wiążą sznurek lub przypominające go wąskie paski materiału

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odsznurować
hiperonimy:  odwiązać, rozwiązać

Cytaty

Chciała od razu rozsznurować tasiemki i zapoznać się z zawartością teczki, ale skład właśnie zwalniał.

źródło: Andrzej Pilipiuk: Zły las, 2019 (books.google.pl)

Składnia

bez ograniczeń + rozsznurować +
CO

4. coś rygorystycznego

Definicja

książk. 
spowodować, że coś stało się mniej ścisłe lub rygorystyczne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  poluzować

Połączenia

  • rozsznurować gorset czegoś

Cytaty

Program redukcji zatrudnienia w administracji o 20 tys. osób do końca przyszłego roku został zapisany w porozumieniu uruchamiającym obecny pakiet pomocowy. Jego rozsznurowanie grozi zachwianiem całej struktury finansowania Grecji.

źródło: KWJP: Piotr Jendroszczyk: Grecja nie chce już oszczędzać, Rzeczpospolita, 2013-06-06

A ja mówię raczej o tym, że aby człowiek sam zajął się swoimi trudnymi emocjami, żeby zdobył się na wysiłek dostrzeżenia skryptów, którym podlega, musi na chwilę rozsznurować pancerz.

źródło: KWJP: Martyna Bunda: Katarzyna Nosowska: Rozsznurujmy sobie pancerze, Polityka, 2020-09-16

Musimy lekko rozsznurować nasz drobnomieszczański, konserwatywny gorset. A takiej rewolucji raczej nie spodziewam się w Poznaniu w najbliższym czasie.

źródło: KWJP: Maciej Kucharski: Do Barcelony nam daleko, spójrzmy lepiej na Berlin, Gazeta Lokalna — Poznań, 2012-06-26

Modele świata okazały się za małe, trzeba było trochę rozsznurować wyobrażenia, uprzedzenia, poluźnić przekonania, czasami wypadało stwierdzić, że jest się głupim i że świata jest bardzo, bardzo dużo. Trudno jest go umieścić w głowie człowieka w całości.

źródło: Podróże statecznie i niestateczne (z Olgą Tokarczuk rozmawiają K. Janowska i Piotr Mucharski), 2007-06-01 (wyborcza.pl)

Składnia

bez ograniczeń + rozsznurować +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 13.03.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN