Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
palpituję |
palpitujemy |
|||
| 2 os. |
palpitujesz |
palpitujecie |
|||
| 3 os. |
palpituje |
palpitują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
palpitowałem +(e)m palpitował |
palpitowałam +(e)m palpitowała |
palpitowałom +(e)m palpitowało |
palpitowaliśmy +(e)śmy palpitowali |
palpitowałyśmy +(e)śmy palpitowały |
| 2 os. |
palpitowałeś +(e)ś palpitował |
palpitowałaś +(e)ś palpitowała |
palpitowałoś +(e)ś palpitowało |
palpitowaliście +(e)ście palpitowali |
palpitowałyście +(e)ście palpitowały |
| 3 os. |
palpitował |
palpitowała |
palpitowało |
palpitowali |
palpitowały |
bezosobnik: palpitowano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę palpitował będę palpitować |
będę palpitowała będę palpitować |
będę palpitowało będę palpitować |
będziemy palpitowali będziemy palpitować |
będziemy palpitowały będziemy palpitować |
| 2 os. |
będziesz palpitował będziesz palpitować |
będziesz palpitowała będziesz palpitować |
będziesz palpitowało będziesz palpitować |
będziecie palpitowali będziecie palpitować |
będziecie palpitowały będziecie palpitować |
| 3 os. |
będzie palpitował będzie palpitować |
będzie palpitowała będzie palpitować |
będzie palpitowało będzie palpitować |
będą palpitowali będą palpitować |
będą palpitowały będą palpitować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
palpitujmy |
|
| 2 os. |
palpituj |
palpitujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
palpitowałbym bym palpitował |
palpitowałabym bym palpitowała |
palpitowałobym bym palpitowało |
palpitowalibyśmy byśmy palpitowali |
palpitowałybyśmy byśmy palpitowały |
| 2 os. |
palpitowałbyś byś palpitował |
palpitowałabyś byś palpitowała |
palpitowałobyś byś palpitowało |
palpitowalibyście byście palpitowali |
palpitowałybyście byście palpitowały |
| 3 os. |
palpitowałby by palpitował |
palpitowałaby by palpitowała |
palpitowałoby by palpitowało |
palpitowaliby by palpitowali |
palpitowałyby by palpitowały |
bezosobnik: palpitowano by
bezokolicznik: palpitować
imiesłów przysłówkowy współczesny:
palpitując
gerundium: palpitowanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | palpitowanie |
palpitowania |
| D. | palpitowania |
palpitowań |
| C. | palpitowaniu |
palpitowaniom |
| B. | palpitowanie |
palpitowania |
| N. | palpitowaniem |
palpitowaniami |
| Ms. | palpitowaniu |
palpitowaniach |
| W. | palpitowanie |
palpitowania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: palpitujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | palpitujący |
palpitujący |
palpitujący |
palpitujące |
palpitująca |
| D. | palpitującego |
palpitującego |
palpitującego |
palpitującego |
palpitującej |
| C. | palpitującemu |
palpitującemu |
palpitującemu |
palpitującemu |
palpitującej |
| B. | palpitującego |
palpitującego |
palpitujący |
palpitujące |
palpitującą |
| N. | palpitującym |
palpitującym |
palpitującym |
palpitującym |
palpitującą |
| Ms. | palpitującym |
palpitującym |
palpitującym |
palpitującym |
palpitującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | palpitujący |
palpitujący |
palpitujące |
palpitujące |
| D. | palpitujących |
palpitujących |
palpitujących |
palpitujących |
| C. | palpitującym |
palpitującym |
palpitującym |
palpitującym |
| B. | palpitujących |
palpitujących |
palpitujących |
palpitujące |
| N. | palpitującymi |
palpitującymi |
palpitującymi |
palpitującymi |
| Ms. | palpitujących |
palpitujących |
palpitujących |
palpitujących |
Pochodzenie
łac. palpitō
Por. palpitacja
1. o sercu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne
Cytaty
|
[...] gdy ciało przepełnia lęk [...] epizody przypominają czarne dziury, które chcą pochłonąć człowieka od środka, zaczynając od samego centrum ciała; [...] te czarne dziury zamieniają żołądek w ciasny supeł, sprawiają, że palpituje serce, mięśnie drżą, zaczyna brakować śliny [...]. źródło: Edyta Prusinowska: Truskawkowy blond, 2022 (books.google.pl) |
|
|
Nagle poczułam, że kolana mam jak z waty, że mrowieją mi usta, a serce zaczyna palpitować. źródło: Internet: kobieta.onet.pl |
2. o człowieku
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne
Cytaty
|
Dziurka od klucza w drzwiach dyrektorskiego gabinetu znajdowała się mniej więcej na wysokości pępka, dokładnie więc wpół musiałem się zgiąć, żeby przez nią zajrzeć. Krępowałem się. Panikowałem i palpitowałem wręcz. źródło: NKJP: Marian Pilot: Na odchodnym, 2002 |
|
|
– Durnym kłapaniem dziobem ściągniesz nam tych morderców na głowę! – Nie palpituj, Bruno. Na razie to ty najgłośniej drzesz ryja. źródło: Marlena Siwiak, Marian Siwiak: Umieranie to parszywa robota, 2019 (books.google.pl) |
|
|
Gdy Rosenthal pojawiał się na scenie, publiczność już palpitowała na sam jego widok. źródło: Jan Gawroński: Wzdłuż mojej drogi. Sylwetki i wspomnienia, 1968 (books.google.pl) |