UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przylec

rzadziej przylegnąć

Chronologizacja

1466, SStp

Pochodzenie

Zob. lec

1. do szyby

Definicja

dotknąć dużą częścią powierzchni do czegoś innego i pozostać w takim położeniu

Warianty

  • rzadziej przylegnąć

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przylgnąć

Połączenia

  • przylec do podłogi, do skóry
  • przylec płasko, ściśle

Cytaty

[...] zmumifikował się. Jego zwłoki, całkowicie odwodnione, przybrały barwę brunatną, a skóra ściśle przyległa do kości.

źródło: NKJP: Janusz L. Sobolewski: Życie bez życia Orestesa W., Gazeta Wyborcza, 1998-07-24

- Wcale nie muszę cię słuchać! - ryknął nagle smok. Uszy przyległy mu płasko do łba, a źrenice zwęziły się złowrogo w pionowe kreski.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Róża Selerbergu, 2006

[...] przyległ do niej ciasno, odwracając głowę od widoku jej tężejących, jak w chwili śmierci, rysów.

źródło: Wanda Karczewska: Odejście, 1959 (books.google.pl)

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przylegnę
przylegniemy
2 os. przylegniesz
przylegniecie
3 os. przylegnie
przylegną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przyległem
+(e)m przyległ
przyległam
+(e)m przyległa
przyległom
+(e)m przyległo
przylegliśmy
+(e)śmy przylegli
przyległyśmy
+(e)śmy przyległy
2 os. przyległeś
+(e)ś przyległ
przyległaś
+(e)ś przyległa
przyległoś
+(e)ś przyległo
przylegliście
+(e)ście przylegli
przyległyście
+(e)ście przyległy
3 os. przyległ
przyległa
przyległo
przylegli
przyległy

bezosobnik: przylegnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przylegnijmy
2 os. przylegnij
przylegnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przyległbym
bym przyległ
przyległabym
bym przyległa
przyległobym
bym przyległo
przyleglibyśmy
byśmy przylegli
przyległybyśmy
byśmy przyległy
2 os. przyległbyś
byś przyległ
przyległabyś
byś przyległa
przyległobyś
byś przyległo
przyleglibyście
byście przylegli
przyległybyście
byście przyległy
3 os. przyległby
by przyległ
przyległaby
by przyległa
przyległoby
by przyległo
przylegliby
by przylegli
przyległyby
by przyległy

bezosobnik: przylegnięto by

bezokolicznik: przylec

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przyległszy

gerundium: przylegnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przylegnięcie
przylegnięcia
D. przylegnięcia
przylegnięć
C. przylegnięciu
przylegnięciom
B. przylegnięcie
przylegnięcia
N. przylegnięciem
przylegnięciami
Ms. przylegnięciu
przylegnięciach
W. przylegnięcie
przylegnięcia

Składnia

bez ograniczeń + przylec +
do KOGO/CZEGO

2. na łóżku

Definicja

przest. 
położyć się na pewien czas

Warianty

  • rzadziej przylegnąć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  położyć się

Cytaty

Chciał wstać, ale tu jego wzrok, już rozjaśniony, padł na tanią broszurę w czarno-czerwonej okładce, leżącą na stoliczku obok telefonu. Sięgnął po nią z satysfakcją, podłożył sobie jeszcze parę poduszek i znów na nich przyległ na kilka chwil.

źródło: NKJP: Aleksander Sołżenicyn: Krąg pierwszy, 1996

Ja tymczasem przy strugu tej cieknącej wody / Przylęgę i umarłych lubo snem swobodnym / Lubo będę zabywał śpiewaniem łagodnym

źródło: Jarosław Marek Rymkiewicz: Wybór wierszy, 1976 (books.google.pl)

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przylegnę
przestarz. przylęgę
przylegniemy
przestarz. przylężemy
2 os. przylegniesz
przestarz. przylężesz
przylegniecie
przestarz. przylężecie
3 os. przylegnie
przestarz. przylęże
przylegną
przestarz. przylegą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przyległem
+(e)m przyległ
przyległam
+(e)m przyległa
przyległom
+(e)m przyległo
przylegliśmy
+(e)śmy przylegli
przyległyśmy
+(e)śmy przyległy
2 os. przyległeś
+(e)ś przyległ
przyległaś
+(e)ś przyległa
przyległoś
+(e)ś przyległo
przylegliście
+(e)ście przylegli
przyległyście
+(e)ście przyległy
3 os. przyległ
przyległa
przyległo
przylegli
przyległy

bezosobnik: przylegnięto
przestarz. przylężono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przylegnijmy
przestarz. przylężmy
2 os. przylegnij
przestarz. przylęż
przylegnijcie
przestarz. przylężcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przyległbym
bym przyległ
przyległabym
bym przyległa
przyległobym
bym przyległo
przyleglibyśmy
byśmy przylegli
przyległybyśmy
byśmy przyległy
2 os. przyległbyś
byś przyległ
przyległabyś
byś przyległa
przyległobyś
byś przyległo
przyleglibyście
byście przylegli
przyległybyście
byście przyległy
3 os. przyległby
by przyległ
przyległaby
by przyległa
przyległoby
by przyległo
przylegliby
by przylegli
przyległyby
by przyległy

bezosobnik: przylegnięto by
przestarz. przylężono by

bezokolicznik: przylec

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przyległszy

gerundium: przylegnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przylegnięcie
przestarz. przylężenie
przylegnięcia
przestarz. przylężenia
D. przylegnięcia
przestarz. przylężenia
przylegnięć
przestarz. przylężeń
C. przylegnięciu
przestarz. przylężeniu
przylegnięciom
przestarz. przylężeniom
B. przylegnięcie
przestarz. przylężenie
przylegnięcia
przestarz. przylężenia
N. przylegnięciem
przestarz. przylężeniem
przylegnięciami
przestarz. przylężeniami
Ms. przylegnięciu
przestarz. przylężeniu
przylegnięciach
przestarz. przylężeniach
W. przylegnięcie
przestarz. przylężenie
przylegnięcia
przestarz. przylężenia

Składnia

bez ograniczeń + przylec +
GDZIE

3. przydomek do kogoś

Definicja

stać się nazwą lub określeniem kogoś czy czegoś albo przypisywaną komuś opinią

Warianty

  • rzadziej przylegnąć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przylgnąć

Połączenia

  • przydomek przyległ; nazwa przyległa

Cytaty

Potrafiła w bardzo zdecydowany sposób rządzić miastem, dlatego przyległ do niej przydomek „Żelazna Franka”.

źródło: NKJP: Barbara Szczepuła: Żegnaj Franciszko, Dziennik Bałtycki, 2000-10-23

Potrawa ta została jednak tak dobrze przyjęta w kraju półksiężyca, że przyległo do niej miano tureckiej.

źródło: Internet: nawakacje.pl

[...] jeśli jest ktoś, do kogo przyległ jakiś stereotyp i ten stereotyp pasuje, to są to hippisi.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przylegnę
przylegniemy
2 os. przylegniesz
przylegniecie
3 os. przylegnie
przylegną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przyległem
+(e)m przyległ
przyległam
+(e)m przyległa
przyległom
+(e)m przyległo
przylegliśmy
+(e)śmy przylegli
przyległyśmy
+(e)śmy przyległy
2 os. przyległeś
+(e)ś przyległ
przyległaś
+(e)ś przyległa
przyległoś
+(e)ś przyległo
przylegliście
+(e)ście przylegli
przyległyście
+(e)ście przyległy
3 os. przyległ
przyległa
przyległo
przylegli
przyległy

bezosobnik: przylegnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przylegnijmy
2 os. przylegnij
przylegnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przyległbym
bym przyległ
przyległabym
bym przyległa
przyległobym
bym przyległo
przyleglibyśmy
byśmy przylegli
przyległybyśmy
byśmy przyległy
2 os. przyległbyś
byś przyległ
przyległabyś
byś przyległa
przyległobyś
byś przyległo
przyleglibyście
byście przylegli
przyległybyście
byście przyległy
3 os. przyległby
by przyległ
przyległaby
by przyległa
przyległoby
by przyległo
przylegliby
by przylegli
przyległyby
by przyległy

bezosobnik: przylegnięto by

bezokolicznik: przylec

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przyległszy

gerundium: przylegnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przylegnięcie
przylegnięcia
D. przylegnięcia
przylegnięć
C. przylegnięciu
przylegnięciom
B. przylegnięcie
przylegnięcia
N. przylegnięciem
przylegnięciami
Ms. przylegnięciu
przylegnięciach
W. przylegnięcie
przylegnięcia

Składnia

bez ograniczeń + przylec +
do KOGO/CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 06.02.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json