UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dzierżyć się

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp
W postaci: dzierżeć się

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	dzierżę się	dzierżymy się
2 os.	dzierżysz się	dzierżycie się
3 os.	dzierży się	dzierżą się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dzierżyłem się +(e)m się dzierżył	dzierżyłam się +(e)m się dzierżyła	dzierżyłom się +(e)m się dzierżyło	dzierżyliśmy się +(e)śmy się dzierżyli	dzierżyłyśmy się +(e)śmy się dzierżyły
2 os.	dzierżyłeś się +(e)ś się dzierżył	dzierżyłaś się +(e)ś się dzierżyła	dzierżyłoś się +(e)ś się dzierżyło	dzierżyliście się +(e)ście się dzierżyli	dzierżyłyście się +(e)ście się dzierżyły
3 os.	dzierżył się	dzierżyła się	dzierżyło się	dzierżyli się	dzierżyły się

bezosobnik: dzierżono się

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę się dzierżył będę się dzierżyć	będę się dzierżyła będę się dzierżyć	będę się dzierżyło będę się dzierżyć	będziemy się dzierżyli będziemy się dzierżyć	będziemy się dzierżyły będziemy się dzierżyć
2 os.	będziesz się dzierżył będziesz się dzierżyć	będziesz się dzierżyła będziesz się dzierżyć	będziesz się dzierżyło będziesz się dzierżyć	będziecie się dzierżyli będziecie się dzierżyć	będziecie się dzierżyły będziecie się dzierżyć
3 os.	będzie się dzierżył będzie się dzierżyć	będzie się dzierżyła będzie się dzierżyć	będzie się dzierżyło będzie się dzierżyć	będą się dzierżyli będą się dzierżyć	będą się dzierżyły będą się dzierżyć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		dzierżmy się
2 os.	dzierż się	dzierżcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dzierżyłbym się bym się dzierżył	dzierżyłabym się bym się dzierżyła	dzierżyłobym się bym się dzierżyło	dzierżylibyśmy się byśmy się dzierżyli	dzierżyłybyśmy się byśmy się dzierżyły
2 os.	dzierżyłbyś się byś się dzierżył	dzierżyłabyś się byś się dzierżyła	dzierżyłobyś się byś się dzierżyło	dzierżylibyście się byście się dzierżyli	dzierżyłybyście się byście się dzierżyły
3 os.	dzierżyłby się by się dzierżył	dzierżyłaby się by się dzierżyła	dzierżyłoby się by się dzierżyło	dzierżyliby się by się dzierżyli	dzierżyłyby się by się dzierżyły

bezosobnik: dzierżono by się

bezokolicznik: dzierżyć się

imiesłów przysłówkowy współczesny: dzierżąc się

gerundium: dzierżenie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dzierżenie się	dzierżenia się
D.	dzierżenia się	dzierżeń się
C.	dzierżeniu się	dzierżeniom się
B.	dzierżenie się	dzierżenia się
N.	dzierżeniem się	dzierżeniami się
Ms.	dzierżeniu się	dzierżeniach się
W.	dzierżenie się	dzierżenia się

imiesłów przymiotnikowy czynny: dzierżący się

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	dzierżący się	dzierżący się	dzierżący się	dzierżące się	dzierżąca się
D.	dzierżącego się	dzierżącego się	dzierżącego się	dzierżącego się	dzierżącej się
C.	dzierżącemu się	dzierżącemu się	dzierżącemu się	dzierżącemu się	dzierżącej się
B.	dzierżącego się	dzierżącego się	dzierżący się	dzierżące się	dzierżącą się
N.	dzierżącym się	dzierżącym się	dzierżącym się	dzierżącym się	dzierżącą się
Ms.	dzierżącym się	dzierżącym się	dzierżącym się	dzierżącym się	dzierżącej się

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	dzierżący się	dzierżący się	dzierżące się	dzierżące się
D.	dzierżących się	dzierżących się	dzierżących się	dzierżących się
C.	dzierżącym się	dzierżącym się	dzierżącym się	dzierżącym się
B.	dzierżących się	dzierżących się	dzierżących się	dzierżące się
N.	dzierżącymi się	dzierżącymi się	dzierżącymi się	dzierżącymi się
Ms.	dzierżących się	dzierżących się	dzierżących się	dzierżących się

Pochodzenie

Zob. dzierżyć

1. poręczy

Definicja

daw.

trzymać się - chwycić rękami jakiś przedmiot

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:

trzymać się

Cytaty

Pachołcy dzierżyli się mocno kłonic, gdyż mogli wylecieć, kiedy sanie szły w zatokę.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Błogosławiona wina, 1953

Kurczowo dzierżył się stołu, a stół jeździł już po izbie wraz z pozostałymi meblami [...].

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Wieża Jaskółki, 1997

Składnia

dzierżyć się

CZEGO

2. za ręce

Definicja

daw.

trzymać się - chwyciwszy siebie nawzajem za jakąś część ciała, pozostawać w tym stanie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:

trzymać się

Cytaty

[...] oplotły Peleusa macki potwornej ośmiornicy, dzierżyli się we wzajemnym uścisku, królewski syn i potwór z czarnej głębiny, aż wreszcie macki ośmiornicy zwiotczały [...].

źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Może nie, może tak, 1976

3. matki

Definicja

daw.

trzymać się - zachowywać z kimś określony typ kontaktu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:

trzymać się

Cytaty

[...] prowadził dość chwiejną politykę, przerzucając się raz na polską, raz na krzyżacką stronę. Ostatnio dzierżył się za połę krzyżacką i marszałek podejrzewał, że rad by zakon wesprzeć [...].

źródło: Władysław Strumski: Śladami Grunwaldu, 1985 (books.google.pl)

Składnia

dzierżyć się

KOGO

4. zasad

Definicja

daw.

trzymać się - działać zgodnie z określonymi zasadami i normami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:

trzymać się

Cytaty

Czesław Miłosz zmieniał nazwy miejscowe w Dolinie Issy, zapewniając sobie tym samym swobodę snucia baśni, dla mnie Zaonieże to baśń sama w sobie, dlatego nie dzierżę się sztywno podziału na świat realny i wydumany.

źródło: KWJP: Mariusz Wilk: Dom włóczęgi, 2014

Składnia

dzierżyć się

CZEGO

Data ostatniej modyfikacji: 10.02.2026