UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

poler

Chronologizacja

1642, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. poler
polery
D. poleru
polerów
C. polerowi
polerom
B. poler
polery
N. polerem
polerami
Ms. polerze
polerach
W. polerze
polery

1. preparat

Definicja

preparat chemiczny służący do nabłyszczania powierzchni

Pochodzenie

Od: polerować

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

Cytaty

- Połysk za mocny. Oleju pewnie nachlapał, potem fornir całkiem się spoci.
- Spoci? Ja bym chciał, żebyś ty się spocił, toby ten kredens błyszczał. To ma być poler? - pytał się, idąc do kredensu Jawornickiego. - Ten chłopak lepiej robi. Muszę go przestawić na lepszą robotę.

źródło: NKJP: Igor Newerly: Pamiątka z Celulozy, 1952

Do odnowienia zniszczonego parkietu, który pokrywa warstwa lakieru używamy np. poleru samochodowego. W umytą podłogę wcieramy tamponem waty poler, po czym „glancujemy” go suchą flanelą.

źródło: NKJP: (al): Po hołubcach, Dziennik Bałtycki, 1998-12-29

2. połysk

Definicja

środ. 
w środowisku stolarzy, artystów i konserwatorów - połysk nadawany meblom i innym obiektom

Pochodzenie

Od: polerować

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

Relacje znaczeniowe

synonimy:  połysk

Cytaty

Do wyboru mamy marmury, granity, piaskowce, łupki, trawertyny, onyksy… Wykańcza się je na różne sposoby: poleruje (poler gładki lub antyczny), satynuje, postarza lub nadaje groszkowaną fakturę.

źródło: KWJP: Karolina K. Jeziorska: Materiał na łazienkę, Gazeta Lokalna — Białystok, 2019-04-26

3. słupek

Definicja

żegl. 
mocny, niski słupek przytwierdzony do pokładu statku na rufie lub dziobie albo do nadbrzeża

Pochodzenie

niem. Poller

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport wodny

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny hobby i zainteresowania

Relacje znaczeniowe

synonimy:  knecht, pachoł, pachołek
hiperonimy:  słupek

Połączenia

  • poler cumowniczy
  • poler na dziobie, na rufie

Cytaty

Kapitan z pilotem stoją na skrzydle. Cumownicy przy polerze od dziobu obserwują w napięciu… czekają. Kapitan przez tubę wydaje polecenie – cumy rzuć.

źródło: KWJP: Kazimierz Ciemny: Rejs do Indonezji. Wspomnienia marynarza, 2016

W trakcie prac cumowniczych zdarza się jednak, że trzeba taką linę luzować pod znacznym obciążeniem z polera. Inaczej może się ona zerwać, strzelić, co jest bardzo niebezpieczne dla marynarza.

źródło: KWJP: Marcin Gienieczko: Kapitan z dżojstikiem, Przegląd, 2012-04-22

[...] patrzyła dalej, na dwa słupy wystające z morza paręnaście metrów od mola, wielkie dwa okute miedzianą blachą polery, przy których mogły cumować nawet duże okręty, patrzyła tam, na czarnozieloną głębię [...].

źródło: NKJP: Stefan Chwin: Hanemann, 1995

Data ostatniej modyfikacji: 16.02.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json