UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kognicja

Chronologizacja

1594, SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kognicja
kognicje
D. kognicji
kognicji
neut
kognicyj
char
C. kognicji
kognicjom
B. kognicję
kognicje
N. kognicją
kognicjami
Ms. kognicji
kognicjach
W. kognicjo
kognicje

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

łac. cōgnitiō 'poznanie; sądowe dochodzenie, wyrok'

1. sądu

Definicja

praw. 
zakres spraw rozpoznawanych przez dany organ sądowy lub administracyjny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa sąd

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

Połączenia

  • kognicja sądu, trybunału
  • przedmiot kognicji
  • ograniczyć, poszerzyć, rozszerzyć kognicję

Cytaty

Sąd wskazał, że komornik jest podmiotem prawa publicznego i w rozpatrywanej sprawie działa jako organ egzekucyjny. Zaś do kognicji sądów powszechnych nie należą zasadniczo sprawy dotyczące stosunków z zakresu prawa publicznego.

źródło: KWJP: Michał Culepa: Klasyczny pozew nie przeciwko komornikowi, Dziennik Gazeta Prawna, 2015-10-26

[...] ustawa z dnia 16 grudnia 2004 r. oddaje pod kognicję Sądu Najwyższego nową instytucję - skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

źródło: NKJP: Sprawozdania stenograficzne Sejmu RP, 22.12.2004

Asystentów i referendarzy sądowych jest oczywiście za mało. Przy coraz szerszej kognicji sądów niezbędne jest istotne zwiększenie ich liczby.

źródło: KWJP: Agata Łukaszewicz: Wielkość sądu nie ma znaczenia, Rzeczpospolita, 2017-10-18

Spektakularnego przykładu dostarczają sprawy, w których sądy powszechne en masse uznawały brak własnej kognicji w sporach dotyczących kościelnej Komisji Majątkowej (także wówczas gdy chodziło o ochronę praw osób trzecich, np. dzierżawców).

źródło: KWJP: Ewa Łętowska: Siedź w kącie, a (nie) znajdą cię, Dziennik Gazeta Prawna, 2012-10-03

2. poznanie

Definicja

książk. 
poznanie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  poznanie

Cytaty

Podstawowym i najważniejszym, jak się wydaje, ujęciem doświadczenia religijnego jest rozpatrywanie go jako zjawiska sytuującego się między emocjami i kognicjami (treściami poznawczymi).

źródło: Henryk Machoń: Doświadczenie religijne między emocją a kognicją, nr 12, 2001 (miesiecznik.forumakademickie.pl)

Wie o tym każdy, kto choć raz prowadził w swojej głowie monolog analizując jakąś sytuację lub przygotowując się do ważnej rozmowy. Jednak czy kognicja jest językowi całkowicie posłuszna? Oznaczałoby to istnienie myśli, których w danym języku nie sposób pomyśleć [...].

źródło: KWJP: Borys Jagielski: Niedojechanie, Esensja, 2016-12-02

Data ostatniej modyfikacji: 25.02.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json