UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

spółczesny

Chronologizacja

1 połowa XVIII w., KorBa

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spółczesny
spółczesny
spółczesny
spółczesne
spółczesna
D. spółczesnego
spółczesnego
spółczesnego
spółczesnego
spółczesnej
C. spółczesnemu
spółczesnemu
spółczesnemu
spółczesnemu
spółczesnej
B. spółczesnego
spółczesnego
spółczesny
spółczesne
spółczesną
N. spółczesnym
spółczesnym
spółczesnym
spółczesnym
spółczesną
Ms. spółczesnym
spółczesnym
spółczesnym
spółczesnym
spółczesnej
W. spółczesny
spółczesny
spółczesny
spółczesne
spółczesna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spółcześni
spółcześni
spółczesne
spółczesne
D. spółczesnych
spółczesnych
spółczesnych
spółczesnych
C. spółczesnym
spółczesnym
spółczesnym
spółczesnym
B. spółczesnych
spółczesnych
spółczesnych
spółczesne
N. spółczesnymi
spółczesnymi
spółczesnymi
spółczesnymi
Ms. spółczesnych
spółczesnych
spółczesnych
spółczesnych
W. spółcześni
spółcześni
spółczesne
spółczesne

Pochodzenie

Złożenie: przedrostek spół- 'wspólnie, razem' (od wyrażenia przyimkowego *sъ polu ‘z (razem z) połową’) + -czesny (przymiotnik od czas)

1. bohater

Definicja

przest.  kwestion. 
współczesny - taki, który istnieje w momencie, w którym wypowiadany jest dany komunikat

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dzisiejszy, współczesny
sprzeczne:  dawny

Cytaty

Komu we !?spółczesnym świecie potrzebna jest jeszcze poezja, skoro badania oglądalności i czytelnictwa pokazują, że większość respondentów zainteresowana jest krwią i spermą.

źródło: NKJP: Poezję czytają ludzie z marginesu. Z Adamem Zagajewskim o poezji, tęsknocie do Lwowa i nauce pisania wierszy rozmawia Stefan Drajewski, Polska Głos Wielkopolski, 2007-05-04

Stylistyczna podróż w przeszłość nie może odbyć się bez !?spółczesnej techniki.

źródło: NKJP: Kuchnia w stylu ziemiańskim, Dziennik Polski, 2003-07-16

Powieść psychologiczna zrezygnowała z rzeczywistości społecznej, tym samym zrzekła się głosu w najważniejszym konflikcie !?spółczesnym, rozrywającym jedność cywilizacji jak kiedyś wojny religijne, w zamian podjęła się w sposób laboratoryjny, przez opis kliniczny, badać ludzkie namiętności.

źródło: Włodzimierz Pietrzak: Mit bohatera, Nowiny Literackie, 1948-03-21 (polona.pl)

Informacja normatywna

Uznawane za niepoprawne

2. Sienkiewiczowi

Definicja

przest.  kwestion. 
współczesny - taki, który żył lub istniał wtedy, kiedy żyła osoba, o której jest mowa

Noty o użyciu

Używane też w znaczeniu 'człowiek spółczesny komuś'.

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  współczesny

Cytaty

Rzecz‎ ‎znamienna,‎ ‎że‎ ‎w‎ ‎omawianym‎ ‎okresie‎ ‎nie‎ ‎pojawiły‎ ‎się‎ ‎żadne,‎ ‎dzieła‎ ‎z‎ ‎zakresu‎ ‎literatury‎ ‎pięknej.‎ ‎!?Spółcześni‎ ‎poeci‎ ‎odczytywali swe‎ ‎utwory‎ ‎na‎ ‎różnych‎ ‎zebraniach‎ ‎towarzyskich,‎ ‎lecz‎ ‎nie‎ ‎kwapili‎ ‎się z‎ ‎ich‎ ‎drukowaniem,‎ ‎ponieważ‎ ‎impreza‎ ‎ta‎ ‎była‎ ‎stosunkowo‎ ‎kosztowna, a‎ ‎sprzedaż‎ ‎rzadko‎ ‎rokowała‎ ‎pokrycie‎ ‎związanych‎ ‎z‎ ‎tym‎ ‎wydatków.

źródło: Bronisław Pawłowski: Warszawa w r. 1809, 1948 (polona.pl)

Można, oczywiście, fragment dotyczący hr. Kellerowej, która finishowała w Paryżu jako... agentka policji, traktować jako fragment bez znaczenia, jak go właśnie potraktował, świadomie czy nieświadomie, Ksawery Pruszyński. Fragment ten jednak i w ocenach ‎!?spółczesnych, i z pewnej perspektywy historycznej, znaczenie swoje niewątpliwie posiada.

źródło: Paweł Teer: Poprawki do margrabiego, Dziennik Polski i Dziennik Żołnierza, 1945-03-17 (polona.pl)

Składnia

bez ograniczeń + spółczesny +
(KOMU/CZEMU)
szyk: neutralny

Informacja normatywna

Uznawane za niepoprawne

Data ostatniej modyfikacji: 04.03.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json