UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

konsyliarz

Chronologizacja

1563, SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. konsyliarz
konsyliarze
ndepr
konsyliarze
depr
D. konsyliarza
konsyliarzy
C. konsyliarzowi
konsyliarzom
B. konsyliarza
konsyliarzy
N. konsyliarzem
konsyliarzami
Ms. konsyliarzu
konsyliarzach
W. konsyliarzu
konsyliarze
ndepr
konsyliarze
depr

1. urzędnik

Definicja

reprezentant władzy rządowo-administracyjnej w I Rzeczypospolitej

Pochodzenie

łac. śred. cōnsiliārius 'doradca; członek rady królewskiej lub książęcej pełniący funkcję doradcy'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Cytaty

Przeszło sto pięćdziesiąt lat temu kupił go we Włoszech Jerzy Czartoryski, konsyliarz pełniący obowiązki ministra interesów zagranicznych tajnej rady cara.

źródło: KWJP: Piotr Głuchowski, Łukasz Kośmicki, Marcel Sawicki: Ukryta gra, 2019

Jego syn Antoni, urodzony i zmarły w Serebryszczach, był konfederatem barskim. Jako konsyliarz ziemi chełmskiej podpisał akt konfederacji radomskiej (1767).

źródło: NKJP: Antoni Kroh: Starorzecza, 2010

2. doradca

Definicja

daw. 
osoba wybierana w celu doradztwa lub reprezentacji jakiejś grupy ludzi

Pochodzenie

łac. cōnsiliārius

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Cytaty

Polacy na uniwersytecie padewskim organizowali się w odrębną nację, której interesy reprezentował wybierany konsyliarz.

źródło: KWJP: Marek A. Cichocki: Północ i Południe. O polskiej polityce, historii i kulturze, 2020

3. lekarz

Definicja

przest. 
lekarz

Pochodzenie

niem. Konsiliarius / Konsiliararzt 'drugi lekarz, z którym konsultuje się lekarz prowadzący'

z łac. cōnsiliārius 'doradca'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie osoby związane z leczeniem

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca zawody

Relacje znaczeniowe

synonimy:  doktor, eskulap, lekarz

Cytaty

Siostra Eulalia nic z tego nie rozumiała, ale w tej chwili interesowało ją tylko to, co mogło pomóc dziecku. – Doktorze – powtórzyła. Elegancki konsyliarz wstał i podszedł do niej i noworodka.

źródło: KWJP: Ałbena Grabowska: Alicja w krainie czasów. Tom II sagi. Czas opowiedziany, 2016

Opracowano powtarzalne procedury zwalczania poszczególnych dolegliwości za pomocą metod niekonwencjonalnych oraz zobowiązano konsyliarzy, którzy będą je stosować, do prowadzenia ścisłej dokumentacji.

źródło: KWJP: Komu kolejnego Nobla?, Nieznany Świat, 2019-05-21

Data ostatniej modyfikacji: 17.03.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json