Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
kraśnieję |
kraśniejemy |
|||
| 2 os. |
kraśniejesz |
kraśniejecie |
|||
| 3 os. |
kraśnieje |
kraśnieją |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
kraśniałem +(e)m kraśniał |
kraśniałam +(e)m kraśniała |
kraśniałom +(e)m kraśniało |
kraśnieliśmy +(e)śmy kraśnieli |
kraśniałyśmy +(e)śmy kraśniały |
| 2 os. |
kraśniałeś +(e)ś kraśniał |
kraśniałaś +(e)ś kraśniała |
kraśniałoś +(e)ś kraśniało |
kraśnieliście +(e)ście kraśnieli |
kraśniałyście +(e)ście kraśniały |
| 3 os. |
kraśniał |
kraśniała |
kraśniało |
kraśnieli |
kraśniały |
bezosobnik: kraśniano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę kraśniał będę kraśnieć |
będę kraśniała będę kraśnieć |
będę kraśniało będę kraśnieć |
będziemy kraśnieli będziemy kraśnieć |
będziemy kraśniały będziemy kraśnieć |
| 2 os. |
będziesz kraśniał będziesz kraśnieć |
będziesz kraśniała będziesz kraśnieć |
będziesz kraśniało będziesz kraśnieć |
będziecie kraśnieli będziecie kraśnieć |
będziecie kraśniały będziecie kraśnieć |
| 3 os. |
będzie kraśniał będzie kraśnieć |
będzie kraśniała będzie kraśnieć |
będzie kraśniało będzie kraśnieć |
będą kraśnieli będą kraśnieć |
będą kraśniały będą kraśnieć |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
kraśniejmy |
|
| 2 os. |
kraśniej |
kraśniejcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
kraśniałbym bym kraśniał |
kraśniałabym bym kraśniała |
kraśniałobym bym kraśniało |
kraśnielibyśmy byśmy kraśnieli |
kraśniałybyśmy byśmy kraśniały |
| 2 os. |
kraśniałbyś byś kraśniał |
kraśniałabyś byś kraśniała |
kraśniałobyś byś kraśniało |
kraśnielibyście byście kraśnieli |
kraśniałybyście byście kraśniały |
| 3 os. |
kraśniałby by kraśniał |
kraśniałaby by kraśniała |
kraśniałoby by kraśniało |
kraśnieliby by kraśnieli |
kraśniałyby by kraśniały |
bezosobnik: kraśniano by
bezokolicznik: kraśnieć
imiesłów przysłówkowy współczesny:
kraśniejąc
gerundium: kraśnienie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | kraśnienie |
kraśnienia |
| D. | kraśnienia |
kraśnień |
| C. | kraśnieniu |
kraśnieniom |
| B. | kraśnienie |
kraśnienia |
| N. | kraśnieniem |
kraśnieniami |
| Ms. | kraśnieniu |
kraśnieniach |
| W. | kraśnienie |
kraśnienia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: kraśniejący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | kraśniejący |
kraśniejący |
kraśniejący |
kraśniejące |
kraśniejąca |
| D. | kraśniejącego |
kraśniejącego |
kraśniejącego |
kraśniejącego |
kraśniejącej |
| C. | kraśniejącemu |
kraśniejącemu |
kraśniejącemu |
kraśniejącemu |
kraśniejącej |
| B. | kraśniejącego |
kraśniejącego |
kraśniejący |
kraśniejące |
kraśniejącą |
| N. | kraśniejącym |
kraśniejącym |
kraśniejącym |
kraśniejącym |
kraśniejącą |
| Ms. | kraśniejącym |
kraśniejącym |
kraśniejącym |
kraśniejącym |
kraśniejącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | kraśniejący |
kraśniejący |
kraśniejące |
kraśniejące |
| D. | kraśniejących |
kraśniejących |
kraśniejących |
kraśniejących |
| C. | kraśniejącym |
kraśniejącym |
kraśniejącym |
kraśniejącym |
| B. | kraśniejących |
kraśniejących |
kraśniejących |
kraśniejące |
| N. | kraśniejącymi |
kraśniejącymi |
kraśniejącymi |
kraśniejącymi |
| Ms. | kraśniejących |
kraśniejących |
kraśniejących |
kraśniejących |
odpowiednik aspektowy: pokraśnieć
1. na twarzy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | czerwienieć, gorzeć, rumienić się, rumieniec oblewa kogoś, zarumieniać się |
Połączenia
- kraśnieć z dumy, z radości, z zadowolenia, ze wstydu
Cytaty
|
– Ee, świntuch jesteś! – Zuzanna krzywi usta z niesmakiem i mimo woli zalewa się pąsem, a jej kolorowe policzki kraśnieją jeszcze bardziej. źródło: KWJP: Izolda Kiec: Ginczanka. Nie upilnuje mnie nikt, 2020 |
|
|
Zaczęli im więc prawić niewyszukane komplementy, od których kraśniały coraz bardziej. Zabawa zapowiadała się obiecująco. źródło: KWJP: Magdalena Kozak: Łzy Diabła, 2015 |
|
|
Kucharz kraśniał z zadowolenia i dumy, ja zaś nie mogłam zrozumieć, dlaczego wcześniej sama na to nie wpadłam. źródło: KWJP: Magda Gessler: Wcale nie taka głupia... gęś, Wprost, 2010 |
Składnia
|
+ | kraśnieć | + |
(z CZEGO | od CZEGO)
|
2. zmieniać kolor
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło
Cytaty
|
Babie lato dogarało złotymi ogniami w liściach brzóz i osin, tu i ówdzie kraśniała kalina, w kałużach na drodze niebo się modrzyło. źródło: KWJP: Mariusz Wilk: Dom włóczęgi, 2014 |
3. pięknieć
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | pięknieć |
Cytaty
|
Plac Wilsona jaśnieje i kraśnieje, opierając się naporowi banków: znika stąd ostatnia szpecąca go buda, w planach jest nowy lokal z programem kulturalnym. źródło: KWJP: Jarosław Osowski: Rozwałka na Żoliborzu, Gazeta Lokalna — Warszawa, 2011-12-12 |
|
|
Do gierkowskiej Warszawy, w której nie było jeszcze Dworca Centralnego, ale po ulicach kraśniejącego miasta przechadzało się coraz więcej osób w spodniach o szerokich nogawkach, kwiecistych sukienkach i okazałych bokobrodach przy uszach. źródło: KWJP: Radosław Nawrot: Lech kontra Legia, historia nieznana, Gazeta Lokalna — Poznań, 2015-05-02 |
|
|
Choć jakby straciliśmy pazur, zaczynając przypominać gorszą, polską wersję kapeli Branforda Marsalisa, moja muzyka wreszcie kraśniała. źródło: KWJP: Tymon Tymański, Rafał Księżyk: ADHD. Autobiografia, 2013 |