UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zjawa

Chronologizacja

1814, SL

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zjawa
zjawy
D. zjawy
zjaw
C. zjawie
zjawom
B. zjawę
zjawy
N. zjawą
zjawami
Ms. zjawie
zjawach
W. zjawo
zjawy

Pochodzenie

Zob. jawić się

1. duch

Definicja

istota nadprzyrodzona, którą według niektórych wierzeń może stać się człowiek po śmierci, niemająca ciała, ukazująca się w formie mglistego oparu o przypominającym człowieka wyglądzie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  duch, mara

Połączenia

  • biała, czarna; bezcielesna; tajemnicza, upiorna zjawa
  • zjawy i duchy, zjawy i upiory, zjawy i widma
  • zjawa pojawiła się, ukazała się, zniknęła
  • ujrzeć, widzieć, zobaczyć zjawę
  • wyglądać jak zjawa

Cytaty

Duchy komturów i widma rycerzy. Pokutujący kochankowie. To tylko niektóre ze zjaw, które wciąż przemierzają korytarze i krużganki polskich zamczysk.

źródło: NKJP: Tomasz Chludziński: Groza w starych murach, Gazeta Wyborcza, 1999-04-10

Były chwile, że zwidywały mi się przed oczyma duszy zjawy umarłych, przyzywające mnie do siebie.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Metamorfozy, 2004

Zanim postawiłem pierwszy krok, ukazała się zjawa. Szła ku mnie od drzwi po przekątnej, od drzwi ku oknu. Postać kobieca o wydatnych biodrach i biuście. Od stóp do szyi szczelnie odziana w czarną staroświecką koronkę na brunatnej podszewce. Postać bez głowy.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania 1974-1979, 1979

Dwie kobiety ubrane w białe tuniki wydały mu się zjawami, i to najpiękniejszymi, jakie widział w życiu. Zaraz się z tego wycofał, bo nie widział przecież nigdy żadnych zjaw, a więc dlaczego akurat te miały być najpiękniejsze.

źródło: NKJP: Andrzej Bart: Fabryka Muchłapek, 2008

2. coś nierealnego

Definicja

to, co ktoś widzi w świecie realnym lub w umyśle, a co nie jest częścią rzeczywistości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • nocna, senna zjawa
  • zjawa przeszłości
  • zjawa z przeszłości; zjawa ze snu
  • fantomy i zjawy

Cytaty

[...] żandarmi wzięli nasz samochód za zjawę, za złudzenie - zdębieli i nie zareagowali.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Wojna futbolowa, 2005

Dziewczyny w tym smutnym kraju były zawsze zjawami z innego świata. Ich ciuchów nie widziało się w przaśnych odzieżowych sklepach handlu detalicznego, zapachów nie kupiło się w żadnej państwowej perfumerii [...].

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Bóg zapłacz!, 2000

W kolorowej piżamie, wciśnięty w kąt schodów, jestem dla niego nocną zjawą, a nie internowanym, którego pilnuje.

źródło: NKJP: Stanisław Dygat: Jezioro Bodeńskie, 1946

W pierwszej chwili nie wiedział: słoneczna zjawa, kapłanka słońca, twarz słońca samego? Więc przymknął oczy i, choć powieki nie zdołały całkowicie zgasić blasku, w tej niepełnej ciemności oprzytomniał ze snu [...].

źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Serpente w raju, 2001

Data ostatniej modyfikacji: 30.08.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json