Chronologizacja
Pochodzenie
1. o powietrzu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień
CZŁOWIEK I PRZYRODA Pogoda warunki atmosferyczne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | oziębiać się, schładzać się | |
| antonimy: | ocieplać się, ogrzewać się |
Połączenia
- woda ochładzała się; powietrze ochładzało się
- ochładzać się do jakiejś temperatury
- ochładzać się od podłoża
- ochładzać się po południu
- ochładzać się w nocy, w zimie
- ochładzać się silnie, powoli, stopniowo, wolno
- zacząć ochładzać się
Cytaty
|
Wody jeziora tak wolno się ochładzają, że rzeka ta przy wypływie wcale nie zamarza. źródło: KWSJP: Adam Choiński: Jeziora kuli ziemskiej, 2000 |
|
|
Nad kontynentami silnie ochładzającymi się w zimie powstają warunki do formowania się termicznych wyżów. źródło: KWSJP: Alojzy Woś: Meteorologia dla geografów, 1996 |
|
|
Powoli ochładza się, może coś sypnie... źródło: KWSJP: Agata Wolna: Modlitwa o śnieg, 1998, prasa |
|
|
Po południu na Pomorzu zacznie się ochładzać. Przejdą burze. źródło: KWSJP: Monika Tutak: Upały trochę odpuszczą, Super Express, 2006 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
ochładzam się |
ochładzamy się |
|||
| 2 os. |
ochładzasz się |
ochładzacie się |
|||
| 3 os. |
ochładza się |
ochładzają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ochładzałem się +(e)m się ochładzał |
ochładzałam się +(e)m się ochładzała |
ochładzałom się +(e)m się ochładzało |
ochładzaliśmy się +(e)śmy się ochładzali |
ochładzałyśmy się +(e)śmy się ochładzały |
| 2 os. |
ochładzałeś się +(e)ś się ochładzał |
ochładzałaś się +(e)ś się ochładzała |
ochładzałoś się +(e)ś się ochładzało |
ochładzaliście się +(e)ście się ochładzali |
ochładzałyście się +(e)ście się ochładzały |
| 3 os. |
ochładzał się |
ochładzała się |
ochładzało się |
ochładzali się |
ochładzały się |
bezosobnik: ochładzano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się ochładzał będę się ochładzać |
będę się ochładzała będę się ochładzać |
będę się ochładzało będę się ochładzać |
będziemy się ochładzali będziemy się ochładzać |
będziemy się ochładzały będziemy się ochładzać |
| 2 os. |
będziesz się ochładzał będziesz się ochładzać |
będziesz się ochładzała będziesz się ochładzać |
będziesz się ochładzało będziesz się ochładzać |
będziecie się ochładzali będziecie się ochładzać |
będziecie się ochładzały będziecie się ochładzać |
| 3 os. |
będzie się ochładzał będzie się ochładzać |
będzie się ochładzała będzie się ochładzać |
będzie się ochładzało będzie się ochładzać |
będą się ochładzali będą się ochładzać |
będą się ochładzały będą się ochładzać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
ochładzajmy się |
|
| 2 os. |
ochładzaj się |
ochładzajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ochładzałbym się bym się ochładzał |
ochładzałabym się bym się ochładzała |
ochładzałobym się bym się ochładzało |
ochładzalibyśmy się byśmy się ochładzali |
ochładzałybyśmy się byśmy się ochładzały |
| 2 os. |
ochładzałbyś się byś się ochładzał |
ochładzałabyś się byś się ochładzała |
ochładzałobyś się byś się ochładzało |
ochładzalibyście się byście się ochładzali |
ochładzałybyście się byście się ochładzały |
| 3 os. |
ochładzałby się by się ochładzał |
ochładzałaby się by się ochładzała |
ochładzałoby się by się ochładzało |
ochładzaliby się by się ochładzali |
ochładzałyby się by się ochładzały |
bezosobnik: ochładzano by się
bezokolicznik: ochładzać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
ochładzając się
gerundium: ochładzanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | ochładzanie się |
ochładzania się |
| D. | ochładzania się |
ochładzań się |
| C. | ochładzaniu się |
ochładzaniom się |
| B. | ochładzanie się |
ochładzania się |
| N. | ochładzaniem się |
ochładzaniami się |
| Ms. | ochładzaniu się |
ochładzaniach się |
| W. | ochładzanie się |
ochładzania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: ochładzający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | ochładzający się |
ochładzający się |
ochładzający się |
ochładzające się |
ochładzająca się |
| D. | ochładzającego się |
ochładzającego się |
ochładzającego się |
ochładzającego się |
ochładzającej się |
| C. | ochładzającemu się |
ochładzającemu się |
ochładzającemu się |
ochładzającemu się |
ochładzającej się |
| B. | ochładzającego się |
ochładzającego się |
ochładzający się |
ochładzające się |
ochładzającą się |
| N. | ochładzającym się |
ochładzającym się |
ochładzającym się |
ochładzającym się |
ochładzającą się |
| Ms. | ochładzającym się |
ochładzającym się |
ochładzającym się |
ochładzającym się |
ochładzającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | ochładzający się |
ochładzający się |
ochładzające się |
ochładzające się |
| D. | ochładzających się |
ochładzających się |
ochładzających się |
ochładzających się |
| C. | ochładzającym się |
ochładzającym się |
ochładzającym się |
ochładzającym się |
| B. | ochładzających się |
ochładzających się |
ochładzających się |
ochładzające się |
| N. | ochładzającymi się |
ochładzającymi się |
ochładzającymi się |
ochładzającymi się |
| Ms. | ochładzających się |
ochładzających się |
ochładzających się |
ochładzających się |
odpowiednik aspektowy: ochłodzić się
Składnia
| Rznieżywotny | + | ochładzać się | + |
|
| Ø | + | ochładzać się | + |
|
2. wachlarzem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | schładzać się |
Połączenia
- ochładzać się wachlarzem
Cytaty
|
Polka wystąpiła w skąpym kostiumie kąpielowym, ochładzając się wielkim wachlarzem jak prawdziwa dama. źródło: KWSJP: TUT: Oto prawdziwa piękność, Super Express, 2006 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
ochładzam się |
ochładzamy się |
|||
| 2 os. |
ochładzasz się |
ochładzacie się |
|||
| 3 os. |
ochładza się |
ochładzają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ochładzałem się +(e)m się ochładzał |
ochładzałam się +(e)m się ochładzała |
ochładzałom się +(e)m się ochładzało |
ochładzaliśmy się +(e)śmy się ochładzali |
ochładzałyśmy się +(e)śmy się ochładzały |
| 2 os. |
ochładzałeś się +(e)ś się ochładzał |
ochładzałaś się +(e)ś się ochładzała |
ochładzałoś się +(e)ś się ochładzało |
ochładzaliście się +(e)ście się ochładzali |
ochładzałyście się +(e)ście się ochładzały |
| 3 os. |
ochładzał się |
ochładzała się |
ochładzało się |
ochładzali się |
ochładzały się |
bezosobnik: ochładzano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się ochładzał będę się ochładzać |
będę się ochładzała będę się ochładzać |
będę się ochładzało będę się ochładzać |
będziemy się ochładzali będziemy się ochładzać |
będziemy się ochładzały będziemy się ochładzać |
| 2 os. |
będziesz się ochładzał będziesz się ochładzać |
będziesz się ochładzała będziesz się ochładzać |
będziesz się ochładzało będziesz się ochładzać |
będziecie się ochładzali będziecie się ochładzać |
będziecie się ochładzały będziecie się ochładzać |
| 3 os. |
będzie się ochładzał będzie się ochładzać |
będzie się ochładzała będzie się ochładzać |
będzie się ochładzało będzie się ochładzać |
będą się ochładzali będą się ochładzać |
będą się ochładzały będą się ochładzać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
ochładzajmy się |
|
| 2 os. |
ochładzaj się |
ochładzajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ochładzałbym się bym się ochładzał |
ochładzałabym się bym się ochładzała |
ochładzałobym się bym się ochładzało |
ochładzalibyśmy się byśmy się ochładzali |
ochładzałybyśmy się byśmy się ochładzały |
| 2 os. |
ochładzałbyś się byś się ochładzał |
ochładzałabyś się byś się ochładzała |
ochładzałobyś się byś się ochładzało |
ochładzalibyście się byście się ochładzali |
ochładzałybyście się byście się ochładzały |
| 3 os. |
ochładzałby się by się ochładzał |
ochładzałaby się by się ochładzała |
ochładzałoby się by się ochładzało |
ochładzaliby się by się ochładzali |
ochładzałyby się by się ochładzały |
bezosobnik: ochładzano by się
bezokolicznik: ochładzać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
ochładzając się
gerundium: ochładzanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | ochładzanie się |
ochładzania się |
| D. | ochładzania się |
ochładzań się |
| C. | ochładzaniu się |
ochładzaniom się |
| B. | ochładzanie się |
ochładzania się |
| N. | ochładzaniem się |
ochładzaniami się |
| Ms. | ochładzaniu się |
ochładzaniach się |
| W. | ochładzanie się |
ochładzania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: ochładzający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | ochładzający się |
ochładzający się |
ochładzający się |
ochładzające się |
ochładzająca się |
| D. | ochładzającego się |
ochładzającego się |
ochładzającego się |
ochładzającego się |
ochładzającej się |
| C. | ochładzającemu się |
ochładzającemu się |
ochładzającemu się |
ochładzającemu się |
ochładzającej się |
| B. | ochładzającego się |
ochładzającego się |
ochładzający się |
ochładzające się |
ochładzającą się |
| N. | ochładzającym się |
ochładzającym się |
ochładzającym się |
ochładzającym się |
ochładzającą się |
| Ms. | ochładzającym się |
ochładzającym się |
ochładzającym się |
ochładzającym się |
ochładzającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | ochładzający się |
ochładzający się |
ochładzające się |
ochładzające się |
| D. | ochładzających się |
ochładzających się |
ochładzających się |
ochładzających się |
| C. | ochładzającym się |
ochładzającym się |
ochładzającym się |
ochładzającym się |
| B. | ochładzających się |
ochładzających się |
ochładzających się |
ochładzające się |
| N. | ochładzającymi się |
ochładzającymi się |
ochładzającymi się |
ochładzającymi się |
| Ms. | ochładzających się |
ochładzających się |
ochładzających się |
ochładzających się |
odpowiednik aspektowy: ochłodzić się
Składnia
| Rzżywotny | + | ochładzać się | + |
(CZYM)
|
3. o stosunkach
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | oziębiać się | |
| antonimy: | ocieplać się |
Połączenia
- kontakty, stosunki ochładzały się
- zacząć się ochładzać
Cytaty
|
Czułem, że kontakt władzy ze społeczeństwem ochładza się, ale skali zjawiska nie znałem. źródło: KWSJP: Teresa Torańska: Oni, 1997 |
|
|
Nasze kontakty w pewnym momencie się ochładzają. Podejrzewam, że również z powodu licznych nacisków z zewnątrz. źródło: KWSJP: Fatalna metryka, Dziennik Polski, 1998-03-06 |
|
|
Utrzymywaliśmy z nimi kontakt, który urywał się, ilekroć stosunki między Polską a Koreą ochładzały się. źródło: KWSJP: Super Nowości, nr 29/10, 1998 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
ochładzam się |
ochładzamy się |
|||
| 2 os. |
ochładzasz się |
ochładzacie się |
|||
| 3 os. |
ochładza się |
ochładzają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ochładzałem się +(e)m się ochładzał |
ochładzałam się +(e)m się ochładzała |
ochładzałom się +(e)m się ochładzało |
ochładzaliśmy się +(e)śmy się ochładzali |
ochładzałyśmy się +(e)śmy się ochładzały |
| 2 os. |
ochładzałeś się +(e)ś się ochładzał |
ochładzałaś się +(e)ś się ochładzała |
ochładzałoś się +(e)ś się ochładzało |
ochładzaliście się +(e)ście się ochładzali |
ochładzałyście się +(e)ście się ochładzały |
| 3 os. |
ochładzał się |
ochładzała się |
ochładzało się |
ochładzali się |
ochładzały się |
bezosobnik: ochładzano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się ochładzał będę się ochładzać |
będę się ochładzała będę się ochładzać |
będę się ochładzało będę się ochładzać |
będziemy się ochładzali będziemy się ochładzać |
będziemy się ochładzały będziemy się ochładzać |
| 2 os. |
będziesz się ochładzał będziesz się ochładzać |
będziesz się ochładzała będziesz się ochładzać |
będziesz się ochładzało będziesz się ochładzać |
będziecie się ochładzali będziecie się ochładzać |
będziecie się ochładzały będziecie się ochładzać |
| 3 os. |
będzie się ochładzał będzie się ochładzać |
będzie się ochładzała będzie się ochładzać |
będzie się ochładzało będzie się ochładzać |
będą się ochładzali będą się ochładzać |
będą się ochładzały będą się ochładzać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
ochładzajmy się |
|
| 2 os. |
ochładzaj się |
ochładzajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ochładzałbym się bym się ochładzał |
ochładzałabym się bym się ochładzała |
ochładzałobym się bym się ochładzało |
ochładzalibyśmy się byśmy się ochładzali |
ochładzałybyśmy się byśmy się ochładzały |
| 2 os. |
ochładzałbyś się byś się ochładzał |
ochładzałabyś się byś się ochładzała |
ochładzałobyś się byś się ochładzało |
ochładzalibyście się byście się ochładzali |
ochładzałybyście się byście się ochładzały |
| 3 os. |
ochładzałby się by się ochładzał |
ochładzałaby się by się ochładzała |
ochładzałoby się by się ochładzało |
ochładzaliby się by się ochładzali |
ochładzałyby się by się ochładzały |
bezosobnik: ochładzano by się
bezokolicznik: ochładzać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
ochładzając się
gerundium: ochładzanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | ochładzanie się |
ochładzania się |
| D. | ochładzania się |
ochładzań się |
| C. | ochładzaniu się |
ochładzaniom się |
| B. | ochładzanie się |
ochładzania się |
| N. | ochładzaniem się |
ochładzaniami się |
| Ms. | ochładzaniu się |
ochładzaniach się |
| W. | ochładzanie się |
ochładzania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: ochładzający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | ochładzający się |
ochładzający się |
ochładzający się |
ochładzające się |
ochładzająca się |
| D. | ochładzającego się |
ochładzającego się |
ochładzającego się |
ochładzającego się |
ochładzającej się |
| C. | ochładzającemu się |
ochładzającemu się |
ochładzającemu się |
ochładzającemu się |
ochładzającej się |
| B. | ochładzającego się |
ochładzającego się |
ochładzający się |
ochładzające się |
ochładzającą się |
| N. | ochładzającym się |
ochładzającym się |
ochładzającym się |
ochładzającym się |
ochładzającą się |
| Ms. | ochładzającym się |
ochładzającym się |
ochładzającym się |
ochładzającym się |
ochładzającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | ochładzający się |
ochładzający się |
ochładzające się |
ochładzające się |
| D. | ochładzających się |
ochładzających się |
ochładzających się |
ochładzających się |
| C. | ochładzającym się |
ochładzającym się |
ochładzającym się |
ochładzającym się |
| B. | ochładzających się |
ochładzających się |
ochładzających się |
ochładzające się |
| N. | ochładzającymi się |
ochładzającymi się |
ochładzającymi się |
ochładzającymi się |
| Ms. | ochładzających się |
ochładzających się |
ochładzających się |
ochładzających się |
odpowiednik aspektowy: ochłodzić się
Składnia
| Rznieżywotny | + | ochładzać się | + |
|