UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

erozja

Chronologizacja

1850, Tygodnik Lekarski, nr 47, polona.pl

Pochodzenie

ang. erosion

fr. érosion

niem. Erosion

z łac. erosio 'wygryzanie, żłobienie'

1. w przyrodzie

Definicja

proces niszczenia naturalnych powierzchni, spowodowany działaniem sił natury lub ingerencją człowieka

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia budowa Ziemi

Połączenia

  • intensywna, silna, wzmożona; dalsza, postępująca erozja; erozja chemiczna, deszczowa, glacjalna, lodowcowa, mechaniczna, rzeczna, wietrzna, wodna; boczna, wsteczna
  • erozja brzegu, dna, powierzchni; gleb, gruntu, skał
  • erozja i akumulacja, erozja i ruchy masowe ziemi, erozja i wymywanie
  • intensywność, wielkość; efekt, ślady; przyczyna; proces, zjawisko erozji
  • zagrożenie erozją
  • odporność, podatność na erozję
  • ochrona przed erozją
  • odporny na erozję
  • erozja postępuje
  • ulec/ulegać, zapobiec/zapobiegać; przeciwdziałanie erozji
  • powodować, spowodować erozję
  • dotknięty, zagrożony erozją
  • prowadzić do erozji
  • narażony na erozję; zniszczony przez erozję

Cytaty

[...] erozja wybrzeża sprawiła, że budynek „przesunął” się w kierunku morza i stoi jedynie 3 metry od przepaści.

źródło: NKJP: Nad przepaścią, Dziennik Polski, 1999-03-18

Uczyli się [...] na geografii o erozji, jak to woda i powietrze nadkruszają skały.

źródło: NKJP: Edmund Niziurski: Księga urwisów, 1997

Skała była rudawa z szarawymi plamami i mocno zniszczona przez erozję.

źródło: NKJP: Andrzej Sarwa: Strzyga, 2006

Siedemset metrów od ciężarówki czekało na nas odrażające, przeżarte erozją urwisko [...].

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Afrykanka, 2005

Rabunkowy wyrąb lasów na okolicznych wzgórzach spowodował ogromną erozję gleby.

źródło: NKJP: Jacek Hugo-Bader: To przynajmniej tak nie boli, Dodatek do Gazety Wyborczej, 1997-09-26

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. erozja
erozje
D. erozji
erozji
neut
przestarz. erozyj
char
C. erozji
erozjom
B. erozję
erozje
N. erozją
erozjami
Ms. erozji
erozjach
W. erozjo
erozje

Inne uwagi

Zwykle lp

2. w społeczeństwie

Definicja

stopniowe uleganie zniszczeniu lub utracie ważności

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bankructwo, rozkład, rozpad, upadek

Połączenia

  • głęboka, gwałtowna, szybka, wyraźna; powolna, stopniowa; dalsza, postępująca; moralna erozja
  • erozja państwa, systemu; norm, prawa; autorytetu, wartości, więzi; cen, handlu
  • proces, zjawisko; przyczyna erozji
  • erozja postępuje
  • podlegać, ulec/ulegać erozji
  • powodować erozję
  • grozić erozją
  • doprowadzić, prowadzić do erozji

Cytaty

Myślę, że w PRL nastąpiła erozja wartości dotyczących sfery politycznej, państwowej. Wtedy można było niemal wszystko, gdy było się osobą ustawioną w partii.

źródło: NKJP: Agnieszka Kublik: Rozmowa z dr Mirosławą Grabowską, socjologiem, Gazeta Wyborcza, 1996-02-12

[...] czynnikiem powodującym erozję dotąd uprzywilejowanej w oczach społeczeństwa pozycji Kościoła jest jego ekspansja w życiu publicznym [...].

źródło: NKJP: Edmund Wnuk-Lipiński: Demokratyczna rekonstrukcja: z socjologii radykalnej zmiany społecznej, 1996

Odwoływanie się przez de Gaulle'a do narodu [...] przez częste rozpisywanie referendów [...] prowadzić miało do erozji autorytetu partii politycznych i ich przywódców.

źródło: NKJP: Piotr Winczorek: Wstęp do nauki o państwie, 1995

Obecny system [...] niedostatecznie dba o dochody i racjonalną gospodarkę środkami. Grozi to całkowitą erozją finansów ubezpieczeń społecznych, a w dalszej kolejności erozją finansów publicznych w ogóle.

źródło: NKJP: Sprawozdanie z 38. posiedzenia Senatu RP w dniu 23 kwietnia 1993

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. erozja
erozje
D. erozji
erozji
neut
przestarz. erozyj
char
C. erozji
erozjom
B. erozję
erozje
N. erozją
erozjami
Ms. erozji
erozjach
W. erozjo
erozje

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + erozja +
CZEGO
bez ograniczeń + erozja +
JAKA
Data ostatniej modyfikacji: 26.11.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json