UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

buchnąć

Chronologizacja

1768, Zbior dzieiopisow polskich, t. 4, books.google.pl
Inne znaczenie: 'puchnąć'. Być może pomyłka.

Pochodzenie

Zob. buchać

1.a dym

Definicja

gwałtownie wydobyć się skądś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii zapachy

Połączenia

dym, ogień, smród, zapach, żar; płacz, śmiech buchnął; fala gorąca, krew, krwawa łuna, oślepiająca jasność, para; wieść buchnęła; płomienie, snopy iskier buchnęły skądś
buchnęło ciepłem, dymem, potem, smrodem skądś/od kogoś
buchnąć ku niebu
buchnąć w niebo
buchnąć z garnka, z kotła, z nozdrzy, z okna, z pieca, z rany, z ust, z wnętrza

Cytaty

	Z pieca buchnął płomień, który rozświetlił jej twarz. źródło: NKJP: Jacek Głębski: Droga do Ite, 2006
	Odchylił rozgrzane drzwiczki, buchnęło żarem. źródło: NKJP: Izabela Filipiak: Magiczne oko. Opowiadania zebrane, 2006
	W ostatnich minutach życia krew buchnęła mu ustami. źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Nikczemne historie, 2009
	W ślad za wychodzącym mężczyzną buchnął gwar obcojęzycznych głosów. źródło: NKJP: Joanna Szymczyk: Ewa i złoty kot, 2004

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	buchnę	buchniemy
2 os.	buchniesz	buchniecie
3 os.	buchnie	buchną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	buchnąłem +(e)m buchnął	buchnęłam +(e)m buchnęła	buchnęłom +(e)m buchnęło	buchnęliśmy +(e)śmy buchnęli	buchnęłyśmy +(e)śmy buchnęły
2 os.	buchnąłeś +(e)ś buchnął	buchnęłaś +(e)ś buchnęła	buchnęłoś +(e)ś buchnęło	buchnęliście +(e)ście buchnęli	buchnęłyście +(e)ście buchnęły
3 os.	buchnął	buchnęła	buchnęło	buchnęli	buchnęły

bezosobnik: buchnięto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		buchnijmy
2 os.	buchnij	buchnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	buchnąłbym bym buchnął	buchnęłabym bym buchnęła	buchnęłobym bym buchnęło	buchnęlibyśmy byśmy buchnęli	buchnęłybyśmy byśmy buchnęły
2 os.	buchnąłbyś byś buchnął	buchnęłabyś byś buchnęła	buchnęłobyś byś buchnęło	buchnęlibyście byście buchnęli	buchnęłybyście byście buchnęły
3 os.	buchnąłby by buchnął	buchnęłaby by buchnęła	buchnęłoby by buchnęło	buchnęliby by buchnęli	buchnęłyby by buchnęły

bezosobnik: buchnięto by

bezokolicznik: buchnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

buchnąwszy

gerundium: buchnięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	buchnięcie	buchnięcia
D.	buchnięcia	buchnięć
C.	buchnięciu	buchnięciom
B.	buchnięcie	buchnięcia
N.	buchnięciem	buchnięciami
Ms.	buchnięciu	buchnięciach
W.	buchnięcie	buchnięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: buchnięty

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	buchnięty	buchnięty	buchnięty	buchnięte	buchnięta
D.	buchniętego	buchniętego	buchniętego	buchniętego	buchniętej
C.	buchniętemu	buchniętemu	buchniętemu	buchniętemu	buchniętej
B.	buchniętego	buchniętego	buchnięty	buchnięte	buchniętą
N.	buchniętym	buchniętym	buchniętym	buchniętym	buchniętą
Ms.	buchniętym	buchniętym	buchniętym	buchniętym	buchniętej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	buchnięci	buchnięci	buchnięte	buchnięte
D.	buchniętych	buchniętych	buchniętych	buchniętych
C.	buchniętym	buchniętym	buchniętym	buchniętym
B.	buchniętych	buchniętych	buchniętych	buchnięte
N.	buchniętymi	buchniętymi	buchniętymi	buchniętymi
Ms.	buchniętych	buchniętych	buchniętych	buchniętych

odpowiednik aspektowy: buchać

Składnia

Rz_nieżywotny	+	buchnąć	+	SKĄD + (GDZIE)
Ø	+	buchnąć	+	SKĄD + CZYM

1.b dymem

Definicja

wydzielać z siebie w sposób gwałtowny

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii zapachy

Połączenia

komin, palenisko, piec, wulkan buchnął czymś
buchnąć ciepłem, iskrami, parą, płomieniem, światłem, żarem

Cytaty

Koń buchnął wonią stajni, woźnica - źle przetrawionego samogonu.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Koniec świata w Breslau, 2003

Iskra właśnie unosił rękę, szykując się do następnego rzutu. Jednak drwiący uśmiech znikł jak zdmuchnięty, gdy kulka buchnęła niespodzianie płomieniem, który objął całą jego dłoń.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Tkacz iluzji, 2004

Ogień strzelił w górę. Kocioł buchnął parą.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	buchnę	buchniemy
2 os.	buchniesz	buchniecie
3 os.	buchnie	buchną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	buchnąłem +(e)m buchnął	buchnęłam +(e)m buchnęła	buchnęłom +(e)m buchnęło	buchnęliśmy +(e)śmy buchnęli	buchnęłyśmy +(e)śmy buchnęły
2 os.	buchnąłeś +(e)ś buchnął	buchnęłaś +(e)ś buchnęła	buchnęłoś +(e)ś buchnęło	buchnęliście +(e)ście buchnęli	buchnęłyście +(e)ście buchnęły
3 os.	buchnął	buchnęła	buchnęło	buchnęli	buchnęły

bezosobnik: buchnięto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		buchnijmy
2 os.	buchnij	buchnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	buchnąłbym bym buchnął	buchnęłabym bym buchnęła	buchnęłobym bym buchnęło	buchnęlibyśmy byśmy buchnęli	buchnęłybyśmy byśmy buchnęły
2 os.	buchnąłbyś byś buchnął	buchnęłabyś byś buchnęła	buchnęłobyś byś buchnęło	buchnęlibyście byście buchnęli	buchnęłybyście byście buchnęły
3 os.	buchnąłby by buchnął	buchnęłaby by buchnęła	buchnęłoby by buchnęło	buchnęliby by buchnęli	buchnęłyby by buchnęły

bezosobnik: buchnięto by

bezokolicznik: buchnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

buchnąwszy

gerundium: buchnięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	buchnięcie	buchnięcia
D.	buchnięcia	buchnięć
C.	buchnięciu	buchnięciom
B.	buchnięcie	buchnięcia
N.	buchnięciem	buchnięciami
Ms.	buchnięciu	buchnięciach
W.	buchnięcie	buchnięcia

odpowiednik aspektowy: buchać

Składnia

buchnąć

CZYM

2. portfel

Definicja

pot.

ukraść

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	dmuchnąć, gwizdnąć, podprowadzić, podwędzić, rąbnąć, skraść, skubnąć, świsnąć, ukraść, wykraść, zakosić, zwinąć
	hiperonimy:	przywłaszczyć, zabrać

Połączenia

buchnąć ojcu
buchnąć pieniądze, portfel, torebkę
buchnąć ze sklepu, ze stołu
buchnąć i zwiać

Cytaty

Buchnęłam Zarębie formularz i podrobiłam jego podpis.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Afrykanka, 2005

Buchnęliśmy Barszczowi starodruk i zwialiśmy z budy.

źródło: NKJP: Dariusz Rekosz: Czarny Maciek i wenecki starodruk, 2010

Chodzi mi o zegarek marki Tissot, skradziony najprawdopodobniej 3 albo 4 września. - Ziarnko w korcu maku [...]. Gdzie go buchnęli? - zapytał Lasociak.

źródło: NKJP: Andrzej Zbych (Andrzej Szypulski, Zbigniew Safjan): Bardzo dużo pajacyków, 1968

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	buchnę	buchniemy
2 os.	buchniesz	buchniecie
3 os.	buchnie	buchną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	buchnąłem +(e)m buchnął	buchnęłam +(e)m buchnęła	buchnęłom +(e)m buchnęło	buchnęliśmy +(e)śmy buchnęli	buchnęłyśmy +(e)śmy buchnęły
2 os.	buchnąłeś +(e)ś buchnął	buchnęłaś +(e)ś buchnęła	buchnęłoś +(e)ś buchnęło	buchnęliście +(e)ście buchnęli	buchnęłyście +(e)ście buchnęły
3 os.	buchnął	buchnęła	buchnęło	buchnęli	buchnęły

bezosobnik: buchnięto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		buchnijmy
2 os.	buchnij	buchnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	buchnąłbym bym buchnął	buchnęłabym bym buchnęła	buchnęłobym bym buchnęło	buchnęlibyśmy byśmy buchnęli	buchnęłybyśmy byśmy buchnęły
2 os.	buchnąłbyś byś buchnął	buchnęłabyś byś buchnęła	buchnęłobyś byś buchnęło	buchnęlibyście byście buchnęli	buchnęłybyście byście buchnęły
3 os.	buchnąłby by buchnął	buchnęłaby by buchnęła	buchnęłoby by buchnęło	buchnęliby by buchnęli	buchnęłyby by buchnęły

bezosobnik: buchnięto by

bezokolicznik: buchnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

buchnąwszy

gerundium: buchnięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	buchnięcie	buchnięcia
D.	buchnięcia	buchnięć
C.	buchnięciu	buchnięciom
B.	buchnięcie	buchnięcia
N.	buchnięciem	buchnięciami
Ms.	buchnięciu	buchnięciach
W.	buchnięcie	buchnięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: buchnięty

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	buchnięty	buchnięty	buchnięty	buchnięte	buchnięta
D.	buchniętego	buchniętego	buchniętego	buchniętego	buchniętej
C.	buchniętemu	buchniętemu	buchniętemu	buchniętemu	buchniętej
B.	buchniętego	buchniętego	buchnięty	buchnięte	buchniętą
N.	buchniętym	buchniętym	buchniętym	buchniętym	buchniętą
Ms.	buchniętym	buchniętym	buchniętym	buchniętym	buchniętej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	buchnięci	buchnięci	buchnięte	buchnięte
D.	buchniętych	buchniętych	buchniętych	buchniętych
C.	buchniętym	buchniętym	buchniętym	buchniętym
B.	buchniętych	buchniętych	buchniętych	buchnięte
N.	buchniętymi	buchniętymi	buchniętymi	buchniętymi
Ms.	buchniętych	buchniętych	buchniętych	buchniętych

Składnia

Rz_osobowy

buchnąć

KOMU + CO

3. w krzaki

Definicja

wykonać szybki lub gwałtowny ruch w jakimś kierunku

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

buchnąć pięścią
buchnąć na kolana
buchnąć w krzaki

Cytaty

	Na widok policjanta Olek buchnął w krzaki, reszta gdzieś się rozbiegła i zostałem sam. źródło: Internet
	Obudzone myszki buchnęły za wór, skąd kot nie mógł ich wyciągnąć. źródło: NKJP: babcia Basia z Jesiony: Zbuntowane myszki (bajka), Czas Ostrzeszowski, 2006
	Klęknij - wycharczał ojciec. Buchnąłem na kolana [...]. - Powtórz se wszystkie grzechy główne - powiedział. źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Kamień na kamieniu, 2008
	Ostatni w szeregu buchnął mnie pięścią w brzuch i tylnym biegiem przeleciałem przez bramę na podwórze. źródło: NKJP: Józef Bau: Czas zbezczeszczenia. Wspomnienia z czasów drugiej wojny światowej, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	buchnę	buchniemy
2 os.	buchniesz	buchniecie
3 os.	buchnie	buchną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	buchnąłem +(e)m buchnął	buchnęłam +(e)m buchnęła	buchnęłom +(e)m buchnęło	buchnęliśmy +(e)śmy buchnęli	buchnęłyśmy +(e)śmy buchnęły
2 os.	buchnąłeś +(e)ś buchnął	buchnęłaś +(e)ś buchnęła	buchnęłoś +(e)ś buchnęło	buchnęliście +(e)ście buchnęli	buchnęłyście +(e)ście buchnęły
3 os.	buchnął	buchnęła	buchnęło	buchnęli	buchnęły

bezosobnik: buchnięto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		buchnijmy
2 os.	buchnij	buchnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	buchnąłbym bym buchnął	buchnęłabym bym buchnęła	buchnęłobym bym buchnęło	buchnęlibyśmy byśmy buchnęli	buchnęłybyśmy byśmy buchnęły
2 os.	buchnąłbyś byś buchnął	buchnęłabyś byś buchnęła	buchnęłobyś byś buchnęło	buchnęlibyście byście buchnęli	buchnęłybyście byście buchnęły
3 os.	buchnąłby by buchnął	buchnęłaby by buchnęła	buchnęłoby by buchnęło	buchnęliby by buchnęli	buchnęłyby by buchnęły

bezosobnik: buchnięto by

bezokolicznik: buchnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

buchnąwszy

gerundium: buchnięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	buchnięcie	buchnięcia
D.	buchnięcia	buchnięć
C.	buchnięciu	buchnięciom
B.	buchnięcie	buchnięcia
N.	buchnięciem	buchnięciami
Ms.	buchnięciu	buchnięciach
W.	buchnięcie	buchnięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: buchnięty

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	buchnięty	buchnięty	buchnięty	buchnięte	buchnięta
D.	buchniętego	buchniętego	buchniętego	buchniętego	buchniętej
C.	buchniętemu	buchniętemu	buchniętemu	buchniętemu	buchniętej
B.	buchniętego	buchniętego	buchnięty	buchnięte	buchniętą
N.	buchniętym	buchniętym	buchniętym	buchniętym	buchniętą
Ms.	buchniętym	buchniętym	buchniętym	buchniętym	buchniętej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	buchnięci	buchnięci	buchnięte	buchnięte
D.	buchniętych	buchniętych	buchniętych	buchniętych
C.	buchniętym	buchniętym	buchniętym	buchniętym
B.	buchniętych	buchniętych	buchniętych	buchnięte
N.	buchniętymi	buchniętymi	buchniętymi	buchniętymi
Ms.	buchniętych	buchniętych	buchniętych	buchniętych

Składnia

	+	buchnąć	+	GDZIE
Rz_osobowy	+	buchnąć	+	KOGO + CZYM

Frazeologizmy

ktoś buchnął w mankiet kogoś
ktoś buchnął w rękę kogoś

Data ostatniej modyfikacji: 13.03.2025