UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kłamać

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp
Inne znaczenie: 'szydzić'

Pochodzenie

zach. psł. *klamati 'chwiać, kołysać; oszukiwać, zwodzić, mówić nieprawdę'

Definicja

mówić świadomie nieprawdę po to, żeby wywołać u kogoś powstanie mylnego przekonania albo niepoprawnego rozumowania na dany temat

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ktoś mija się z prawdą, łgać

Połączenia

  • dziecko, polityk, prasa, rząd, świadek, telewizja kłamie
  • kłamać ze strachu
  • bezczelnie, ewidentnie, przekonująco, publicznie, świadomie kłamać; kłamać jak najęty
  • umieć kłamać
  • kłamać i kraść, kłamać i oszukiwać

Cytaty

- Jak on się nazywał? - Mirosław Herman. - A skąd był? - Z Krakowa. - Student? - Politologii. Piotr włożył figurkę do kieszeni plecaka i pożegnał się. Może nie był Sherlockiem Holmesem, ale wiedział, że dziewczyna kłamała.

źródło: NKJP: Jacek Rębacz: Zakopane: sezon na samobójców, 2006

Wyprawę do Strykowa należało zachować w tajemnicy, to oczywiste, skoro już raz obiecali Zenkowi, że nic nikomu nie będą mówić. Nie lubił jednak kłamać i wolałby, żeby babka nie zadała swego pytania, a Julek nie udzielał wykrętnej odpowiedzi.

źródło: NKJP: Irena Jurgielewiczowa: Ten obcy, 1990

Kłamał, że pracował na platformie wiertniczej w Norwegii, że sprzedaje kosze wiklinowe.

źródło: WSJP: Emilia Chanczewska: Przez kobiety trafił za kraty, 2006, prasa

W momencie, gdy dziecko zaczyna brać narkotyki, zwykle nie chce się do tego otwarcie i dobrowolnie przyznać. Nie szuka u rodziców pomocy, więc broni się i kłamie: „Raz spróbowałem, nie podobało mi się i już nie będę”.

źródło: WSJP: LIDKA ZAGÓRSKA: Gdy dziecko bierze narkotyki..., 1998, prasa

Jednocześnie myślała, że los zaczyna jej płatać brzydkie figle. Będzie kłamać człowiekowi, który najmniej na to zasłużył.

źródło: WSJP: Barbara Nawrocka-Dońska: Stolik z fotografią, 1975

Człowiek nawet nie wie, że w domu ma Einsteina - w tym momencie łypnął na mnie złym okiem, chociaż w dalszym ciągu uśmiechał się i kłamał przed panią profesor [...].

źródło: WSJP: Lucyna Legut : Piotrek zgubił dziadka oko, a Jasiek chce dożyć spokojnej starości, 1983

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kłamię
kłamiemy
2 os. kłamiesz
kłamiecie
3 os. kłamie
kłamią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kłamałem
+(e)m kłamał
kłamałam
+(e)m kłamała
kłamałom
+(e)m kłamało
kłamaliśmy
+(e)śmy kłamali
kłamałyśmy
+(e)śmy kłamały
2 os. kłamałeś
+(e)ś kłamał
kłamałaś
+(e)ś kłamała
kłamałoś
+(e)ś kłamało
kłamaliście
+(e)ście kłamali
kłamałyście
+(e)ście kłamały
3 os. kłamał
kłamała
kłamało
kłamali
kłamały

bezosobnik: kłamano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę kłamał
będę kłamać
będę kłamała
będę kłamać
będę kłamało
będę kłamać
będziemy kłamali
będziemy kłamać
będziemy kłamały
będziemy kłamać
2 os. będziesz kłamał
będziesz kłamać
będziesz kłamała
będziesz kłamać
będziesz kłamało
będziesz kłamać
będziecie kłamali
będziecie kłamać
będziecie kłamały
będziecie kłamać
3 os. będzie kłamał
będzie kłamać
będzie kłamała
będzie kłamać
będzie kłamało
będzie kłamać
będą kłamali
będą kłamać
będą kłamały
będą kłamać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kłammy
2 os. kłam
kłamcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kłamałbym
bym kłamał
kłamałabym
bym kłamała
kłamałobym
bym kłamało
kłamalibyśmy
byśmy kłamali
kłamałybyśmy
byśmy kłamały
2 os. kłamałbyś
byś kłamał
kłamałabyś
byś kłamała
kłamałobyś
byś kłamało
kłamalibyście
byście kłamali
kłamałybyście
byście kłamały
3 os. kłamałby
by kłamał
kłamałaby
by kłamała
kłamałoby
by kłamało
kłamaliby
by kłamali
kłamałyby
by kłamały

bezosobnik: kłamano by

bezokolicznik: kłamać

imiesłów przysłówkowy współczesny: kłamiąc

gerundium: kłamanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kłamanie
kłamania
D. kłamania
kłamań
C. kłamaniu
kłamaniom
B. kłamanie
kłamania
N. kłamaniem
kłamaniami
Ms. kłamaniu
kłamaniach
W. kłamanie
kłamania

imiesłów przymiotnikowy czynny: kłamiący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kłamiący
kłamiący
kłamiący
kłamiące
kłamiąca
D. kłamiącego
kłamiącego
kłamiącego
kłamiącego
kłamiącej
C. kłamiącemu
kłamiącemu
kłamiącemu
kłamiącemu
kłamiącej
B. kłamiącego
kłamiącego
kłamiący
kłamiące
kłamiącą
N. kłamiącym
kłamiącym
kłamiącym
kłamiącym
kłamiącą
Ms. kłamiącym
kłamiącym
kłamiącym
kłamiącym
kłamiącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kłamiący
kłamiący
kłamiące
kłamiące
D. kłamiących
kłamiących
kłamiących
kłamiących
C. kłamiącym
kłamiącym
kłamiącym
kłamiącym
B. kłamiących
kłamiących
kłamiących
kłamiące
N. kłamiącymi
kłamiącymi
kłamiącymi
kłamiącymi
Ms. kłamiących
kłamiących
kłamiących
kłamiących

odpowiednik aspektowy: skłamać

Składnia

Rzosobowy + kłamać +
KOMU + (że ZDANIE)
Rzosobowy + kłamać +
że ZDANIE
Rzosobowy + kłamać +
MOWA WPROST
Rzosobowy + kłamać +
przed KIM + (że ZDANIE)

Frazeologizmy

ktoś kłamie jak z nut
Data ostatniej modyfikacji: 02.06.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json