UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gondola

Chronologizacja

2 połowa XVI w., SPXVI
W postaci: gondula

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gondola
gondole
D. gondoli
gondoli
C. gondoli
gondolom
B. gondolę
gondole
N. gondolą
gondolami
Ms. gondoli
gondolach
W. gondolo
gondole

Pochodzenie

wł. 'łódź wenecka'

1. w Wenecji

Definicja

łódź bez steru, o smukłym kadłubie z ozdobnym, wygiętym dziobem i rufą, będąca charakterystycznym środkiem transportu w położonej nad kanałami Wenecji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport wodny

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  łódź

Połączenia

  • gondola wenecka
  • rejs gondolą
  • gondole pływały (po kanale)
  • płynąć gondolą

Cytaty

Nie chcielibyście popływać gondolą i pokarmić gołębi na placu Świętego Marka? - kusiła.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Sprawa Niny S., 2009

Słynne weneckie kanały są pełne gondoli i łodzi-taksówek, bez których nie można sobie wyobrazić weneckiej turystyki.

źródło: NKJP: (K): Metro pod wodą?, Gazeta Krakowska, 2002-02-16

Gondole zbudowane są asymetrycznie. Prawa i lewa burta różnią się znacznie, a sama linia łódki zmienia się co pół metra. Gondola jest „skrzywiona”, by mógł ją prowadzić nawet jeden wioślarz.

źródło: NKJP: Alicja Dąbrowska: Ciao Vistola!, Gazeta Wyborcza, 1997-09-12

2. wagonik

Definicja

kryty wagonik kolejki linowe,j mieszczący kilka osób

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny turystyka

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  wagonik

Cytaty

W niedzielę wielkanocną tylko jeden narciarz spróbował wjechać przed południem gondolą na szczyt Jaworzyny Krynickiej, by oprócz zrobienia pamiątkowego zdjęcia, zsunąć się z trudem po kawałku ledwo ośnieżonego stoku między muldami.

źródło: NKJP: Jeden narciarz na Jaworzynie, Dziennik Polski, 2001-04-17

Oszkloną gondolą wjechał na samą górę, gdzie, jak pamiętał, mieściły się kina i liczne knajpki.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Sceny z życia pozamałżeńskiego, 2003

Przypomnijmy, że 19 maja z powodu awarii kolejki 30 osób zostało na około godzinę uwięzionych w gondolach. Ewakuacja okazała się zbyteczna, bo pracownicy uruchomili tryb awaryjny, dzięki któremu gondole bezpiecznie zjechały do stacji dolnej.

źródło: NKJP: (miw): Gondole nie wyjadą, Dziennik Zachodni, 2007-06-09

3. kolej linowa

Definicja

pot. 
kolej linowa gondolowa

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny turystyka

Cytaty

Nieodłącznym elementem przyszłej inwestycji, byłoby logiczne połączenie wjazdu kolejką i przejazdów wyciągami tak, by narciarz wchodził wszędzie na jedną kartę elektroniczną, nie musiał kupować osobnych biletów i pieszo dochodzić ze stacji gondoli do wyciągu na Klimczoku.

źródło: NKJP: Barbara Swadźba: Gondole zimy nie czynią, Trybuna Śląska, 2001-01-27

Pojechałem sobie na Głowę Cukru [...] - gondolą linową , z przesiadką, na szczyt granitowej góry 305 m. Panorama stamtąd - w dół, w bok, w lewo, w prawo - zatyka dech.

źródło: NKJP: Dzięki ci, Rio!, Dziennik Polski, 2003-12-24

4. pod balonem

Definicja

lotn. 
kosz zawieszony pod balonem lub sterowcem służący do przewożenia ludzi lub sprzętu w czasie lotu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport powietrzny

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kosz

Połączenia

  • gondola balonu

Cytaty

Podczas lądowania gondola gwałtownie uderzyła o ziemię - śmieje się Litwin. - Zaczęliśmy się kotłować razem z czaszą balonu! A że byłem w białym garniturze, to się szybko zrobiłem czarno - biały... I poobijany.

źródło: NKJP: Gabriela Pewińska: Kto mnie tak pięknie pochowa?, Wieczór Wybrzeża, 2001-01-19

Sterowiec to olbrzymi balon w kształcie cygara, posiadający gondolę dla załogi, silniki i stery.

źródło: NKJP: Matylda Witkowska: Łódź ze sterowca, Dziennik Łódzki, 2007-09-15

W powietrzu nad miastem unoszą się potężne balony z uwieszonymi pod spodem gondolami na kształt omnibusów. I z okien tych gondoli wychylają się ludzie i machają białymi chusteczkami do przechodniów spacerujących ulicami miasta

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Bohiń, 1987

5. w samolocie

Definicja

lotn. 
część samolotu, w której znajduje się silnik oraz chowa się podwozie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport powietrzny

Cytaty

Raz zawiodło oprogramowanie sterujące ustawieniem śmigieł, za drugim razem zapalił się olej w gondoli silnikowej.

źródło: NKJP: Marcin Rotkiewicz, Jerzy Liwiński: Maszyna na poziomie, Polityka, 2002-02-23

Mig spala ok. 4 ton paliwa na godzinę. Do zbiorników wewnętrznych zabiera 3 tony. W dodatkowym, zewnętrznym mieści się jeszcze tona. Podwiesza się go pomiędzy gondolami silników.

źródło: NKJP: Jarosław Rybak: F-16 kontra Mig-29, Super Express, 2006

Tak jak B707 był wzorem dla konstrukcji długodystansowych, tak Caravelle na całe dziesięciolecia wyznaczyła trendy w budowie maszyn latających na krótkich dystansach. Jednym z rewolucyjnych rozwiązań okazało się umieszczenie silników w specjalnych gondolach z tyłu samolotu.

źródło: NKJP: Marcin Rotkiewicz, Jerzy Liwiński: Tysiące lat w powietrzu, Polityka, 2006-03-04

6. w sklepie

Definicja

środ. 
samodzielnie stojący mebel sklepowy służący do wystawiania towarów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes handel i usługi

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

Połączenia

  • stojaki i gondole

Cytaty

W przypadku, gdy nie możemy wiercić w ścianach lokalu i nic na nich wieszać, idealne będą gondole. Gondole to stojaki stojące samodzielnie, idealnie prezentujące odzież. Są wytrzymałe i pakowne.

źródło: Internet: .meble4sklep.pl/stojaki-i-gondole/

7. dla niemowląt

Definicja

przenośny przedmiot, do którego wkłada się niemowlę, który może być częścią wózka dziecięcego po doczepieniu stelażu na kołach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia narodziny i dzieciństwo

Cytaty

Jeśli masz już zasadniczy stelaż, proponujemy Ci zakup nowej gondoli. W ofercie naszego sklepu znajdziecie Państwo gondole do wózków.

źródło: Internet: mulan.pl

Data ostatniej modyfikacji: 25.10.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json