UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

igraszka

Chronologizacja

1588, SPXVI
Inne znaczenie: 'próbne granie, przegrywka'

Pochodzenie

Od: igrać 'robić sobie z czegoś zabawkę, traktować lekceważąco', a to z psł. *jьgrati 'uczestniczyć w zabawie, skakać, pląsać'.

1. zabawa

Definicja

beztroska zabawa

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny gry i zabawy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zabawa

Połączenia

  • intelektualna igraszka; erotyczne, miłosne, łóżkowe, seksualne; nocne; niewinne igraszki; igraszki słowne
  • igraszka wyobraźni; igraszki słów

Cytaty

Oderwana od igraszek dziewczynka marudziła, dąsała się i starała, jak mogła, utrudnić ochmistrzyni zadanie. Stawiała na złość małe kroczki, przez co ochmistrzyni musiała ją niemal wlec.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrentum, 2002

Inne niezwykłe sny stwarzają nam uczucie przebywania poza ciałem, latania w powietrzu, chodzenia po falach itp. Najnowsze badania wykazały, że sny tego rodzaju to nie tylko igraszka wyobraźni.

źródło: NKJP: Mirosław Winczewski: Wielki sennik współczesny, 2007

Gdy znalazłem się w rzęsiście oświetlonej sali i zobaczyłem olbrzymią malowaną kurtynę przedstawiającą igraszki Fauna z nimfami, byłem przekonany, że na tym polega już całe widowisko.

źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Gdy owoc dojrzewa, 1958

Osoby malowane to jego bliscy, dlatego niechętnie sprzedaje swoje obrazy. Lubi malarstwo iluzjonistyczne, fascynują go igraszki z perspektywą i światłocieniem.

źródło: NKJP: wego: Najważniejsze to umieć patrzeć, Nowiny Raciborskie, 2002-01-09

Dwa lata temu musiał się podać do dymisji, gdy telewizyjne ekrany obiegły zdjęcia ukazujące jego igraszki w bani (łaźni) z paniami lekkich obyczajów.

źródło: NKJP: Krystyna Kurczab-Redlich: Z bani do więzienia, Dziennik Polski, 1999-02-04

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. igraszka
igraszki
D. igraszki
igraszek
C. igraszce
igraszkom
B. igraszkę
igraszki
N. igraszką
igraszkami
Ms. igraszce
igraszkach
W. igraszko
igraszki

Inne uwagi

Zwykle lm

Składnia

bez ograniczeń + igraszka +
(KOGO/CZEGO) + (z KIM/CZYM)
bez ograniczeń + igraszka +
(JAKA)

2. marionetka

Definicja

osoba lub rzecz, której los zależy od kogoś, dla kogo nie ma ona znaczenia lub od czegoś, na co nie ma się wpływu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zabawka

Połączenia

  • igraszka bogów, losu
  • być, stać się/stawać się igraszką w rękach kogoś

Cytaty

Sudan, któremu Anglicy pozostawili wykształconą elitę, jest wciąż liczącym się krajem - Czad jest tylko igraszką zagranicznych potęg.

źródło: NKJP: Olga Stanisławska: Wędrówki przez fikcję zwaną Czadem, Gazeta Wyborcza, 1997-01-03

Był przekonany, że o wszystkim decyduje sam i nie zauważał, jak powoli stawał się igraszką w rękach innych ludzi i swego przeznaczenia.

źródło: NKJP: Alicja Chrzanowska: Tarot a karma czyli problemy wcieleń reinkarnacyjnych, 1998

Przyznanie biernego prawa wyborczego osobom niezamieszkałym w Polsce naraża nasz kraj na to, że będzie on igraszką obcych interesów [...].

źródło: NKJP: Sprawozdanie z 79. posiedzenia Senatu RP część 2, wersja robocza

W zależności od kontekstu Pietrowicz staje się katem lub ofiarą, przemawia (na szczęście ogranicza się do jednego hasła lub zdania) lub słucha, jest panem sytuacji albo igraszką losu.

źródło: NKJP: Anna Żebrowska: Karykatura, Gazeta Wyborcza, 1995-03-10

Poeta Miłosz także stawia pytanie, czy istnieje przeznaczenie, wolna wola, zastanawia się, czy człowiek jest igraszką bogów?

źródło: NKJP: Krzysztof Maćkowski: Nie jestem moralistą, Dziennik Polski, 2000-09-29

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. igraszka
igraszki
D. igraszki
igraszek
C. igraszce
igraszkom
B. igraszkę
igraszki
N. igraszką
igraszkami
Ms. igraszce
igraszkach
W. igraszko
igraszki

Składnia

bez ograniczeń + igraszka +
(KOGO/CZEGO)

3. błahostka

Definicja

coś, co ma małe znaczenie lub jest łatwe do zrobienia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zabawka

Połączenia

  • dziecinna igraszka

Cytaty

Powrót trzech milionów Azerów z tułaczki stanowiłby dla Azerbejdżanu śmiertelną groźbę, wobec której nawet perspektywa najazdu ormiańskich partyzantów z Górnego Karabachu na Baku wydaje się igraszką.

źródło: NKJP: NKJP: Wojciech Jagielski: Azerbejdżan, dodatek do Gazety Wyborczej, 1998-12-04

[...] Sejm, Senat i prezydent jakoby odrzucą sprawozdanie KRRiT, po to by móc powołać nowy, „słuszny” jej skład, który – gdy przyjdzie do powoływania nowych rad nadzorczych – zadba o właściwy dobór ich członków. A wtedy powołanie nowych zarządów byłoby już igraszką.

źródło: NKJP: Karol Jakubowicz: Rada dla TVP: trzymać polityków na dystans, Gazeta Wyborcza, 1997-01-22

Po uzyskaniu zgody politycznej igraszką były przeszkody wznoszone przez niemiecką biurokrację.

źródło: NKJP: Weronika Kostyrko: Czasowe dzieła sztuki, dodatek do Gazety Wyborczej, 1995-06-16

Zresztą, koniec kariery politycznej na Zachodzie następuje z daleko mniej ważnych przyczyn, które dla większości Polaków wydawałyby się igraszkami [...].

źródło: NKJP: Włodzimierz Knap: Politycy bez honoru, Dziennik Polski, 2003-10-03

Teologia na to pytanie nie odpowie, bo nie zajmuje się tego rodzaju igraszkami, w sam raz dla science fiction.

źródło: NKJP: Lech Jęczmyk: Olga Tokarczuk: E.E., 1996

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. igraszka
igraszki
D. igraszki
igraszek
C. igraszce
igraszkom
B. igraszkę
igraszki
N. igraszką
igraszkami
Ms. igraszce
igraszkach
W. igraszko
igraszki
Data ostatniej modyfikacji: 27.05.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json