UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

starość

Chronologizacja

SStp, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Rzeczownik abstrakcyjny z przyrostkiem -ość od stary (zob.)

1. okres życia

Definicja

ostatni okres w życiu człowieka, następujący po etapie dojrzałości - czas, kiedy człowiek jest stary

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia starzenie się

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	jesień życia, stare lata, trzeci wiek
	antonimy:	adolescencja, młodość

Połączenia

bezpieczna, dobra, dostatnia, godna, godziwa, pogodna, spokojna, szczęśliwa; samotna, smutna, straszna; późna starość
czas, okres; dni starości
emerytura, renta na starość
starość czeka kogoś
(nie) doczekać; dożyć/dożywać starości
mieć jakąś starość
przygotowywać się; zakochać się, urodzić; dziwaczeć, oszaleć, zgłupieć, zmądrzeć; robić się jakimś; odłożyć (pieniądze), oszczędzać, zaoszczędzić; mieszkać, przeżyć, wrócić gdzieś na starość

Cytaty

	Odwiedzały one dziadków mieszkających na starość w Paryżu na placu Vendôme... Uczono je tam dobrych manier i języków [...]. źródło: NKJP: Krystyna Janda: Małpa, 2004
	[...] żona była mała, nigdy nie trzeba się żenić z małymi kobietami, na starość są zgorzkniałe, ale co zrobić? Dzieci mamy udane, to wszystko. źródło: NKJP: Marian Marzyński: Sennik polsko-żydowski, 2005
	Miała cztery siostry i dwóch braci. Niemal wszyscy z nich dożyli późnej starości, a jedna z sióstr zmarła w wieku 102 lat. źródło: NKJP: K.Kowalski: Setne urodziny Reginy Kowalskiej ze wsi Bacze, Tygodnik Ciechanowski, 2007-07-01
	Jaki głupi był, że nie odkładał. Dziś miałby chałupę porządną i parę groszy na starość. Ale niestety wszystko poszło na gorzałkę z kaktusa. źródło: NKJP: Witold Horwath: Ultra Montana, 2005
	[...] nagle Kleofas Edmundowicz Bulinin, inżynier, który miał w przyszłości budować petersburskie pałace, ujrzał, że jego życie zmarnowane, wszystkie wysiłki daremne, kariera nieodwołalnie skończona, a szczęśliwa starość nigdy nie nadejdzie. źródło: NKJP: Marek Ławrynowicz: Korytarz, 2006

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	starość	starości
D.	starości	starości

C.	starości	starościom
B.	starość	starości
N.	starością	starościami
Ms.	starości	starościach
W.	starości	starości

2. cecha organizmów żywych

Definicja

zespół cech charakterystycznych dla starych ludzi, zwierząt oraz roślin

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia starzenie się

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

Relacje znaczeniowe

antonimy:

młodość

Połączenia

ludzka; własna starość
starość dokucza, doskwiera komuś; gnębi kogoś
zarazić się starością
paść, umrzeć, zdechnąć ze starości
pogodzić się; walczyć ze starością

Cytaty

	[...] wydawnictwo WAB podpisało już z pisarką opcję na nową powieść „Lustra” . Ma ona opowiadać o tym, jak trudno pogodzić się ze starością, zarówno ludziom wiekowym, jak też młodym. źródło: NKJP: Marcin Baczyński: Premiera literacka, Gazeta Wyborcza, 1996-09-16
	W krajobrazie poszukiwał naturalnego ładu, dlatego obiektywem czule obejmował powalone ze starości drzewo, pień obrośnięty mchem, jesienne, płonące rudością liści lasy... źródło: NKJP: Marian Żyła, Dziennik Polski, 2001-01-12
	Niektóre z eksponatów to gatunki zwierząt objętych ochroną, które zginęły pod kołami samochodów, są ofiarami kłusownictwa lub padły ze starości. źródło: NKJP: Współpracownik: Bieszczadzkie i syberyjskie, Tygodnik Ciechanowski, 2008-02-01
	– Czy brak mojego zęba przypomina ci o własnej starości? – Tak. źródło: NKJP: Marian Marzyński: Sennik polsko-żydowski, 2005
	Następne dni, z ceną już niższą, nie pachną perfumami klientek, lecz biedą i starością. Niedomyte ciała, gorzki pot, trawiony alkohol i nietrzymany mocz miesza się z wonią środka odkażającego. źródło: NKJP: NKJP: Paulina Grych: Schiza, 2008

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	starość	starości
D.	starości	starości

C.	starości	starościom
B.	starość	starości
N.	starością	starościami
Ms.	starości	starościach
W.	starości	starości

Inne uwagi

Zwykle lp

3. cecha przedmiotów

Definicja

zespół cech charakterystycznych dla rzeczy starych i długo już istniejących

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Relacje znaczeniowe

antonimy:

nowość

Połączenia

zapach starości
czarny, poszarzały, pożółkły, zzieleniały; rdzewiejący od starości; szary; pokrzywiony, popękany, spleśniały, spuchnięty ze starości
pachnieć starością
pożółknąć, żółknąć od starości; pleśnieć; rozlatywać się, rozpaść się/rozpadać się, rozsypywać się, zawalić się; skrzypieć ze starości

Cytaty

	Kiedy gasło światło, a na wielkim, poszarzałym ze starości ekranie zaczynała się barwna opowieść o bohaterach, romansach, dramatycznych pojedynkach i wzruszających rozstaniach, dusze Afgańczyków wyruszały w odurzającą wędrówkę, z której ciężko było wracać. źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Modlitwa o deszcz, 2002
	Kiedy mury niewielkiej twierdzy zapadły się już ze starości, powstało w tym miejscu wysypisko śmieci, a potem, po latach rekultywacji, wzgórze o nieregularnym kształcie, które wiosną porastało wysoką, ostrolistną trawą. źródło: NKJP: Jerzy Sosnowski: Linia nocna, 2002
	W ogromnym pokoju o ścianach wybitych czarną od starości boazerią, w którym nie było nic oprócz siedmiu skórzanych foteli i stosów starodruków ustawionych na biurku trzymetrowej długości, siedziało siedmiu mężczyzn. źródło: NKJP: Marek Krajewski: Widma w mieście Breslau, 2005
	W Raciborzu do tej pory kupowano kolejnego jelcza po lub też przed kapitalnym remontem, bo do tej pory eksploatowane autobusy rozsypują się ze starości i nadają się już tylko na złom. źródło: NKJP: Raciborski Miłośnik Komunikacji: List do Redakcji, Nowiny Raciborskie, 2008-12-02
	Gabinet wyglądał zwyczajnie, choć biały lakier lekarskich szafek, stolików, statywów zmienił się ze starości w ciemnożółtą, miejscami odpryskującą powłokę. źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Światło i lęk, 2003

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	starość	starości
D.	starości	starości

C.	starości	starościom
B.	starość	starości
N.	starością	starościami
Ms.	starości	starościach
W.	starości	starości

Inne uwagi

Zwykle lp

Frazeologizmy

dom spokojnej starości
dom pogodnej starości

Przysłowia

Czym skorupka za młodu nasiąknie, tym na starość trąci
Starość nie radość

Data ostatniej modyfikacji: 28.01.2013