UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

bierny

Chronologizacja

SL: (inne znaczenie), SWil: (inne znaczenie), SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. brać I

1.a człowiek

Definicja

taki, który nie podejmuje działań

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	bezczynny, pasywny
	sprzeczne:	aktywny, czynny
	hiperonimy:	obojętny

Połączenia

bierny członek czegoś, inwestor, konsument, obserwator, odbiorca, słuchacz, świadek, uczestnik, widz, wykonawca; bierna masa; ludzie bierni, osoby bierne
bierny politycznie, technologicznie, zawodowo

Cytaty

	Teraz nie jestem już biernym słuchaczem, ale czynnym uczestnikiem dyskusji. źródło: NKJP: Elżbieta Dubas: Edukacja dorosłych w sytuacji samotności i osamotnienia, 2000
	Ojciec był bierny, zdominowany przez żonę, pozbawiony możliwości wypowiadania własnego zdania, dozwolonym mu było jedynie przepraszać. źródło: NKJP: Andrzej Wasilewski: Karma - los człowieka, 2002
	Zdecydowana większość osób niepełnosprawnych w wieku 16 lat to osoby bierne zawodowo, a więc osoby, które nie pracują, nie są bezrobotne i nie poszukują pracy [...]. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 27.06.2003
	Ale dziecko wycofuje się z życia [...]. Jeżeli nie będzie przez rodziców ośmielane, może do końca życia pozostać osobą bierną, bez inicjatywy. źródło: NKJP: Piotr Głuchowski, Ewa Winnicka, Gazeta Wyborcza, 1996-05-23
	Realizują ideę samopomocy, co oznacza, że otrzymana pomoc ma zaktywizować ludzi biernych do działania. źródło: NKJP: (AM): Świetlica bez pieniędzy, Dziennik Polski, 2002-06-24

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	bierny	bierny	bierny	bierne	bierna
D.	biernego	biernego	biernego	biernego	biernej
C.	biernemu	biernemu	biernemu	biernemu	biernej
B.	biernego	biernego	bierny	bierne	bierną
N.	biernym	biernym	biernym	biernym	bierną
Ms.	biernym	biernym	biernym	biernym	biernej
W.	bierny	bierny	bierny	bierne	bierna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	bierni	bierni	bierne	bierne
D.	biernych	biernych	biernych	biernych
C.	biernym	biernym	biernym	biernym
B.	biernych	biernych	biernych	bierne
N.	biernymi	biernymi	biernymi	biernymi
Ms.	biernych	biernych	biernych	biernych
W.	bierni	bierni	bierne	bierne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	bierniejszy	bierniejszy	bierniejszy	bierniejsze	bierniejsza
D.	bierniejszego	bierniejszego	bierniejszego	bierniejszego	bierniejszej
C.	bierniejszemu	bierniejszemu	bierniejszemu	bierniejszemu	bierniejszej
B.	bierniejszego	bierniejszego	bierniejszy	bierniejsze	bierniejszą
N.	bierniejszym	bierniejszym	bierniejszym	bierniejszym	bierniejszą
Ms.	bierniejszym	bierniejszym	bierniejszym	bierniejszym	bierniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	bierniejsi	bierniejsi	bierniejsze	bierniejsze
D.	bierniejszych	bierniejszych	bierniejszych	bierniejszych
C.	bierniejszym	bierniejszym	bierniejszym	bierniejszym
B.	bierniejszych	bierniejszych	bierniejszych	bierniejsze
N.	bierniejszymi	bierniejszymi	bierniejszymi	bierniejszymi
Ms.	bierniejszych	bierniejszych	bierniejszych	bierniejszych

Inne uwagi

Zwykle stopniuje się opisowo

Składnia

Rz _osobowy	+	bierny	+
szyk: neutralny

1.b działanie

Definicja

przejawiający się w niepodejmowaniu przez kogoś aktywnego działania z własnej inicjatywy w danej sytuacji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	bezczynny, pasywny
	sprzeczne:	aktywny, czynny

Połączenia

bierny opór, udział, wypoczynek; przedmiot czegoś; bierna akceptacja, konsumpcja, kontemplacja, obserwacja, polityka; forma czegoś, postawa, rola; bierne uczestnictwo, zachowanie; łapownictwo bierne
aktywny i bierny, czynny i bierny
bierne czekanie, oczekiwanie, wyczekiwanie; poddanie się czemuś, przyglądanie się
całkowicie, zupełnie bierny

Cytaty

	Stąd o ostatecznym wyniku wyborów decydują [...] postawy bierne wyrażające się powstrzymywaniem się w ogóle od udziału w wyborach lub tylko udziału w drugiej ich turze. źródło: NKJP: Wiesław Skrzydło: Ustrój polityczny Francji, 1992
	Karol Bury nie uznaje biernego wypoczynku. Tak bardzo przyzwyczaił się do czynnego trybu życia. źródło: NKJP: Małgorzata Płaza: Do Sandomierza wrócił książę!, Echo Dnia, 2005-05-06
	Co to za wiara, której przejawy ograniczają się do biernego udziału w obrzędach, która nie ma żadnego wpływu na wybory moralne? źródło: NKJP: Maciej Huzarewicz: Konkurs „Moja parafia?”, Gazeta Wyborcza, 1993-08-12
	[...] ograniczona została swoboda podziału dysponowanych środków na aktywne i bierne formy zwalczania bezrobocia. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 26.07.2000
	Może to świadczyć [...] o koncentracji zjawiska łapownictwa biernego (czyli przyjmowania łapówek) w pewnych kręgach zawodowych lub instytucjonalnych. źródło: NKJP: Droga na skróty, Dziennik Polski, 2002-09-20

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	bierny	bierny	bierny	bierne	bierna
D.	biernego	biernego	biernego	biernego	biernej
C.	biernemu	biernemu	biernemu	biernemu	biernej
B.	biernego	biernego	bierny	bierne	bierną
N.	biernym	biernym	biernym	biernym	bierną
Ms.	biernym	biernym	biernym	biernym	biernej
W.	bierny	bierny	bierny	bierne	bierna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	bierni	bierni	bierne	bierne
D.	biernych	biernych	biernych	biernych
C.	biernym	biernym	biernym	biernym
B.	biernych	biernych	biernych	bierne
N.	biernymi	biernymi	biernymi	biernymi
Ms.	biernych	biernych	biernych	biernych
W.	bierni	bierni	bierne	bierne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	bierniejszy	bierniejszy	bierniejszy	bierniejsze	bierniejsza
D.	bierniejszego	bierniejszego	bierniejszego	bierniejszego	bierniejszej
C.	bierniejszemu	bierniejszemu	bierniejszemu	bierniejszemu	bierniejszej
B.	bierniejszego	bierniejszego	bierniejszy	bierniejsze	bierniejszą
N.	bierniejszym	bierniejszym	bierniejszym	bierniejszym	bierniejszą
Ms.	bierniejszym	bierniejszym	bierniejszym	bierniejszym	bierniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	bierniejsi	bierniejsi	bierniejsze	bierniejsze
D.	bierniejszych	bierniejszych	bierniejszych	bierniejszych
C.	bierniejszym	bierniejszym	bierniejszym	bierniejszym
B.	bierniejszych	bierniejszych	bierniejszych	bierniejsze
N.	bierniejszymi	bierniejszymi	bierniejszymi	bierniejszymi
Ms.	bierniejszych	bierniejszych	bierniejszych	bierniejszych

Inne uwagi

Zwykle stopniuje się opisowo

Składnia

	+	bierny	+
szyk: neutralny

2. w chemii

Definicja

niewchodzący w reakcje chemiczne

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii

Relacje znaczeniowe

sprzeczne:

aktywny

Połączenia

bierny chemicznie

Cytaty

	Jak wiadomo, argon jest gazem chemicznie biernym. Nie wiąże się z innymi pierwiastkami i znajduje się zazwyczaj tylko w atmosferze. źródło: Internet
	Aminokwas jest tylko biernym substratem w tej biosyntezie. źródło: NKJP: Leokadia Kłyszejko-Stefanowicz: Cytobiochemia: biochemia niektórych struktur komórkowych, 1995
	Wyjątkowo są to mączki skalne, zwłaszcza wapienna i kwarcowa, traktowane jako składnik chemicznie bierny. źródło: NKJP: Zygmunt Jamroży: Beton i jego technologie, 2000
	Co jest w roślinach, czy to tylko bierne, bardzo złożone chemikalia, a może znacznie więcej? źródło: NKJP: Roman Antoszewski: Kariera na trzy karpie morskie, 2000

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	bierny	bierny	bierny	bierne	bierna
D.	biernego	biernego	biernego	biernego	biernej
C.	biernemu	biernemu	biernemu	biernemu	biernej
B.	biernego	biernego	bierny	bierne	bierną
N.	biernym	biernym	biernym	biernym	bierną
Ms.	biernym	biernym	biernym	biernym	biernej
W.	bierny	bierny	bierny	bierne	bierna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	bierni	bierni	bierne	bierne
D.	biernych	biernych	biernych	biernych
C.	biernym	biernym	biernym	biernym
B.	biernych	biernych	biernych	bierne
N.	biernymi	biernymi	biernymi	biernymi
Ms.	biernych	biernych	biernych	biernych
W.	bierni	bierni	bierne	bierne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	bierniejszy	bierniejszy	bierniejszy	bierniejsze	bierniejsza
D.	bierniejszego	bierniejszego	bierniejszego	bierniejszego	bierniejszej
C.	bierniejszemu	bierniejszemu	bierniejszemu	bierniejszemu	bierniejszej
B.	bierniejszego	bierniejszego	bierniejszy	bierniejsze	bierniejszą
N.	bierniejszym	bierniejszym	bierniejszym	bierniejszym	bierniejszą
Ms.	bierniejszym	bierniejszym	bierniejszym	bierniejszym	bierniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	bierniejsi	bierniejsi	bierniejsze	bierniejsze
D.	bierniejszych	bierniejszych	bierniejszych	bierniejszych
C.	bierniejszym	bierniejszym	bierniejszym	bierniejszym
B.	bierniejszych	bierniejszych	bierniejszych	bierniejsze
N.	bierniejszymi	bierniejszymi	bierniejszymi	bierniejszymi
Ms.	bierniejszych	bierniejszych	bierniejszych	bierniejszych

Składnia

	+	bierny	+
szyk: neutralny

3. w językoznawstwie

Definicja

jęz.

związany ze stroną bierną - konstrukcją gramatyczną

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	pasywny
	antonimy:	czynny

Połączenia

forma, konstrukcja bierna

Cytaty

W wielu innych użyciach tekstowych pełnią konstrukcje z się funkcję form nieosobowych, np. mówi się lub funkcję konstrukcji biernych , np. Szkoła się buduje.

źródło: NKJP: Alicja Nagórko: Zarys gramatyki języka polskiego, 1996

We wszystkich podanych przykładach podmiot przyjmuje postawę wykonawczą względem czynności określonej orzeczeniem w formie biernej i sam wykonuje tę czynność.

źródło: NKJP: Remigiusz Popowski: Semantyka greckich morfemów strony biernej, 2000

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	bierny	bierny	bierny	bierne	bierna
D.	biernego	biernego	biernego	biernego	biernej
C.	biernemu	biernemu	biernemu	biernemu	biernej
B.	biernego	biernego	bierny	bierne	bierną
N.	biernym	biernym	biernym	biernym	bierną
Ms.	biernym	biernym	biernym	biernym	biernej
W.	bierny	bierny	bierny	bierne	bierna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	bierni	bierni	bierne	bierne
D.	biernych	biernych	biernych	biernych
C.	biernym	biernym	biernym	biernym
B.	biernych	biernych	biernych	bierne
N.	biernymi	biernymi	biernymi	biernymi
Ms.	biernych	biernych	biernych	biernych
W.	bierni	bierni	bierne	bierne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	bierniejszy	bierniejszy	bierniejszy	bierniejsze	bierniejsza
D.	bierniejszego	bierniejszego	bierniejszego	bierniejszego	bierniejszej
C.	bierniejszemu	bierniejszemu	bierniejszemu	bierniejszemu	bierniejszej
B.	bierniejszego	bierniejszego	bierniejszy	bierniejsze	bierniejszą
N.	bierniejszym	bierniejszym	bierniejszym	bierniejszym	bierniejszą
Ms.	bierniejszym	bierniejszym	bierniejszym	bierniejszym	bierniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	bierniejsi	bierniejsi	bierniejsze	bierniejsze
D.	bierniejszych	bierniejszych	bierniejszych	bierniejszych
C.	bierniejszym	bierniejszym	bierniejszym	bierniejszym
B.	bierniejszych	bierniejszych	bierniejszych	bierniejsze
N.	bierniejszymi	bierniejszymi	bierniejszymi	bierniejszymi
Ms.	bierniejszych	bierniejszych	bierniejszych	bierniejszych

Składnia

	+	bierny	+
szyk: tylko postpozycja

Frazeologizmy

agresja bierna
bezpieczeństwo bierne
bierna znajomość języka
bierne palenie
bierne prawo wyborcze
bierny palacz
eutanazja bierna
imiesłów przymiotnikowy bierny
imiesłów bierny
strona bierna

Data ostatniej modyfikacji: 06.12.2014