UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wyniszczać

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyniszczam
wyniszczamy
2 os. wyniszczasz
wyniszczacie
3 os. wyniszcza
wyniszczają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyniszczałem
+(e)m wyniszczał
wyniszczałam
+(e)m wyniszczała
wyniszczałom
+(e)m wyniszczało
wyniszczaliśmy
+(e)śmy wyniszczali
wyniszczałyśmy
+(e)śmy wyniszczały
2 os. wyniszczałeś
+(e)ś wyniszczał
wyniszczałaś
+(e)ś wyniszczała
wyniszczałoś
+(e)ś wyniszczało
wyniszczaliście
+(e)ście wyniszczali
wyniszczałyście
+(e)ście wyniszczały
3 os. wyniszczał
wyniszczała
wyniszczało
wyniszczali
wyniszczały

bezosobnik: wyniszczano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wyniszczał
będę wyniszczać
będę wyniszczała
będę wyniszczać
będę wyniszczało
będę wyniszczać
będziemy wyniszczali
będziemy wyniszczać
będziemy wyniszczały
będziemy wyniszczać
2 os. będziesz wyniszczał
będziesz wyniszczać
będziesz wyniszczała
będziesz wyniszczać
będziesz wyniszczało
będziesz wyniszczać
będziecie wyniszczali
będziecie wyniszczać
będziecie wyniszczały
będziecie wyniszczać
3 os. będzie wyniszczał
będzie wyniszczać
będzie wyniszczała
będzie wyniszczać
będzie wyniszczało
będzie wyniszczać
będą wyniszczali
będą wyniszczać
będą wyniszczały
będą wyniszczać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyniszczajmy
2 os. wyniszczaj
wyniszczajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyniszczałbym
bym wyniszczał
wyniszczałabym
bym wyniszczała
wyniszczałobym
bym wyniszczało
wyniszczalibyśmy
byśmy wyniszczali
wyniszczałybyśmy
byśmy wyniszczały
2 os. wyniszczałbyś
byś wyniszczał
wyniszczałabyś
byś wyniszczała
wyniszczałobyś
byś wyniszczało
wyniszczalibyście
byście wyniszczali
wyniszczałybyście
byście wyniszczały
3 os. wyniszczałby
by wyniszczał
wyniszczałaby
by wyniszczała
wyniszczałoby
by wyniszczało
wyniszczaliby
by wyniszczali
wyniszczałyby
by wyniszczały

bezosobnik: wyniszczano by

bezokolicznik: wyniszczać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wyniszczając

gerundium: wyniszczanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyniszczanie
wyniszczania
D. wyniszczania
wyniszczań
C. wyniszczaniu
wyniszczaniom
B. wyniszczanie
wyniszczania
N. wyniszczaniem
wyniszczaniami
Ms. wyniszczaniu
wyniszczaniach
W. wyniszczanie
wyniszczania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wyniszczający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyniszczający
wyniszczający
wyniszczający
wyniszczające
wyniszczająca
D. wyniszczającego
wyniszczającego
wyniszczającego
wyniszczającego
wyniszczającej
C. wyniszczającemu
wyniszczającemu
wyniszczającemu
wyniszczającemu
wyniszczającej
B. wyniszczającego
wyniszczającego
wyniszczający
wyniszczające
wyniszczającą
N. wyniszczającym
wyniszczającym
wyniszczającym
wyniszczającym
wyniszczającą
Ms. wyniszczającym
wyniszczającym
wyniszczającym
wyniszczającym
wyniszczającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyniszczający
wyniszczający
wyniszczające
wyniszczające
D. wyniszczających
wyniszczających
wyniszczających
wyniszczających
C. wyniszczającym
wyniszczającym
wyniszczającym
wyniszczającym
B. wyniszczających
wyniszczających
wyniszczających
wyniszczające
N. wyniszczającymi
wyniszczającymi
wyniszczającymi
wyniszczającymi
Ms. wyniszczających
wyniszczających
wyniszczających
wyniszczających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyniszczany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyniszczany
wyniszczany
wyniszczany
wyniszczane
wyniszczana
D. wyniszczanego
wyniszczanego
wyniszczanego
wyniszczanego
wyniszczanej
C. wyniszczanemu
wyniszczanemu
wyniszczanemu
wyniszczanemu
wyniszczanej
B. wyniszczanego
wyniszczanego
wyniszczany
wyniszczane
wyniszczaną
N. wyniszczanym
wyniszczanym
wyniszczanym
wyniszczanym
wyniszczaną
Ms. wyniszczanym
wyniszczanym
wyniszczanym
wyniszczanym
wyniszczanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyniszczani
wyniszczani
wyniszczane
wyniszczane
D. wyniszczanych
wyniszczanych
wyniszczanych
wyniszczanych
C. wyniszczanym
wyniszczanym
wyniszczanym
wyniszczanym
B. wyniszczanych
wyniszczanych
wyniszczanych
wyniszczane
N. wyniszczanymi
wyniszczanymi
wyniszczanymi
wyniszczanymi
Ms. wyniszczanych
wyniszczanych
wyniszczanych
wyniszczanych

odpowiednik aspektowy: wyniszczyć

Pochodzenie

Zob. niszczyć

1. lasy

Definicja

książk. 
powodować, że coś traci normalne właściwości i funkcje i w końcu może nawet przestać istnieć

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  niszczyć, rujnować

Cytaty

Doskonała pogoda sprawiła, że udał się rzepak i pszenica. Nie było, tak jak rok temu, wyniszczających uprawy suszy, gradobicia czy powodzi.

źródło: NKJP: Agata Ałykow: Rolnicy po żniwach, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2004-09-06

Leśnicy, aby zapobiec nadmiernemu wyniszczaniu lasów, sami wyszli z propozycją do mieszkańców. Każdy, kto będzie chciał mieć w domu „żywe drzewko”, może je kupić po okazyjnej cenie u leśniczego.

źródło: NKJP: (pach): Sezon na jodłę, Gazeta Krakowska, 2002-12-06

Rosjanie twierdzą, że nadmierne i nie uregulowane połowy na Morzu Ochockim wyniszczają zasoby mintaja. - Połowy tej ryby powinny zostać ograniczone. Rosyjscy rybacy odczuwają już jej brak w strefie przybrzeżnej [...].

źródło: NKJP: Przełom w mintaju?, Gazeta Wyborcza, 1994-08-03

- Korony drzew 150-letniego drzewostanu sosnowego, w którym kormorany gniazdują od ubiegłego roku, musieliśmy zredukować o około 30 proc., poza tym widoczne są uszkodzenia podszytu. Ponadto, odchody kormoranów wyniszczają pojedyncze drzewa.

źródło: NKJP: (gal): Pasożyty drzew, NTN Żuˆławy, 2000-06-02

Badacze mówiący o wylesianiu Grecji twierdzą, że proces ten miał głównie miejsce w czasie neolitu w chwili, gdy ludy koczownicze zostały wyparte lub zamieniły swój tryb życia na osiadły - co za tym idzie hodowla miała być związana z wyniszczaniem terenów leśnych.

źródło: NKJP: Rafał Qba Jakubowski: Starożytność a ekologia, Zielone Brygady. Pismo Ekologów, 2003-09-01

Składnia

bez ograniczeń + wyniszczać +
CO

2. gospodarkę

Definicja

książk. 
doprowadzać do upadku ekonomicznego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes funkcjonowanie firm i przedsiębiorstw

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse czynności, przedmioty związane z pieniędzmi

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rujnować

Połączenia

  • wyniszczająca konkurencja

Cytaty

Narzucony Polsce system wprowadzał model gospodarki oparty na utopii i wyniszczający kraj.

źródło: NKJP: Potępienie komunizmu, Dziennik Polski, 1998-06-19

Wielcy przewoźnicy niechętnie walczą ze sobą za pomocą obniżek cen, bo wiedzą, że to wyniszczająca walka.

źródło: NKJP: Scott Mccartney, (dac), Charles Goldsmith: Linie lotnicze jak Janosik, Gazeta Wyborcza, 1997-11-10

Gdy zaczynaliśmy wojnę, mieliśmy półtora miliarda jenów długu w zagranicznych bankach. To oczywiście efekt wyniszczającego gospodarkę, choć wspaniałego zwycięstwa nad carską Rosją w 1905 roku.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006

Składnia

bez ograniczeń + wyniszczać +
CO

3. organizm

Definicja

książk. 
znacznie pogarszać funkcjonowanie organizmu lub jego części

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:  drążyć, niszczyć, pustoszyć, rujnować

Połączenia

  • wyniszczać organizm
  • wyniszczająca choroba; praca; walka

Cytaty

Amfetamina wyniszcza organizm.

źródło: NKJP: Wojciech Tochman: Gdy dziecko zasypia przy stole, Gazeta Wyborcza, 1993-11-19

Warunki w tym obozie były straszne, ludzie umierali z głodu i wyniszczającej pracy.

źródło: NKJP: Natalia Skipietrow: Wraca spór o uprawnienia kombatanckie, Gazeta Wyborcza, 1995-07-03

Przed kilkoma dniami zmarła po wyniszczającej chorobie 35-letnia matka pięciorga dzieci.

źródło: NKJP: (ASZ): Ile jest biedy?, Dziennik Polski, 2006-12-15

Mukowiscydoza jest chorobą genetyczną. Najpierw wyniszcza organizm, a później dusi zatykając płuca gęstym, lepkim śluzem.

źródło: NKJP: Iwona Kamieńska: Zła biurokracja, Gazeta Krakowska, 2007-03-12

– Uzależnienie to, jak każde inne, wyniszcza nie tylko ciało, ale i psychikę, dlatego powrót do zdrowia trwa czasem latami.

źródło: NKJP: Lucyna Krysiak: Niewolnicy dużych mięśni, Dziennik Łódzki, 2007-08-10

Składnia

bez ograniczeń + wyniszczać +
CO

4. ludzi

Definicja

książk. 
zabijać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa

Relacje znaczeniowe

synonimy:  likwidować, mordować, zabijać

Cytaty

- Nazizm zabijał jawnie, a komunizm po cichu - rzekła gniewnie matka Borysa - a poza tym ten pierwszy uderzył w Europejczyków, Anglików, Francuzów, a ten drugi wyniszczał gorsze rasy...

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Dwie Miłości, 2008

Przyspieszono też wyniszczanie Żydów więzionych w obozach pracy i koncentracyjnych, takich jak Płaszów pod Krakowem, rozsławiony w świecie przez film Stevena Spielberga o Niemcu Oskarze Schindlerze, który ocalił ok. 1000 Żydów.

źródło: NKJP: Adam Szostkiewicz: Zagłada, Polityka nr 1, 2008-05-07

Tu wreszcie [...] funkcjonowały w 1942 roku dwa największe ośrodki wyniszczające żydowską ludność Polski. Treblinka na Podlasiu gdzie zginęło około 900 tys. Żydów z Warszawy, Mazowsza i Podlasia, i Sobibór w ziemi chełmskiej gdzie zamordowano ich około 250 tys. Żydów z Małopolski oraz z Niemiec, Grecji i Holandii, Francji, Węgier i Rumunii.

źródło: NKJP: Zdzisław Skrok: Wielkie Rozdroże: ćwiczenia terenowe z archeologii wyobraźni, 2008

Składnia

bez ograniczeń + wyniszczać +
KOGO
Data ostatniej modyfikacji: 06.07.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json