UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kamienny

Chronologizacja

1437, SStp
W postaci: kamionny

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kamienny
kamienny
kamienny
kamienne
kamienna
D. kamiennego
kamiennego
kamiennego
kamiennego
kamiennej
C. kamiennemu
kamiennemu
kamiennemu
kamiennemu
kamiennej
B. kamiennego
kamiennego
kamienny
kamienne
kamienną
N. kamiennym
kamiennym
kamiennym
kamiennym
kamienną
Ms. kamiennym
kamiennym
kamiennym
kamiennym
kamiennej
W. kamienny
kamienny
kamienny
kamienne
kamienna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kamienni
kamienni
kamienne
kamienne
D. kamiennych
kamiennych
kamiennych
kamiennych
C. kamiennym
kamiennym
kamiennym
kamiennym
B. kamiennych
kamiennych
kamiennych
kamienne
N. kamiennymi
kamiennymi
kamiennymi
kamiennymi
Ms. kamiennych
kamiennych
kamiennych
kamiennych
W. kamienni
kamienni
kamienne
kamienne

Pochodzenie

Zob. kamień

1. związany z kamieniem – skałą

Definicja

związany z kamieniem – skałą

Cytaty

1.a most

Definicja

zrobiony lub zbudowany z kamienia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia minerały i pierwiastki

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca materiały i narzędzia pracy

Relacje znaczeniowe

sprzeczne:  bezkamienny

Połączenia

  • kamienny dom; garnek, wazon; mostek; parapet; kamienna chrzcielnica, płaskorzeźba, płyta, tablica; kaplica, kapliczka, kościół, wieża, uliczka

Cytaty

Na zboczu góry, w zupełnie niespodziewanym miejscu, stał niewielki kamienny dom.

źródło: NKJP: Olga Tokarczuk: Podróż ludzi księgi, 1996

Kamienna kapliczka, o której wspomniałem, odwiedzana jest przeze mnie codziennie.

źródło: NKJP: Andrzej Urbańczyk: Dziękuję ci, Pacyfiku, 1997

Po drugiej stronie tarasu, przy wejściu na ogród, ustawiono na wysokim postumencie wielki kamienny wazon.

źródło: NKJP: Maria Irena Kwiatkowska, Marek Kwiatkowski, Krzysztof Wesołowski: Znane i nieznane: rezydencje, ludzie, wydarzenia, 2001

Uważałem jednak, że większa w tym zasługa nowego kamiennego kościoła zbudowanego na zbutwiałym placu po drewnianym kościółku i nowych organów ufundowanych przez naszych z Ameryki.

źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: A jak królem, a jak katem będziesz, 1993

Podbiegłam do kamiennego parapetu.

źródło: NKJP: Beata Ostrowicka: Kraina kolorów: księga intryg, 1999

1.b brzeg

Definicja

książk. 
taki, którego powierzchnia składa się z kamieni

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ukształtowanie terenu

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia gleba

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kamienisty

Połączenia

  • kamienny brzeg; kamienne wybrzeże

Cytaty

Na praskim brzegu Wisły, gdzie niegdyś ciągnęły się chaty, wyrosły nowe gmachy towarzystw żeglugowych, składów, chłodni, elewatorów, a białe, niebieskie i czarne kadłuby statków prują wartki prąd rzeki uregulowanej i ujętej w granicach stolicy w sztywne, kamienne wybrzeże w typie szerokiego bulwaru.

źródło: NKJP: Krystyna Kolińska: Wojna pójdzie bokiem, Polityka nr 2417, 2003-09-06

Dzieci zrzucają puszki wąwozem kamiennej uliczki, koty wrzeszczą.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Podręcznik do ludzi: tom 1 i ostatni – Czaszka, 1999

2. twarz

Definicja

książk. 
nieruchomy i przez to sprawiający wrażenie nieczułości, obojętności lub surowości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  nieruchomy, obojętny

Połączenia

  • kamienny wyraz twarzy; wzrok; kamienna twarz; kamienne rysy

Cytaty

Potem twarz jej przybrała kamienny wyraz.

źródło: NKJP: Krystyna Boglar: Zobaczysz, że pewnego dnia..., 1996

Ten jego cholerny kamienny wzrok.

źródło: NKJP: Piotr Krawczyk: Plamka światła, 1997

Kobiety na ławce mają kamienne rysy, przypominają bardziej boginie niż zwykłe śmiertelne istoty.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: MY ZDIES' EMIGRANTY, 1999

3. sen

Definicja

książk. 
niedający się łatwo przerwać

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  głęboki

Połączenia

  • kamienny sen; spokój; kamienna cisza; nuda; rozpacz; kamienne milczenie

Cytaty

Porucznik zaczął się skarżyć na bóle i zawroty głowy, często bełkotał jak w febrze albo zapadał w ciężki, kamienny sen, pochrapując.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania 1960-1965, 1997

Wobec kamiennego milczenia dziewczyny konfrontacje stały się zbyteczne.

źródło: NKJP: Bohdan Czeszko: Pokolenie, 1974

Zapowiadała się kamienna nuda, obostrzona bólem nóg od stania.

źródło: NKJP: Jan Parandowski: Niebo w płomieniach, 1988

W sali panowała kamienna cisza.

źródło: NKJP: Krystyna Janda, Bożena Janicka: Gwiazdy mają czerwone pazury, 1998

Frazeologizmy

krąg kamienny
sól kamienna
wełna skalna
wełna kamienna
węgiel kamienny
Data ostatniej modyfikacji: 05.11.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json