UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozpościerać

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozpościeram
rozpościeramy
2 os. rozpościerasz
rozpościeracie
3 os. rozpościera
rozpościerają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozpościerałem
+(e)m rozpościerał
rozpościerałam
+(e)m rozpościerała
rozpościerałom
+(e)m rozpościerało
rozpościeraliśmy
+(e)śmy rozpościerali
rozpościerałyśmy
+(e)śmy rozpościerały
2 os. rozpościerałeś
+(e)ś rozpościerał
rozpościerałaś
+(e)ś rozpościerała
rozpościerałoś
+(e)ś rozpościerało
rozpościeraliście
+(e)ście rozpościerali
rozpościerałyście
+(e)ście rozpościerały
3 os. rozpościerał
rozpościerała
rozpościerało
rozpościerali
rozpościerały

bezosobnik: rozpościerano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę rozpościerał
będę rozpościerać
będę rozpościerała
będę rozpościerać
będę rozpościerało
będę rozpościerać
będziemy rozpościerali
będziemy rozpościerać
będziemy rozpościerały
będziemy rozpościerać
2 os. będziesz rozpościerał
będziesz rozpościerać
będziesz rozpościerała
będziesz rozpościerać
będziesz rozpościerało
będziesz rozpościerać
będziecie rozpościerali
będziecie rozpościerać
będziecie rozpościerały
będziecie rozpościerać
3 os. będzie rozpościerał
będzie rozpościerać
będzie rozpościerała
będzie rozpościerać
będzie rozpościerało
będzie rozpościerać
będą rozpościerali
będą rozpościerać
będą rozpościerały
będą rozpościerać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozpościerajmy
2 os. rozpościeraj
rozpościerajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozpościerałbym
bym rozpościerał
rozpościerałabym
bym rozpościerała
rozpościerałobym
bym rozpościerało
rozpościeralibyśmy
byśmy rozpościerali
rozpościerałybyśmy
byśmy rozpościerały
2 os. rozpościerałbyś
byś rozpościerał
rozpościerałabyś
byś rozpościerała
rozpościerałobyś
byś rozpościerało
rozpościeralibyście
byście rozpościerali
rozpościerałybyście
byście rozpościerały
3 os. rozpościerałby
by rozpościerał
rozpościerałaby
by rozpościerała
rozpościerałoby
by rozpościerało
rozpościeraliby
by rozpościerali
rozpościerałyby
by rozpościerały

bezosobnik: rozpościerano by

bezokolicznik: rozpościerać

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozpościerając

gerundium: rozpościeranie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozpościeranie
rozpościerania
D. rozpościerania
rozpościerań
C. rozpościeraniu
rozpościeraniom
B. rozpościeranie
rozpościerania
N. rozpościeraniem
rozpościeraniami
Ms. rozpościeraniu
rozpościeraniach
W. rozpościeranie
rozpościerania

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozpościerający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozpościerający
rozpościerający
rozpościerający
rozpościerające
rozpościerająca
D. rozpościerającego
rozpościerającego
rozpościerającego
rozpościerającego
rozpościerającej
C. rozpościerającemu
rozpościerającemu
rozpościerającemu
rozpościerającemu
rozpościerającej
B. rozpościerającego
rozpościerającego
rozpościerający
rozpościerające
rozpościerającą
N. rozpościerającym
rozpościerającym
rozpościerającym
rozpościerającym
rozpościerającą
Ms. rozpościerającym
rozpościerającym
rozpościerającym
rozpościerającym
rozpościerającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozpościerający
rozpościerający
rozpościerające
rozpościerające
D. rozpościerających
rozpościerających
rozpościerających
rozpościerających
C. rozpościerającym
rozpościerającym
rozpościerającym
rozpościerającym
B. rozpościerających
rozpościerających
rozpościerających
rozpościerające
N. rozpościerającymi
rozpościerającymi
rozpościerającymi
rozpościerającymi
Ms. rozpościerających
rozpościerających
rozpościerających
rozpościerających

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozpościerany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozpościerany
rozpościerany
rozpościerany
rozpościerane
rozpościerana
D. rozpościeranego
rozpościeranego
rozpościeranego
rozpościeranego
rozpościeranej
C. rozpościeranemu
rozpościeranemu
rozpościeranemu
rozpościeranemu
rozpościeranej
B. rozpościeranego
rozpościeranego
rozpościerany
rozpościerane
rozpościeraną
N. rozpościeranym
rozpościeranym
rozpościeranym
rozpościeranym
rozpościeraną
Ms. rozpościeranym
rozpościeranym
rozpościeranym
rozpościeranym
rozpościeranej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozpościerani
rozpościerani
rozpościerane
rozpościerane
D. rozpościeranych
rozpościeranych
rozpościeranych
rozpościeranych
C. rozpościeranym
rozpościeranym
rozpościeranym
rozpościeranym
B. rozpościeranych
rozpościeranych
rozpościeranych
rozpościerane
N. rozpościeranymi
rozpościeranymi
rozpościeranymi
rozpościeranymi
Ms. rozpościeranych
rozpościeranych
rozpościeranych
rozpościeranych

odpowiednik aspektowy: rozpostrzeć

Pochodzenie

Zob. rozpostrzeć

1. skrzydła

Definicja

książk. 
rozkładać na całą długość coś, co było dotąd zwinięte, poskładane lub czego elementy do siebie przylegały

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  otwierać, rozkładać, roztwierać, rozwijać

Połączenia

  • rozpościerać ramiona, skrzydła
  • szeroko rozpościerać

Cytaty

Potrafił bezbłędnie naśladować głosy różnych ptaków. Śpiewał jak słowik. Krakał ja wrona. Hukał niby puchacz. Był sikorką, kosem, szczygłem. Czasem rozpościerał ramiona jak skrzydła i biegł.

źródło: NKJP: Marek Nowakowski: Powidoki, 2010

Smoki unosiły się w powietrzu, zataczały koła, gotowały się do następnego ataku, obniżały lot, rozpościerając szeroko skrzydła.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Smoczy Pakt, 2003

Tato wyjmuje ze swojej walizki gazetę i okulary. Siada przy stole, wkłada okulary i rozpościera gazetę.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Teatr 4, 1967

Kierując się na południe wyspy trzeba koniecznie zajrzeć do dwóch bajecznych zatoczek: Poros i Sivota. Są to porty, w których rozpościerają swoje żagle jachty ruszające na spotkanie błękitnym falom Morza Jońskiego.

źródło: NKJP: W. K. Kościański: Lefkada - zielona wyspa, Gazeta Poznańska, 2004-01-17

Składnia

bez ograniczeń + rozpościerać +
CO

2. opiekę

Definicja

książk. 
zwiększać zakres czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozszerzać

Cytaty

[...] system podziału ziemi przypomina ten znany nam ze Starożytnej Grecji – o wpływy nieustannie konkuruje ze sobą kilkanaście potężnych państw – miast. Miasta te, posiadające własne armie, floty i władze rozpościerają swoje wpływy na okoliczne ziemie [...].

źródło: NKJP: Internet

Artykuł 415 Kodeksu cywilnego to obecnie jedyny przepis, który teoretycznie rozpościera ochronę prawną nad poszkodowanymi w wyniku wypadków komunikacyjnych spowodowanych przez rowerzystów.

źródło: Internet: ub.comperia.pl

Składnia

bez ograniczeń + rozpościerać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 03.10.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json