UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

koszyk

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. koszyk
koszyki
D. koszyka
koszyków
C. koszykowi
koszykom
B. koszyk
koszyki
N. koszykiem
koszykami
Ms. koszyku
koszykach
W. koszyku
koszyki

Pochodzenie

Zob. kosz 1a

1.a pojemnik

Definicja

pojemnik, najczęściej wykonany z wikliny, używany do noszenia lub przechowywania czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  pojemnik

Połączenia

  • pełny, pusty; plastikowy, wielkanocny, wiklinowy koszyk
  • koszyk na owoce, na ziemniaki, na produkty
  • dno; zawartość koszyka
  • baba z koszykiem
  • nieść, przynieść, wypełnić czymś koszyk; wyplatać koszyki
  • włożyć/wkładać coś do koszyka
  • wyjmować coś z koszyka
  • coś leży; nieść, trzymać coś w koszyku

Cytaty

Przed kobietą stał wiklinowy koszyk pełen czereśni.

źródło: NKJP: Marek Krajewski; Mariusz Czubaj: Róże cmentarne, 2009

Pędzi między straganami z galanterią [...], rozbija kolano o drewnianą skrzynkę, na której rozłożono woreczki z kaszą i grochem, wywraca przekupce koszyk z sałatą...

źródło: NKJP: Irena Jurgielewiczowa: Ten obcy, 1961

Pociąg już tak był zapchany, wydawało się, że nikt się więcej nie zmieści. A tu na kolejnej stacji nowe toboły, tobołki, walizki, koszyki i tak dalej.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Traktat o łuskaniu fasoli, 2007

Florentynka podeszła do bocznego ołtarza ze swoim psem, który miał na imię Kozioł. Postawiła swój koszyk między innymi koszykami.

źródło: NKJP: Olga Tokarczuk: Prawiek i inne czasy, 1996

1.b zawartość

Definicja

to, co znajduje się w koszyku - pojemniku

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zawartość

Połączenia

  • koszyk kwiatów, grzybów, jabłek, jajek, owoców, słodyczy, truskawek
  • dostać, nieść koszyk czegoś

Cytaty

Kiedy wracałyśmy, ciotka dawała nam zupę pomidorową, którą uważałam za najlepszą potrawę w świecie. Dostawałam też pełen koszyk pomidorów do domu, kilka ogórków i jeden lub dwa kalafiory.

źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998

Z wycieczki wracałem obładowany koszykiem żółtych owoców, mych „rajskich jabłek”.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Wyspa Robinsona, 1954

I nawet chodziła z tym koszykiem jabłek pomiędzy łóżkami jakby zawstydzona, że sama jedna pośród tylu chłopów.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Kamień na kamieniu, 2008

Poszliśmy za płot i w ciągu piętnastu minut nazbierałem koszyk grzybów.

źródło: NKJP: Jan Grzegorczyk: Chaszcze, 2009

Na aukcji sprzedano kilka koszyków jaj, garnczki z domowym smalcem, płyty z autografami muzyków oraz wiele innych ciekawości.

źródło: NKJP: AK: To było wielkie granie!, Gazeta Poznańska, 2002-01-17

Składnia

bez ograniczeń + koszyk +
CZEGO

2.a sklepowy

Definicja

pojemnik z rączką lub na kółkach przeznaczony do wkładania produktów wybieranych w sklepie przez klienta

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes handel i usługi

Połączenia

  • sklepowy koszyk
  • klienci z koszykami
  • wziąć; odprowadzić, odstawić, zostawić koszyk
  • włożyć do koszyka
  • wyjąć z koszyka
  • chodzić z koszykiem

Cytaty

Klienci po wejściu z koszykiem do sali sprzedażowej chcą obejrzeć całość ekspozycji towarowej, aby wybrać najodpowiedniejszy w danej chwili artykuł.

źródło: NKJP: Nasi koledzy, Poradnik Sprzedawcy Żywności nr 6, 1973

W dziale „Prasa” wrzuciła do koszyka kilka kolorowych magazynów dla kobiet, zafoliowanych i grubych nie tylko z powodu objętości, ale też dodatków, którymi nakarmiły je działy marketingu.

źródło: NKJP: Zbigniew Górniak: Siostra i byk, 2009

- Raz mój kolega na znak protestu zablokował koszykiem przejście do kasy, bo nikt nie chciał się nim zająć.

źródło: NKJP: Katarzyna Lubiniecka: Czytanie uszami, Gazeta Wyborcza, 1997-10-08

Patrzą przez szyby, potem rzucają się po koszyki i biegną między stojaki. Polowanie. Buszowanie.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Schiza, 2008

2.b wirtualny

Definicja

element programu, który przechowuje informacje o produktach wybieranych właśnie przez klienta w sklepie internetowym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes handel i usługi

CZŁOWIEK I TECHNIKA Komunikacja na odległość Internet

Połączenia

  • wirtualny koszyk
  • dodać, włożyć coś do koszyka

Cytaty

Według różnych badań od 40 do 70% potencjalnych klientów, którzy dodali towary do koszyka, porzuca go, wychodząc ze sklepu bez złożenia zamówienia.

źródło: Internet: pomoc.home.pl

Zanim wrzucisz towar do wirtualnego koszyka, zapoznaj się dokładnie z regulaminem płatności.

źródło: NKJP: Katarzyna Zimna: Wirtualne kupowanie, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2004-05-22

3. świadczeń

Definicja

starannie dobrany zestaw różnych elementów rozpatrywany jako pewna całość

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse podatki, opłaty, świadczenia pieniężne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes funkcjonowanie firm i przedsiębiorstw

Połączenia

  • pierwszy, drugi... koszyk; koszyk inwestycyjny, walutowy
  • koszyk akcji, cen, dóbr, funduszy, świadczeń, walut
  • projekt, wzrost koszyka czegoś
  • opracować, stworzyć, wprowadzić koszyk czegoś
  • znaleźć się w koszyku

Cytaty

Ponieważ przejście na wiązanie kursu złotego z koszykiem pięciu walut nie zmieniło zasadniczo sytuacji, 14 października 1991 r. odstąpiono od polityki sztywnego kursu, wprowadzając system pełzającej dewaluacji.

źródło: NKJP: Bogusław Pietrzak, Zbigniew Polański (red.): System finansowy w Polsce, 1997

Wiadomo mi, że w Ministerstwie Zdrowia były już prowadzone prace nad koszykiem świadczeń.

źródło: NKJP: Sprawozdania stenograficzne Sejmu RP z dnia 28.07.2004 r.

Jak się dowiedzieliśmy, nad koszykiem bezpłatnych, gwarantowanych przez państwo, usług medycznych pracują obecnie dwa niezależne zespoły - uczonych i lekarzy praktyków.

źródło: NKJP: Agata Nowakowska: Z kieszeni pacjenta, Gazeta Wyborcza, 1992-09-26

O ile dwa pierwsze koszyki dotyczyły kwestii fundamentalnych i dla Wschodu wygodnych (pierwszy zagadnień politycznych, a drugi gospodarczych), to trzeci koszyk miał stać się w niedalekiej przyszłości prawdziwym koniem trojańskim dla komunizmu europejskiego i światowego.

źródło: NKJP: Janusz Rolicki: Edward Gierek : życie i narodziny legendy, 2002

Prezes PZPN Michał Listkiewicz uważa, że dokonany przez Międzynarodową Federację Piłkarską podział drużyn na cztery koszyki jest sprawiedliwy.

źródło: NKJP: (jac): Byle nie Argentyna, Dziennik Zachodni, 2001-11-30

Składnia

bez ograniczeń + koszyk +
(CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 12.07.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json