UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

podział

Chronologizacja

XVI w., SPXVI

Pochodzenie

Rzeczownik odczasownikowy od przedrostkowego podzielić; zob. dzielić

1.a czynność dzielenia

Definicja

czynność polegająca na rozdzieleniu jakiejś całości na części

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ wielkość,

Połączenia

  • dalszy; równy; niesprawiedliwy, sprawiedliwy podział
  • podział akcji, dochodów, dotacji, funduszy, kosztów, kwoty, łupów, pieniędzy, składki, środków, zysków; majątku, spadku; działki, gruntu, nieruchomości; przedsiębiorstwa, spółki; mandatów, stanowisk; klasy; dysku; Niemiec
  • podział dokonuje się, następuje
  • planować, przewidywać, zakładać; umożliwiać; przeprowadzić podział

Cytaty

To przecież na szczeblu wojewódzkim wybory samorządowe są najbardziej partyjne, a w ślad za tym następuje partyjny podział łupów, czyli stanowisk we wszystkich urzędach.

źródło: NKJP: Janina Paradowska: Państwo tanie niesłychanie, Polityka, nr 2533, 2005-12-10

Wspólny dla Wschodu i Zachodu jest nie tylko czas, jaki upłynął przed podziałem Niemiec. Również po powstaniu obu państw niemieckich każde z nich pozostawało jednak częścią drugiego.

źródło: NKJP: Richard Von Weizsaecker; Tłum. Joanna Koszałka: Ciężar jedności, Gazeta Wyborcza, 1994-09-24

Teraz, w przygotowaniu podziału na trzy dzielnice: niemiecką, polską i żydowską, z pierwszej rugowano Żydów bez reszty, zanim jeszcze rozporządzenie ogłoszono, względnie do wykonania dojrzało.

źródło: NKJP: Stefan Ernest: O wojnie wielkich Niemiec z Żydami Warszawy : 1939-1943, 2003

Ponadto otrzymywali premie: za wygrany mecz 7000 tysięcy złotych, za remis na wyjeździe 4000 tys. zł, a za remis u siebie 3000 zł. Oczywiście te kwoty były do podziału między !?zawodnikami.

źródło: NKJP: ANDRZEJ AZYAN, Trudne czasy, Dziennik Zachodni, 2003-07-09

Są to gwarantowane kwoty do podziału między wszystkie ofiary wypadku, które maksymalnie może wypłacić towarzystwo ubezpieczeniowe.

źródło: NKJP: (pp), Wybierz tanie ubezpieczenie OC, Dziennik Łódzki, 2006-08-08

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. podział
podziały
D. podziału
podziałów
C. podziałowi
podziałom
B. podział
podziały
N. podziałem
podziałami
Ms. podziale
podziałach
W. podziale
podziały

Składnia

bez ograniczeń + podział +
(CZEGO) + (na CO)
bez ograniczeń + podział +
(CZEGO) + (między KOGO/CO / /!?KIM/CZYM)

Informacja normatywna

Uznawane za niepoprawne: podział czegoś między kim

1.b wynik

Definicja

rezultat czynności polegającej na rozdzieleniu jakiejś całości na części

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ wielkość,

Połączenia

  • dotychczasowy, obecny; nowy; zasadniczy; szczegółowy; sztuczny podział; podział administracyjny, terytorialny
  • podział gruntów, obszaru, przestrzeni, terytorium; kraju, województwa; Niemiec, Polski; rynku
  • podział na okręgi
  • spór o podział
  • podział obowiązuje
  • proponować, wprowadzać; uwzględniać podział

Cytaty

W mieście stołecznym Warszawie, mieście Krakowie i mieście Łodzi utrzymuje się dotychczasowy podział na dzielnice, chyba że rada miejska postanowi inaczej, z zastrzeżeniem przepisu art. 5 ust. 4 ustawy o samorządzie terytorialnym.

źródło: NKJP: Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, 1990

Na napisanie nowej ordynacji dostosowanej do nowego podziału terytorialnego Sejm miał dwa lata.

źródło: NKJP: Janina Paradowska: Ordynacja do zawetowania, Polityka, nr 2294, 2001-04-21

Jak zwykle w nauczaniu Kościoła, widać w nim istotową ciągłość, ale też rozwój i nowe elementy. Ale centralny schemat katechizmu, podział na cztery części, zostaje w nim powtórzony

źródło: NKJP: Maciej Zięba: Niezwykły pontyfikat , z M. Ziębą rozmawia Adam Pawłowicz, 1997

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. podział
podziały
D. podziału
podziałów
C. podziałowi
podziałom
B. podział
podziały
N. podziałem
podziałami
Ms. podziale
podziałach
W. podziale
podziały

Składnia

bez ograniczeń + podział +
(CZEGO) + (między KIM/CZYM)
bez ograniczeń + podział +
(CZEGO) + (na CO)

2.a klasyfikacja

Definicja

czynność polegająca na rozdzieleniu osób, obiektów lub zjawisk na grupy ze względu na określone kryterium

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ wielkość,

Połączenia

  • podział dokonuje się; nastąpił/następuje
  • umożliwić; przewidywać; spowodować podział

Cytaty

Znaczący podział elektoratu dokonuje się według miejsca zamieszkania. Mieszkańcy wsi mają istotnie gorzej sprecyzowane preferencje - są więc, z naszego punktu widzenia, mniej upolitycznieni.

źródło: NKJP: Jacek Raciborski: Polskie wybory. Zachowania wyborcze społeczeństwa polskiego w latach 1989-1995, 1997

Oznacza to, że teren Góry Św. Anny stanowi ostoję wielu gatunków zwierząt uzależnionych od kondycji występujących tam biotopów. Przecięcie go trasą autostrady w sposób istotny naruszy ten układ. Nastąpi nieodwracalny podział środowiska przyrodniczego na dwa praktycznie niezależne fragmenty.

źródło: NKJP: Olaf Swolkień: ZAWIADOMIENIE O PRZESTĘPSTWIE, Zielone Brygady. Pismo Ekologów, 1999-08-01

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. podział
podziały
D. podziału
podziałów
C. podziałowi
podziałom
B. podział
podziały
N. podziałem
podziałami
Ms. podziale
podziałach
W. podziale
podziały

Składnia

bez ograniczeń + podział +
(KOGO/CZEGO) + (na KOGO/CO)
bez ograniczeń + podział +
(między KIM/CZYM)

2.b wynik

Definicja

rezultat czynności polegającej na rozdzieleniu osób, obiektów lub zjawisk na grupy ze względu na określone kryterium

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ wielkość,

Połączenia

  • dawny, dotychczasowy, nowy, obecny; tradycyjny; jasny, ostry, ścisły, wyraźny, zasadniczy; klasyczny, podstawowy; dychotomiczny; szczegółowy; ostateczny; wewnętrzny; naturalny, sztuczny; ważny podział
  • podział klientów, uczniów; czynności, funkcji, kompetencji, obowiązków, odpowiedzialności, pracy, ról, stanowisk, zadań; władzy, wpływów; ryzyka; opinii; świata
  • podział na grupy, na kategorie, na klasy, na strefy
  • linia podziału
  • podział istnieje, obowiązuje, występuje; utrwala się; wygląda jakoś, przebiega; wynika z czegoś
  • zaproponować/proponować, przedstawić; przyjąć; ustalić/ustalać; wprowadzić/wprowadzać; zastosować/stosować; utrzymać/utrzymywać; znieść; oznaczać podział

Cytaty

Ale ponieważ szkolnictwo kona, więc jakieś pieniądze znaleźć trzeba. Poszukuje się ich w kieszeniach studentów zaocznych i wieczorowych, choć dawny podział na „dziennych” i „zaocznych” jest dzisiaj w większości fikcją.

źródło: NKJP: Jerzy Sosnowski: Moim zdaniem, Gazeta Wyborcza, 1993-10-01

Grotowski pisał o potrzebie likwidowania sztucznych podziałów między myśleniem a działaniem, duszą a ciałem.

źródło: NKJP: Tomasz Plata: Być i nie być, 2009

Od lat producenci aut, wyposażając samochody, stosują podział na opony letnie i zimowe.

źródło: NKJP: (PIM), Śnieg to nie zabawa, Dziennik Zachodni, 2005-10-26

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. podział
podziały
D. podziału
podziałów
C. podziałowi
podziałom
B. podział
podziały
N. podziałem
podziałami
Ms. podziale
podziałach
W. podziale
podziały

Składnia

bez ograniczeń + podział +
(KOGO/CZEGO) + (na KOGO/CO)

3. społeczny

Definicja

występujące w grupie ludzi zróżnicowanie jej członków pod określonym względem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Zasady współżycia społecznego ➔ stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

  • wyraźny; głęboki, ostry podział; podział polityczny, społeczny
  • podział na lewicy, na prawicy
  • podział w społeczeństwie
  • linia podziału
  • podział istnieje, występuje; utrwala się
  • pogłębiać podział

Cytaty

Wyżej opisane postępowanie kierownictwa MSZ, częściowo kontynuowane, spowodowało głębokie podziały, atmosferę podejrzliwości i nieżyczliwości, zniechęcenie do twórczej i solidnej pracy. Zerwano kontakt między pracodawcą i pracownikiem.

źródło: NKJP: Bogdan Kowalski: Jak Skubiszewski popsuł PRL, Gazeta Wyborcza, 1994-06-23

Nie ulega wątpliwości, że przez wejście w życie układu Jaya konflikt z Anglią został odłożony, jak się okazało, na kilkanaście lat. Debata nad układem pogłębiła jednak podziały polityczne wewnątrz kraju.

źródło: NKJP: Longin Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki, 2002

Dokonał się publiczny powrót do elementarnej prawdy - że mamy ojczyznę, że jesteśmy Polakami, że podziały między nami są przelotne, chwilowe.

źródło: NKJP: Adam Michnik, Józef Tischner, Jacek Żakowski: Między Panem a Plebanem, 1995

W adhortacji Ecclesia in Europa Jan Paweł II podkreśla, że postępy w działalności ekumenicznej to znak nadziei i jeden z wielkich darów Ducha Świętego dla kontynentu europejskiego, na którym doszło do poważnych podziałów między chrześcijanami

źródło: NKJP: Ks. Jerzy Stranz: Słowo po słowie, Gazeta Poznańska, 2005-04-30

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. podział
podziały
D. podziału
podziałów
C. podziałowi
podziałom
B. podział
podziały
N. podziałem
podziałami
Ms. podziale
podziałach
W. podziale
podziały

Składnia

bez ograniczeń + podział +
(w CZYM)
bez ograniczeń + podział +
(między KIM)

4. w biologii

Definicja

proces zachodzący w każdy żywym organizmie, polegający na wytworzeniu się z jednej komórki macierzystej kilku komórek potomnych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego ➔ czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Świat zwierząt ➔ budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Świat roślin ➔ budowa i funkcjonowanie roślin

Połączenia

  • podział komórkowy
  • podział komórek
  • mnożyć, rozmnażać się przez podział

Cytaty

W celach badawczych tworzy się zwierzęce modele autyzmu. Np. usunięcie u embrionów myszy jednego z genów spowodowało nasilenie podziałów komórkowych i przerost populacji komórek w mózgu, przypominający sytuację w autyzmie.

źródło: NKJP: Dorota Czajkowska-Majewska: Przekłute dusze, Polityka, nr 2383, 2003-01-11

W wyniku uzyskania mapy ludzkiego genotypu uzyskana została możliwość precyzyjnej analizy zachowania genów w okresie podziału komórki.

źródło: NKJP: ALEX za CBS: Diagnostyka genetyczna, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2004-06-08

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. podział
podziały
D. podziału
podziałów
C. podziałowi
podziałom
B. podział
podziały
N. podziałem
podziałami
Ms. podziale
podziałach
W. podziale
podziały

Składnia

bez ograniczeń + podział +
(CZEGO)

Frazeologizmy

złoty podział
Data ostatniej modyfikacji: 09.06.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json