UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dźwig

Chronologizacja

SJPWar: (inne znaczenie), SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. dźwigać

1. do podnoszenia ciężarów

Definicja

maszyna wyposażona w ruchome, zmechanizowane ramię do podnoszenia dużych ciężarów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo materiały, narzędzia i maszyny budowlane

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dźwignica
hiperonimy:  maszyna

Połączenia

  • budowlany; nowoczesny, specjalistyczny; ciężki, duży, ogromny, potężny, wielki, wysoki dźwig; dźwig portowy, kolejowy; przyścienny, samochodowy, wieżowy, wysokościowy; samobieżny, samojezdny
  • dźwig z napędem (elektrycznym, hydraulicznym...)
  • dźwig o nośności 500 kg, 500 ton ..., o udźwigu 6, 10, 25 ton...
  • dźwigi i koparki, dźwigi i podnośniki, żuraw i dźwig
  • kabina, konstrukcje, lina, przeciwwaga, ramię, silnik; obsługa, operator; awaria, konserwacja dźwigu
  • dźwig podniósł/podnosi, przenosi, uniósł, ustawił, wyciągnął/wyciąga, ściąga coś; pracuje, przyjechał
  • użyć/używać dźwigu
  • skierować, sprowadzić, wezwać, wynająć, wypożyczyć; odnowić, sprawdzać dźwig
  • podnieść coś dźwigiem

Cytaty

Dwudziestometrowe, ważące nawet 24 tony, stalowe elementy powolutku unosił ogromny dźwig, który przyjechał aż ze Szczecina.

źródło: NKJP: Michał Wandrasz: Przerzucili most nad torami, Nowa Trybuna Opolska, 2006

Aby podnieść samochód, strażacy musieli sprowadzić specjalistyczny dźwig z JRG z Krakowa.

źródło: NKJP: Pasza na drodze, Dziennik Polski, 2001-08-11

Ostatecznie po prostu przyjechał dźwig, ustawił na szynach wykolejone wagony i... o własnych siłach pociąg dojechał do najbliższej stacji.

źródło: NKJP: Stefan Gawlikowski: Szybka kolej z zadyszką, Dodatek do Gazety Wyborczej, 1996-11-29

Gdy dźwig uniósł statuę, zaczęła ona pękać, więc zaniechano dalszych prac.

źródło: NKJP: Katarzyna Ostrowska: Jak osiągnąć sukces w świecie ducha i materii, 2001

Dlatego operator dźwigu musiał precyzyjnie manewrować, aby nic nie uszkodzić.

źródło: NKJP: (ATA): Budki w górze, Echo Dnia, 2005-08-11

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dźwig
dźwigi
D. dźwigu
dźwigów
C. dźwigowi
dźwigom
B. dźwig
dźwigi
N. dźwigiem
dźwigami
Ms. dźwigu
dźwigach
W. dźwigu
dźwigi

2. winda

Definicja

techn. 
urządzenie z platformą lub kabiną zawieszoną na linach, służące do przewożenia towarów lub osób z jednego poziomu na drugi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli

Relacje znaczeniowe

synonimy:  winda

Połączenia

  • kuchenny, szpitalny, teatralny; osobowy, towarowy dźwig; dźwig jednokabinowy, dwukabinowy; bębnowy, cierny, elektryczny, hydrauliczny, linowy, okrężny, szybowy
  • dźwig z maszynownią, z przeciwwagą,
  • drzwi, kabina, maszynownia, napęd, przeciwwaga, silnik, szyb; awaria, konserwacja; montaż, wymiana dźwigu
  • drzwi do dźwigu
  • dźwig ruszył
  • instalować, wymienić dźwig

Cytaty

Jako ostatnia wychodziła z niej matka z dzieckiem - gdy chłopczyk przekraczał próg kabiny, dźwig ruszył i zatrzymał się tuż poniżej poziomu I piętra.

źródło: NKJP: Konserwatorom grozi 5 lat więzienia, Dziennik Polski, 1998-07-18

Drzwi dźwigu otworzyły się, chociaż nie było za nimi kabiny, bo ktoś wykręcił korek zabezpieczający.

źródło: NKJP: Katarzyna Skrzydłowska, Współpraca Marek Wąs: Sam włożył tę nogę, Gazeta Wyborcza, 1997-12-18

180 tys. zł - tyle pieniędzy potrzeba na zakup i montaż nowego dźwigu w szpitalu przy ul. Cichej w Dzierżoniowie.

źródło: NKJP: Jarosław Sulikowski: Gminy ościenne oraz władze Dzierżoniowa nie chcą pomóc szpitalowi. Chorych noszono na rękach, Gazeta Wrocławska, 2000

Na razie wymieniono 3 dźwigi, w kolejce czeka 25 następnych. Każdy kosztuje 100 tys. zł. Część kwoty, o jaką podwyższono czynsz, przeznaczona jest właśnie na ten cel - wymianę dźwigu

źródło: NKJP: W budowie blok, w naprawie windy, Dziennik Polski, 2003-02-12

Dźwig osobowy jest integralną częścią budynku, służącą wszystkim mieszkańcom [...].

źródło: NKJP: Krystian Szytenhelm: Cenna winda w spółdzielni, Tygodnik Rybnicki, 2009-01-06

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dźwig
dźwigi
D. dźwigu
dźwigów
C. dźwigowi
dźwigom
B. dźwig
dźwigi
N. dźwigiem
dźwigami
Ms. dźwigu
dźwigach
W. dźwigu
dźwigi
Data ostatniej modyfikacji: 31.12.2010
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json