UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

oglądać

Chronologizacja

1397, SStp
Inne znaczenie: 'dokonać prawnych oględzin'

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. oglądam
 oglądamy
2 os. oglądasz
 oglądacie
3 os. ogląda
 oglądają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. oglądałem
+(e)m oglądał
 oglądałam
+(e)m oglądała
 oglądałom
+(e)m oglądało
 oglądaliśmy
+(e)śmy oglądali
 oglądałyśmy
+(e)śmy oglądały
2 os. oglądałeś
+(e)ś oglądał
 oglądałaś
+(e)ś oglądała
 oglądałoś
+(e)ś oglądało
 oglądaliście
+(e)ście oglądali
 oglądałyście
+(e)ście oglądały
3 os. oglądał
 oglądała
 oglądało
 oglądali
 oglądały

bezosobnik: oglądano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę oglądał
będę oglądać
 będę oglądała
będę oglądać
 będę oglądało
będę oglądać
 będziemy oglądali
będziemy oglądać
 będziemy oglądały
będziemy oglądać
2 os. będziesz oglądał
będziesz oglądać
 będziesz oglądała
będziesz oglądać
 będziesz oglądało
będziesz oglądać
 będziecie oglądali
będziecie oglądać
 będziecie oglądały
będziecie oglądać
3 os. będzie oglądał
będzie oglądać
 będzie oglądała
będzie oglądać
 będzie oglądało
będzie oglądać
 będą oglądali
będą oglądać
 będą oglądały
będą oglądać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. oglądajmy
2 os. oglądaj
 oglądajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. oglądałbym
bym oglądał
 oglądałabym
bym oglądała
 oglądałobym
bym oglądało
 oglądalibyśmy
byśmy oglądali
 oglądałybyśmy
byśmy oglądały
2 os. oglądałbyś
byś oglądał
 oglądałabyś
byś oglądała
 oglądałobyś
byś oglądało
 oglądalibyście
byście oglądali
 oglądałybyście
byście oglądały
3 os. oglądałby
by oglądał
 oglądałaby
by oglądała
 oglądałoby
by oglądało
 oglądaliby
by oglądali
 oglądałyby
by oglądały

bezosobnik: oglądano by

bezokolicznik: oglądać

imiesłów przysłówkowy współczesny: oglądając

gerundium: oglądanie

imiesłów przymiotnikowy czynny: oglądający

imiesłów przymiotnikowy bierny: oglądany

odpowiedniki aspektowe: obejrzeć , oglądnąć

Pochodzenie

psł. *o(b)ględati 'patrzeć, patrząc poznawać'

1. towar

Definicja

przypatrywać się komuś lub czemuś dokładnie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

Połączenia

  • oglądać budynek, gospodarstwo, mieszkanie, samochód, sprzęt, towar; dokumenty, fotografie, katalog, obrazki, rysunki, rzeźby, zdjęcia; krajobraz
  • oglądać coś pod mikroskopem; pod światło
  • oglądać ze wszystkich stron
  • starannie, uważnie oglądać
  • oglądać i przymierzać

Cytaty

– Nie było w nocy tutaj nikogo obcego? – oglądał siatkę w oknie bardzo uważnie, jakby chciał się upewnić o jej szczelności.

źródło: NKJP: Piotr Zaremba: Plama na suficie, 2004

André przywiózł mi ciemnozielony szetland, Milena każe włożyć, ogląda mnie w nim, obraca. – Twój kolor.

źródło: NKJP: Witold Horwath: Seans, 1997

W pogodny weekend tysiące ludzi od samego rana wjeżdżały asfaltową drogą na szczyt góry, by oglądać najpiękniejszą w okolicy panoramę i krążące nad jeziorem szybowce.

źródło: NKJP: Góra wielkich nadziei, Dziennik Polski, 2002-04-26

Coraz rzadziej można w oknach [...] wypatrzyć siwe starsze panie, oglądające świat zza firanki lub rozparte na parapetach na poduszkach.

źródło: KWSJP: Michał Henzler: Pomniki techniki, Polityka, 2005

Wszyscy z zainteresowaniem oglądali, jak gimnazjalistka [...], przebrana za malarza rodem z Paryża, malowała wieżę Eiffla.

źródło: NKJP: BEA: Francja w pigułce, Dziennik Polski, 2001-03-01

Składnia

Rzosobowy + oglądać +
KOGO/CO
Rzosobowy + oglądać +
ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

2. film

Definicja

zapoznawać się z czymś, patrząc na to

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka film

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny rozrywka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  widzieć

Połączenia

  • publiczność ogląda; widzowie oglądają
  • oglądać bajki, ceremonię, film, horrory, kabarety, kreskówki, konkurs, koszykówkę, mecz, piłkę nożną, powtórkę czegoś, półfinał, program, przedstawienie, reklamy, reportaże, serial, skoki, spektakl, sport, sztukę, telenowele, transmisję, westerny, wiadomości, zawody; telewizję, wystawę
  • oglądać na ekranie, na monitorze, na telebimie, na wideo
  • oglądać w kinie, w telewizji; w wolnych chwilach
  • oglądać z przyjemnością, z wypiekami na twarzy, z zaciekawieniem, ze zdumieniem
  • chętnie, często, regularnie oglądać
  • uwielbiać oglądać

Cytaty

Jest indywidualistą, samotnikiem. Towarzystwo bardziej mu przeszkadza, niż pomaga. [...] On lubi oglądać teatr i publicystykę, a inni wolą seriale.

źródło: KWSJP: Maciej T. Nowak: Ich dom jest za kratami, Nowa Trybuna Opolska, 2006

Kibice opuszczający halę byli zgodni, że zamiast szukać mocnych wrażeń, oglądając horrory w kinie czy w telewizji, lepiej przyjść na mecz.

źródło: NKJP: Zwyciężyło doświadczenie, Dziennik Polski, 2004-02-10

W niedzielny wieczór zjawiam się w jego rodzinnym domu w Bogurzynku. Mamy wspólnie oglądać finał mistrzostw świata.

źródło: NKJP: K. Jakubowski: Bogurzynek w blasku srebra, Tygodnik Ciechanowski, 2007-02-22

Emerycka część familii [...] nie odrywała oczu od ekranów. Mama w swoim pokoju oglądała Jedynkę, tata u siebie Polsat, ciocia Ziuta Dwójkę.

źródło: NKJP: Spadek Binka, Dziennik Polski, 1999-09-03

Angelinę Jolie i Brada Pitta będzie można oglądać w nowym, brawurowym filmie łączącym elementy komedii sensacyjnej i thrillera „Mr i Mrs Smith” [...].

źródło: NKJP: (mst): Wybuchowa para, Gazeta Krakowska, 2005-07-28

Składnia

bez ograniczeń + oglądać +
KOGO/CO + (w CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 20.10.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN